گیاهپزشکی

انبه درختی است زیبا که ارتفاع آن تا 10 متر می‌رسد. منشا انبه هند و مالزی و برمه می‌باشد ولی هم اکنون در تمام مناطق استوایی و حاره کشت می‌شود. انبه از 4000 سال پیش وجود داشته است. برگهای این درخت نیزه‌ای شکل ، گلهای آن زرد یا قرمز رنگ و به صورت خوشه‌ای وجود دارد. میوه آن که انبه یا منگو نامیده می‌شود بیضوی شکل و دارای طعمی مطبوع و شیرین بوده و دارای هسته‌ای نسبتا بزرگ است.

امروزه انبه به عنوان یک درخت میوه در مناطق گرم استوایی و آب و هوای نیمه حاره‌ای در شمال ، جنوب و مرکز آمریکا ، کارائیب ، جنوب و مرکز آفریقا ، فیلیپین و استرالیا به مقدار زیادی کشت می‌شود. رایج‌ترین گونه انبه در کشور هند Alphonso است که به نام شاه انبه معروف هستند، گفته می‌شود. این میوه به راحتی پرورش یافته و اکنون بیش از 1000 گونه انبه یافت می‌شود.

انبه

ترکیبات شیمیایی

انبه دارای موادی مانند اسید بنزوئیک Benzoic Acid ،‌ اسید سیتریک Citric Acid و Puri yellow Dye که ماده زرد رنگی است می‌باشد. انبه در حدود 15 درصد تانن دارد. هسته انبه دارای چربی زیاد و نشاسته و اسید گالیک Gallic Acid است.

هسته انبه داراي چربي زياد  و نشاسته و اسيد گاليك Gallic Acid است .

در صد گرم انبه مواد زير موجود است :

انرژي              45 كالري

آب                  80 گرم

نشاسته          12  گرم

پروتئين            0/5 گرم

چربي              0/15 گرم

كلسيم            6 گرم

فسفر              9 ميلي گرم

آهن                 0/15 ميلي گرم

ويتامين آ           3500 واحد

ويتامين ب 1       0/4  ميلي گرم

ويتامين ب 2       0/35 ميلي گرم

ويتامين ب 3       0/6 ميلي گرم

ويتامين ث          25 ميلي گرم        

انبه  

خواص داروئی

خواص میوه انبه رسیده از نظر طب قدیم ایران گرم و خشک و نارس آن سرد و خشک است. انبه نارس تولید کننده بلغم و سودا در بدن می‌باشد.

1) انبه بسیار مقوی بوده و تقویت کننده بدن است.

2) انبه تقویت کننده قوای جنسی است.

3) رنگ صورت را درخشان می‌کند.

4) دهان را خوشبو می‌کند.

5) ادرارآور است.

6) یبوست را برطرف می‌کند.

7) انبه دارای مقدر زیادی اسید گالیک است. بنابراین دستگاه گوارش را ضد عفونی و تمیز می‌کند.

8) انبه تمیز کننده خون می‌باشد.

9) خوردن انبه بوی بد بدن را از بین می‌برد.

10) انبه حرارت بدن را کاهش می‌دهد و تب را پائین می‌آورد.

11) برای رفع اسهال مفید است.

12) خوردن انبه ، سردرد ، تنگی نفس و سرفه را از بین می‌برد.

13) برای درمان بواسیر مفید است.

14) عطش را برطرف می‌کند.

15) انبه چون گرم است برای گرم مزاجان مناسب نیست و این اشخاص باید آن را با سکنجبین بخورند.

خواص مغز هسته انبه

انبه دارای هسته بزرگی است که در وسط آن مغز آن قرار درد که به جای مغز بادام می‌توان از آن در شیرینی‌جات استفاده کرد.

1) خوردن مغز هسته اسهال را برطرف می‌کند.

2) برای معالجه سرماخوردگی مصرف می‌شود.

3) سرفه‌های سخت را درمان می‌کند.

4) درمان کننده بواسیر خونی است.

5) خانمهایی که دچار خونریزی از رحم می‌باشند و یا بین دو عادت ماهیانه خونریزی دارند برای رفع آن باید از مغز انبه استفاده کنند.

6) مغز هسته انبه کرم کش و ضد اسهال است.

7) برای تسکین آسم و تنگی نفس مفید است.

8) ضد استفراغ است.

9) دیگر خواص درخت انبه

10) گل انبه سرد و خشک است و اسهال را رفع می‌کند.

11) اگر شکوفه درخت انبه را خشک کرده و هر روز حدود 3 گرم آن را با 10 گرم شکر بخورند سرعت انزال را معالجه می‌کند.

12) صمغ درخت انبه را با روغن و آبلیمو مخلوط کنید برای ناراحتیهای پوست مفید است.

13) برای برطرف کردن ریزش مو ، آب برگهای درخت انبه را روی سر بمالید.

14) برای تقویت دندان و لثه دم کرده برگ درخت انبه را مضمضه کنید.

مضرات

هضم انبه برای بعضی از افراد سخت است و ممکن است ایجاد خارش و دمل نمائید. اگر خون انبه ایجاد نفخ بکند باید آن را با زنجبیل خورد.


نوشته شده در تاريخ شنبه بیست و هشتم اردیبهشت 1387 توسط سعید

خرمالو با نام علمی Ebenaceae درختانی دارای برگهای ساده و منفد با گلهایی عموما تک جنس هستند و تخمدان آنها چند خانه‌ای و دارای دیواره بندی کامل است و در هر خانه آن یک یا دو تخمک وجود دارد. خامه متعدد و دانه دارای البومن شاخی است. این تیره دارای 6 جنس و 300 تا 400 گونه است که بیشتر آنها در مناطق بین گرمسیری و خاور دور انتشار دارند. چوب آنها غالبا بسیار سخت و مقاوم است. مثلا چوب آبنوس را از گونه‌های مختلف خرمالو دیوسپیروس به نامهای دیوسپیروس ابه‌نوم ، دیوسپیروس ملانوکسیلون و گونه‌های دیگر تهیه می‌کنند گلها در این گیاهان تک جنس یا دو پایه‌اند. کاسه گل پیوسته کاسبرگ و جام نیز همیشه پیوسته است. گلبرگها فاقد زایده زبانکی و نافه معمولا شامل 2 چرخه پرچم مستقر روی لوله جام است. در برخی جنسها یک چرخه از پرچمهای نافه از بین می‌رود و در بعضی از آنها نیز پرچمها به علت انشعاب تکثیر پیدا می‌کنند. مادگی ایزومر ، شامل 4 یا 5 برچه به صورت تخمدانی زیرین با خانه‌های متعدد است. تمکن محوری و هر خانه تخمدان در ابتدا محتوی دو تخمک است ولی بعدا بر اثر ایجاد برآمدگی در خانه‌ها ، هر خانه آن به دو خانه کوچکتر که هر یک محتوی یک تخمدان است تقسیم می‌شود. تخمدان در راس به چندین خامه آزاد و مستقل منتهی می‌شود. میوه سته و گاهی مانند خرمالوی معمولی (دیوسپیروس کاکی) به بزرگی یک سیب یا نارنج و به رنگ نارنجی است. میوه خوراکی است. خرمالوی سیاه(Diospyros digyna) بومی مکزیک است و میوه آن درحالت نرسیده دارای پوستی سبز و گوشتی سفید است که درزمان رسیدن به رنگ سیاه در می‌‌آید. گونه‌ای به نام مابولو یا سیب مخملی نیز وجود دارد(Diospyros discolor) که بومی فیلیپین می‌‌باشد. رسیده این گونه به رنگ قرمز روشن است. خرماندو (Diospyros lotus) (بومی جنوب غربی آسیا و جنوب شرقی اروپا) برای یونانیان باستان با عنوان میوه خدا شناخته شده بود یعنی Dios pyros که نام علمی این رده می‌‌باشد. نام انگلیسی آن از میوه کوچکی گرفته شده که طعم آن مانند آلو و خرما است. خرمالوی سیاه(Diospyros digyna) بومی مکزیک است و میوه آن درحالت نرسیده دارای پوستی سبز و گوشتی سفید است که درزمان رسیدن به رنگ سیاه در می‌‌آید. گونه‌ای به نام مابولو یا سیب مخملی نیز وجود دارد(Diospyros discolor) که بومی فیلیپین می‌‌باشد. رسیده این گونه به رنگ قرمز روشن است. خرماندو (Diospyros lotus) (بومی جنوب غربی آسیا و جنوب شرقی اروپا) برای یونانیان باستان با عنوان میوه خدا شناخته شده بود یعنی Dios pyros که نام علمی این رده می‌‌باشد. نام انگلیسی آن از میوه کوچکی گرفته شده که طعم آن مانند آلو و خرما است. درخت خرمالو که در ایران درخت مشهوری است، در اصل بومی چین و ژاپن است. این درخت از گذشته‌ای نسبتا دور وارد ایران و امروزه در بیشتر نقاط کاشته و تکثیر می‌شود. خرمالو در ایران دارای واریته‌های مختلف است. در برخی از واریته‌ها میوه کاملا کروی و در برخی دیگر نسبتا کشیده است. بخش گوشت‌دار میوه محتوی مقدار زیادی مواد قندی ، تانن و ویتامین است. در برخی از واریته‌های پرورش یافته، میوه فاقد تانن است. دانه دارای آلبومن شاخی و گیاه فاقد لوله‌های شیرابه‌ای است. میوه بسیاری از گونه‌های خرمالو خوراکی می‌باشد. رنگ آنها از نارنجی و زرد روشن تانارنجی و قرمز تیره متفاوت است و قطر آنها بنابر گونه بین 2 تا 8 سانتیمتر است. معمولا پس از چیدن کاسه گل همراه با میوه باقی می‌ماند. شکل خرمالو بر اساس گونه آن ممکن است کروی یا شبیه بلوط باشد. آنها دو گونه گس و غیر گس دارند. میوه‌های گس تا قبل از زمان پخته شدن گس هستند و هنگامی که می‌رسند شیرین و نرم می‌گردند. گونه‌های غیر گس زمانی که کال هستند کمتر گس می‌باشند و حالت گسی خود را خیلی زودتر از دست می‌دهند. آنها در حالت رسیده سفت می‌باشند. حالت گسی این میوه را می‌توان طی چند روزبا قرار دادن آن در معرض نور خورشید در سرما از بین برد، به این فرآیند bletting یا رسیدن میوه می‌گویند. خرمالو را می‌توان به شکل خام یا در غذا استفاده کرد. نوع غیر گس آن برای خوردن به شکل خام بهتر است 

خرمالو

خواص داروئی

1) میوه خرمالو شبیه گوجه فرنگی و دارای پوست نازک است و سرشار از ویتامینهای A ، B و C می‌باشد

2) میوه خرمالو سینه را نرم می‌کند ولی باید آن را موقعی خورد که کاملا روی درخت رسیده باشد 

3) از میوه رسیده برای درمان اسهال خونی می‌توان استفاده کرد.

4) دانه میوه خرمالو که کوبیده و به صورت گرد درآمده باشد سنگ کلیه و مثانه را می‌ریزاند بدون آنکه به عمل جراحی نیازی باشد.

5) اگر چربي و فشارخون بالا داريد از خوردن خرمالو غافل نشويد (ايسنا، علوم پزشکي ايران - مصرف ميوه پائيزي خرمالو به دليل داشتن دو عنصر پتاسيم و منيزيم موجب کاهش چربي و فشارخون بالا در افراد است)

6) معده را تقویت میکند 

7) در درمان کم خونی مفیئ است. چوب چوب درخت خرمالو با نام آبنوس شناخته می‌شود که سنگین و محکم است و مغز چوب در چندین گونه گرمسیری به رنگ سیاه براق می‌باشد. گونه‌هایی که مغز چوب سیاه رنگ دارند بیشتر از نظر چوبشان اهمیت دارند تا میوه آنها. میوه بسیاری از گونه‌های خرمالو خوراکی می‌باشد. رنگ آنها از نارنجی و زرد روشن تانارنجی و قرمز تیره متفاوت است و قطر آنها بنابر گونه بین 2 تا 8 سانتیمتر است. معمولا پس از چیدن کاسه گل همراه با میوه باقی می‌ماند. شکل خرمالو بر اساس گونه آن ممکن است کروی یا شبیه بلوط باشد. آنها دو گونه گس و غیر گس دارند. میوه‌های گس تا قبل از زمان پخته شدن گس هستند و هنگامی که می‌رسند شیرین و نرم می‌گردند. گونه‌های غیر گس زمانی که کال هستند کمتر گس می‌باشند و حالت گسی خود را خیلی زودتر از دست می‌دهند. آنها در حالت رسیده سفت می‌باشند. حالت گسی این میوه را می‌توان طی چند روزبا قرار دادن آن در معرض نور خورشید در سرما از بین برد، به این فرآیند bletting یا رسیدن میوه می‌گویند. خرمالو را می‌توان به شکل خام یا در غذا استفاده کرد. نوع غیر گس آن برای خوردن به شکل خام بهتر است

خرمالو


نوشته شده در تاريخ جمعه بیست و هفتم اردیبهشت 1387 توسط سعید

نعناع گیاهی است علفی و چند ساله که علاوه بر ساقه زیر زمینی که گیاه را در خاک مستقر می‌سازد دارای ساقه هوایی نیز هست. در محل گره‌های ساقه که در تماس با زمین است ریشه‌هایی خارج شده که ساقه جدید را درست می‌کند. بنابراین اگر شما فقط یک ساقه نعناع در باغچه خود بکارید به زودی تمام باغچه شما پر از نعناع می‌شود. برگهای نعناع بیضی شکل ، نوک تیز و دندانه‌دار می‌باشند.

گلهای آن بسته به نوع نعناع ممکن است قرمز ، ارغوانی یا سفید باشد. نعناع در مناطق معتدل و آفتاب‌گیر به خوبی رشد می‌کند. نعناع از قدیم‌الایام به عنوان یگ گیاه معطر و اشتها آور و برای ناراحتی‌های دستگاه گوارش بکار رفته است. بقراط پدر علم طب از نعناع در نوشته‌های خود یاد کرده است. در قرون وسطی از نعناع در معالجه بیماریها و برای التیام زخمها و درمان درد گزیدگی زنبور و سگ هار استفاده می‌شد.

نعنا

ترکیبات:

نعناع دارای ماده‌ای به نام منتول می‌باشد که ایجاد احساس خنکی در دهان می‌کند. مقدار منتول در نعناع بسته به نوع آن از 35% تا 55% تغییر می‌کند که البته اگر نعناع دیر کنده شود مقدار منتول آن تا حدود 30% پائین می‌آید.

نعنا

خواص داروئی :

نعناع از نظر طب قدیم ایران نسبتا گرم و خشک است و از نظر خواص دارویی از پونه قوی‌تر است. از نعناع اسانس ، روغن و تنتور تهیه می‌کنند که مصارف طبی مختلفی دارد.

1) نعناع باد شکن است و گاز معده و روده را از بین می‌برد.

2) نعناع تقویت کننده معده و بدن است.

3) نعناع ضد تشنج و ضد سرفه است.

4) یک فنجان چای گرم نعناع سینه را آرام می‌کند.

5) نعناع مسکن ، آرام بخش و قاعده آور است.

6) استفاده از نعناع درد شکم را برطرف می‌کند.

7) نعناع درمان سرماخوردگی و آنفلوانزا می‌باشد.

8) نعناع ناراحتیهای عصبی را برطرف می‌کند.

9) برای تسکین درد دندان نعناع را در دهان گذاشته و بجوید.

10) آشامیدن چای نعناع و یا عصاره نعناع خونریزی سینه را قطع می‌کند.

11) کمپرس نعناع درد سینه و پهلو را از بین می‌برد.

12) نعناع کرمهای روده و معده را می‌کشد.

13) برای از بین بردن سکسکه و دل بهم خوردگی و استفراغ نعناع را با آب انار ترش بخورید.

14) نعناع ادرار را زیاد می‌کند.

15) برای رفع قولنح و دردهای روده معده و هضم نشدن غذا چای نعناع بنوشید.

16) برای از بین بردن گلو درد چای نعناع غرغره کنید.

17) نعناع معرق است بنابراین تب را پائین می‌آورد.

18) در هنگام سرماخوردگی بینی را با چای نعناع بشوئید.

19) جوشانده برگ و گل آن جهت لطافت و شادابي پوست استفاده مي گردد.

20) ماليدن چند برگ نعنا در محل گزيدگي حشرات مي تواند اثرات آنرا تا حد زيادي خنثي نمايد.

21) ماليدن نعنا بر روي سينه زنان بچه شيرده باعث رفع احتقاق شيري مي گردد.

22) هنگام خستگي يا زماني که حس مي کنيد مغزتان کشش مطالب جديد را ندارد، استفاده از نعناع سودبخش است.

نعنا

اطلاعات دیگر‌:

نعنا گیاهی است با طبیعت گرمابخش و سرد و خنك كننده. اگرچه یافتن خواص گرمی یا سردی در یك گیاه واحد تعجب آور است اما اثر گرمابخشی یا خنك كنندگی نعنا به نحوه استفاده از آن بستگی دارد. نعنا وقتی به صورت خوراكی مصرف شود اثر گرمابخش دارد و گردش خون را بهبود می بخشد از این رو دارویی ایده آل برای افراد ضعیف و دوران نقاهت پس از بیماری ها است، اگرچه اغلب به دنبال طعم خنك و تازگی بخش آن احساس سردی و كرخی در دهان برجای می ماند. چنانچه نعنا بر روی پوست مصرف شود نیز تاثیری مشابه خواهد داشت.

نعنا قرن ها است كه توسط انسان مصرف می شود. یونانی ها و عبری ها از رایحه خنك و تازگی بخش آن عطر می ساختند. در یونان و روم باستان از برگ نعنا تاج هایی برای مراسم مذهبی درست می كردند و از آن برای درمان بیماری های گوارشی، سردردها، سرفه، ناراحتی های دستگاه دفع ادرار، جای نیش حشرات و مارگزیدگی استفاده می كردند. زنان رومی از مخلوط عسل و نعنا برای خوشبو كردن دهان سود می بردند و مردان عرب نیز طبق سنتی قدیمی به عنوان سمبل دوستی و محبت چای نعنا می نوشیدند. نعنا از گذشته های دور به عنوان تقویت كننده قلب شهرت داشته است و موجب تسكین تپش قلب شده، عملكرد قلب و دستگاه گردش خون را بهبود می بخشد. همچنین موجب تعریق می شود كه خود می تواند با سرماخوردگی، تب و بسیاری از بیماری های زمستانی مبارزه كند. تاثیرات آرامش بخش و ضدالتهاب آن نیز موجب می شود كمكی مفید برای همه ناراحتی هایی كه با اسپاسم و درد همراه هستند باشد. از جمله دل درد، كولیت، نفخ، سوزش سر معده، سوءهاضمه، سكسكه، میگرن و بی خوابی. تركیبات موجود در نعنا از روده در برابر تحریكات آزاردهنده محافظت می كند و از این رو مصرف آن می تواند برای بیماری هایی مانند اسهال، یبوست های ناشی از عدم تحرك و زخم های روده ای مفید باشد. تندی آن محرك كبد و كیسه صفرا است و به این سبب خوردن نعنا موجب تصفیه كبد شده و در درمان سنگ كیسه صفرا موثر است. در گذشته روغن نعنا را به عنوان روغنی نیروبخش به آب وان می افزودند و برای جلوگیری از غش و سرگیجه آن را استنشاق می كردند. از خاصیت تسكین بخشی آن در مصارف خارجی نیز می توان به اشكال مختلفی سود برد. به عنوان مثال بستن برگ های كوبیده نعنا روی مفاصل دردناك و متورم، ناشی از آرتروز و نقرس می تواند درد آنها را تسكین دهد.

روغن های فرار استخراج شده از نعنا نیز خواص میكروب كشی دارند به ویژه كافور و منتول (یا جوهر نعنا) كه از آن دارویی مفید برای ضدعفونی كردن سرمازدگی، بریدگی ها و خراشیدگی ها می سازند. همچنین از نعنا داروهای استنشاقی مفیدی برای سرماخوردگی ها و عفونت های تنفسی ساخته می شود ضمن آنكه از آن می توان دهانشویه و محلول غرغره موثری برای گلودرد تهیه كرد. روغن نعنا می تواند درد دندان را تسكین دهد و از آن در ساخت قطره های مسكن برای گوش درد نیز استفاده می شود.

مصرف نعنا در ایران به صورت سنتی به عنوان سبزی خوردن همراه با انواع غذا و در غذاهایی مثل خورش كرفس و آش متداول است. همچنین اغلب از عرق نعنا نیز در تهیه شربت ها و برای تسكین دل درد و تقویت قلب استفاده می شود

مصارف اسانس نعنا

یکی از فرآورده‌های نعناع اسانس نعناع است که از تقطیر برگ و سرشاخه‌های گلدار نعناع تحت اثر بخار آب تهیه می‌شود و دارای 50% تا 70% منتول می‌باشد. اسانس نعناع که در کشور انگلستان تهیه می‌شود شهرت خاصی دارد. این اسانس به عنوان تقویت کننده معده بادشکن ، ضد عفونی کننده ، رفع دل‌پیچه بچه‌ها و اسهال بکار می‌رود برای استفاده از اسانس نعناع کافی است که مقدار یک تا سه قطره آنرا با یک لیوان آب و یا نوشابه مخلوط کرده و بنوشید.

اسانس نعناع را نباید به مقدار زیاد برای کودکان و نوزادان استفاده کرد زیرا روی حرکات تنفسی و قلب اثر گذاشته و ممکن است که خطرناک باشد. اگر اسانس نعناع به مقدار زیاد مصرف شود فشار خون را بالا برده و موجب حالت تهوع ، استفراغ و درد معده می‌شود. اگر بدن شما خارش دارد مقدار 2 گرم اسانس نعناع را در 50 گرم وازلین ریخته ، خوب باهم مخلوط کرده و در محل خارش بمالید. اگر از بیماری رماتیسم و آرتروز رنج می‌برید از روغن نعناع استفاده کنید طرز استفاده از آن به این صورت است که 2 قطره روغن نعناع را با یک قاشق سوپخوری روغن بادام مخلوط کرده و محلهای دردناک را با آن ماساژ دهید.

برای رفع سردرد از کمپرس نعناع استفاده کنید بدین ترتیب که 10 قطره روغن نعناع را با یک لیوان آب سرد مخلوط کرده و در یک کاسه بریزید سپس یک پارچه که به اندازه پیشانی باشد در آن فرو برده آب اضافی آنرا بگیرید و روی پیشانی و شقیقه‌ها بگذارید تا سردرد برطرف شود. نعناع بهترین دوست کبد است. کبد را تمیز کرده و صفرا را رقیق می‌کند و کلسترول خون را پائین می‌آورد. برای این مورد چای نعناع را قبل از غذا بنوشید.

نعنا فلفلی

"نعنا فلفلی" گیاهی است با نام علمی Mentha piperita از خانواده ی نعنا (Labiatae).

اینگونه نعنا که کمتر به‌ عنوان خوراکی مصرف می ‌شود، دارای مقدار زیادی از ترکیب مهمی به نام منتول (Menthol) است. با وجودی که این گونه نعنا دارای خواص متعدد انواع نعناست، ولی به علت دارا بودن مقدار زیادی منتول (Menthol) دارای خاصیت ضد درد، ضد درد موضعی و ضداحتقاق قوی‌ تری نسبت به گونه‌های دیگر نعناست.

باید ذکر نمود که تا کنون حدود 34 گونه نعنا در جهان شناسایی شده که نزدیک به نیمی از این گونه‌ها در ایران رویش دارند. با وجودی که خوردن این گونه نعنا اثرات ضد درد خود را بر بدن اعمال می‌ کند، ولی در سال‌های اخیر اسانس اینگونه نعنا استخراج و در صنعت داروسازی به‌ صورت فرمولاسیون مایعی در می‌ آید تا بتواند مورد استفاده ی مناسب ‌تری‌ قرار گیرد.

محصول این گونه نعنا در ایران به نام"قطره ی منتول" موجود است که در کلیه داروخانه‌ها وجود دارد. قطره منتول یکی از موثرترین ضد دردهای موضعی برای سردرد، درد دست و پا و کمر، و گرفتگی بینی حاصل از سرماخوردگی یا خستگی ناشی از کار و یا درد حاصل از رانندگی و غیره است که می ‌تواند به چند طریق مورد استفاده قرار گیرد. البته این قطره موضعی بوده و به صورت تنفسی یا مالش بر روی اعضای بدن و یا به صورت ماساژ مورد استفاده قرار می‌ گیرد.

یکی دیگر از موارد مصرف قطره ی منتول در محیط‌ های سربسته برای ضدعفونی کردن فضا و کاهش میکروب‌های سرماخوردگی، رفع خستگی و ایجاد خواب راحت می‌ باشد.

نعنا قمی

"نعنا قمی" گونه ‌ای از نعنا می‌ باشد که نام علمی آن Mentha spicata است. این گونه نعنا دارای بو و مزه ی مطبوع بوده و بیشتر از سایر سبزی های خوراکی مورد استفاده قرار می گیرد.

اینگونه نعنا با وجود خواص متعدد، به خاطر داشتن ترکیب مهم کارون (Carvone)، دارای اثرات ضد نفخ، ضد دل ‌درد و ضد اسپاسم قوی‌ تری نسبت به گونه‌های دیگر نعناست، بنابراین خوردن این گونه نعنا می ‌تواند به خوبی اینگونه مشکلات را حل نماید.

این گیاه از طعم و مزه ی خوبی برخوردار است و می ‌توان آن را به ‌طور مدام مصرف نمود تا از نفخ و دل درد در امان بود. امروزه صنایع داروسازی، عصاره ی اینگونه نعنا را که دارای اثر بسیار قوی می‌ باشد به قطره‌های خوراکی تبدیل نموده اند تا با توجه به مایع بودن‌، به سرعت و در عرض چند دقیقه جذب شده و اثر نماید.

محصولی که در ایران از این نوع نعنا به دست می آید، به نام "قطره کارمینت"(Carmint) است که می‌ توان آن را با توجه به خوراکی بودن نعنا، در تمام سنین (از نوزادان تا افراد مسن) بدون هیچ محدودیتی مصرف نمود. 

محصولات حاصله از این گونه نعنا ضمن اثرات سریع از عارضه ی جانبی برخوردار نمی ‌باشند و با داروها و غذاها تداخل نمی‌ نمایند.

نکته ی مهم درباره ی تاثیر محصولات نعنا برای درمان نفخ و دل‌ درد این است که ترکیبات موجود در اسانس (رایحه) این گیاه در عرض چند دقیقه (حدود 10 تا 15 دقیقه) جذب می شوند و مشکلات حاصله را مهار می ‌کنند، و در صورتی که هم زمان با مصرف غذا خورده شوند از ایجاد نفخ و دل‌ درد جلوگیری می‌ کنند، بنابراین دارای خاصیت درمانی بوده و مانع نفخ و دل ‌درد می ‌شوند.

چای نعنا :

چای نعنا را می توان روزی ۲ الی ۳ بار مصرف کرد. برای تهیه این چای می توان در هر بار یک مشت نعنای تازه و یا یک قاشق مرباخوری پر از پودر برگ های خشک شده ی نعنا را در یک لیوان آب جوش ریخته و مانند چای به مدت ۱۰ دقیقه دم کرده، صاف نموده و میل کرد. هم چنین برای تعدیل طعم تلخ آن می توان چند قطره آب لیموی تازه در آن چکانده و با کمی عسل مخلوط کرده نوش جان کرد.


نوشته شده در تاريخ پنجشنبه بیست و ششم اردیبهشت 1387 توسط سعید

اسفناج گیاهی است یکساله و روز بلند که پس از سبز شدن تولید برگهای طوقه ای () می کند به این ترتیب در یک سطح در اطراف ساقه کوتاهی به طول چند میلیمتر نزدیک به سطح خاک قرار می گیرند. در طی رشد بعدی این ساقه طویل شده و از آن شاخه های جانبی دیگری از محل برگهای طوقه ای به ساقه اصلی منشعب می شوند. ممکن است از ساقه اصلی ساقه های فرعی درجه 1 و 2 همراه با شاخه های جانبی درجه 1و2 نیز وجود آیند. اندازه گیاه می تواند بین 10 تا 8 سانتی متر متناوب باشد. ریشه اصلی گیاه عمیق است و می تواند تا عمق 140 سانتی متری در خاک نفوذ کند از این نظر می توان این گیاه را در خاکهای شور بخوبی کشت نمود. ریشه های فرعی این گیاه دوکی شکل و حداکثر تا 60 سانتی متری خاک پراکنده اند، برگها در ارقام مختلف دارای فرم و رنگ متفاوتی هستند و به شکلهای تخم مرغی ، بیضوی و یا نیزه ای وجود دارند کناره برگها می تواند کاملاً صاف و یا دندانه دار باشد. پهنک برگ نیز صاف و یا دارای چین و چروک است. گلهای نر و ماده می توانند روی یک یا دو پایه قرار گیرند. امروزه دو واریته از این گیاه کشت می شود.

۱) S.O. var oleraceae syn .var spinosa (Moench)

یا اسفناج بذر خاردار که در واقع نوع قدیمی را معرفی می کند

۲) S.O. var. inermis (Moench)

یا اسفناج بذر صاف

ارقامی که خاردار هستند، میوه با پوشش گل رشد کرده و پس از سخت شدن اغلب دارای 2و3 و یا 4 خار می شوند از آنجائیکه موقع بذر پاشی با ماشین، بذر خاردار به سختی از ماشین به زمین می افتد کشت های مکانیزه مشکلات زیادی به همراه دارد ولی بذر خاردار در شرایط سخت زمستان معمولاً دارای رشد نمو بهتری نسبت به بذر صاف است

دو نوع اسفناج وجود دارد که به نام پاییزه و بهاره نامیده می شود. اسفناج بهاره، در فصل بهار کاشته می شود و به اسفناج انگلیسی معروف است

نوع پاییزه آن که به خاک بسیار غنی احتیاج دارد، در پاییز کاشته می شود. گل های اسفناج به رنگ سبز کم رنگ می باشد

اسفناج چون دارای مواد غذایی فراوانی است، کشت آن امروز در تمام نقاط دنیا معمول است

اسفناج

خواص دارویی

برگ اسفناج از نظر طب قدیم ایران كمی سرد است و برخی عقیده دارند كه متعادل است، یعنی نه سرد است و نه گرم

1) برگ اسفناج منبع غنی ویتامین A ، B‌3 ، C  ، آهن و پتاسیم می باشد.

2) بدن را قلیایی می كند و اسیدیته ی خون را کاهش می دهد.

3) خنك كننده است و برای پایین آوردن تب مفید است.

4) ورم روده ی كوچك را رفع می كند.

5) برای ورم ریه مفید است.

6) ملین است و یبوست  را برطرف می كند.

7) برای لاغر شدن و وزن كم كردن مفید است.

8) اسفناج به دلیل داشتن ماده ای بنام اسپیناسین، هضم غذا را تسریع می كند. این ماده باعث تحریك

معده و ازدیاد ترشحات آن می شود.

۹) خوردن اسفناج در رفع تشنگی موثر است .

۱۰) برای از بین بردن ورم و درد گلو مفید است .

۱۱) بهترین دارو برای كسانی است كه مبتلا به كم خونی هستند .

۱۲) اسفناج روده بزرگ را تمیز می كند .

۱۳) ترشحات لوزالمعده را افزایش می دهد .

۱۴) اسفناح سبزی مفید برای تقویت اعصاب است .

۱۵) اسفناج برای رفع بیماری آسم و گرفتگی صدا بسیار موثر است .

۱۶) رماتیسم و نقرس را درمان می كند .

۱۷) برای زیاد كردن شیر در مادران شیر ده موثر است .

۱۸) تخم اسفناج ملین و خنك كننده است .

۱۹) تخم اسفناج برای برطرف كردن ورم كبد و یرقان مفید است .

۲۰) اسفناج تعداد گلبولهای قرمز خون را افزایش می دهد .

۲۱) اسفناج را در سالاد خود بریزید و میل كنید .

۲۲) اسفناج كلسترول خون را پائین می آورد .

۲۳) آش اسفناج با گشنیز برای سردردهایی كه ناشی از سوء هاضمه و اختلال دستگاه گوارشی است مفید می باشد

۲۴) تحقیقات دانشمندان نشان داده است كه اسفناج در پیشگیری سرطان روده بزرگ ، معده ، پروستات ،‌حنجره و رحم موثر است .

اسفناج

مضرات

اسفناج برای بیماران مبتلا به ورم مفاصل و سنگهای كلیه و مثانه مناسب نیست ضمنا آنهائیكه سرد مزاج هستند باید اسفناج را با ادویه گرم نظیر زنجبیل میل نمایند

زنده رود

نیاز اکولوژیکی

اسفناج محصول نواحی نسبتاً سرد است و در آب و هوای خنک بهتر رشد می کند بطورکلی اسفناج در مجاورت تابش زیاد آفتاب،دمای متوسط و هوای مرطوب بهترین نتیجه را می دهد. یخبندان را بیشتر از اغلب سبزیهای دیگر تحمل می نماید. بعضی از ارقام آن حتی در مقابل سرمای تا (7-) سانتی گراد نیز مقاوم است

آماده سازی خاک

هر چند که می توان اسفناج را در کلیه زمین ها کشت نمود ولی خاکهای خیلی سبک و خیلی سنگین برای رشد و نمو گیاه مناسب نیستند. بهترین خاک برای اسفناج حد واسط آن دو و اراضی نم دار و حاصلخیز است. این گیاه در مقابل زمین های آبگیر ، خشک و PH خاک بسیار حساس است. مناسبترین PH برای این گیاه بین 6 تا 7 است. اسفناج در مقابل درجه اسیدی پایین تر به وضوح عکس العمل نشان داده و نتیجه خوبی نمی دهد. زمین های عمیق با بافت خوب و هوموس و رطوبت کافی برای اسفناج مناسب است. خاکهای سبک فقط برای ارقام زودرس ، کشت های زمستانه و کشت های مراحل اول سال مناسب است در این خاکها باید آبیاری تکمیلی و کودکافی را از نظر دور نداشت بهترین خاک می تواند خاکهای لومی و یا خاکهای معدنی با هوموس کافی باشد. بستر کاشت باید برای کشت مکانیزه صاف و دارای شیب کم و عاری از سنگلاخ باشد

تاریخ و فواصل کاشت

زمان کاشت انواع بهاره در اواخر اسفند ماه ، انواع پائیزه در اواخر تابستان و انواع زمستانه در اواخر پائیز است. فاصله ردیف ها در کشت های ردیفی بین 15 تا 25 سانتی متر و عمق کاشت بین 2 تا 4 سانتی متر می باشد اسفناج به علت مدت کوتاه رویش سازگاری با دمای کم ، قدرت زیاد زمستان گذرانی و روز بلند بودن آن می تواند به شکل های متفاوتی در تناوب زراعی قرار گیرد این گیاه به عنوان مناسبترین گیاه بعد از لوبیای پاکوتاه (پاچ باقلا) ، نخود فرنگی و سیب زمینی قرار می گیرد ولی به عنوان گیاه ما قبل برای گیاهان دیگر دارای اهمیت زیادی نیست

ارقام اسفناج را براساس خاردار بودن یا بی خار بودن بذر ، صاف و ناصاف برگها و نیز براساس رنگ برگها انواع بهاره، پائیزه و زمستانه طبقه بندی می کنند. در انتخاب ارقام نکات زیر باید مورد توجه قرار گیرد: سرعت رشد(سریع بودن رشد و نمو) تمایل کم به گل رفتن، یکسان و یک اندازه بودن برگها، تمایل کم به زرد شدن برگها کم بودن مقدار نیترات،مقاومت در برابر آفات و امراض (مخصوصاً در مقابل سفیدک دروغین) مقاوم بودن در مقابل سرمای سخت زمستان

در کشت گلخانه ای طی زمستان از ارقامی که دارای رشد سریع بوده و در مقابل شدت تابش و دمای کم حساسیتی نشان نمی دهند استفاده می شود. بذر اسفناج در موقع جوانه زدن در مقابل گرمای زیاد،کمبود آب و اکسیژن بسیار حساس است.کمبود اکسیژن معمولاً در زمینهای آبگیر و خاکهای رسی بوجود می آید . جوانه زدن بذر در دمای پائینی صورت می گیرد حتی در صفر درجه سانتی گراد. بنابراین برای سبز شدن یک دست بذر در مزارع باید در فصولی از سال که دمای هوا پائین و متوسط است بذر پاشی کرد

کاشت

اسفناج را می توان به طور دست پاش، خطی و در سبزیکاری سطوح بزرگ با ماشین بذر پاشی کرد. زمان کاشت انواع بهاره در اواخر اسفند ماه و انواع پائیزه در اواخر تابستان و انواع زمستانه در اواخر پائیز می باشد. استفاده از کودهای حیوانی در زمینهایی که از نظر مواد آلی ضعیف هستند توصیه می شود در هر صورت باید از کود حیوانی کاملاً پوسیده استفاده شود. چنانچه بخواهیم از کود تازه استفاده کنیم باید آنرا چند ماه قبل از کاشت به زمین داد زیرا ریشه اسفناج در مقابل پاره ای از بیماریهای قارچی که باعث پوسیدگی ریشه می شوند حساس است کود شیمیایی را باید موقعی به زمین داد که در فاصله دوره رویش در دسترس گیاه قرار گیرد. با توجه به مقدار مواد غذایی موجود در خاک معمولاً حدود 120 کیلوگرم در هکتار ازت،60 کیلوگرم در هکتار p2o5 و 140 کیلوگرم در هکتار K2O توصیه می شود اسفناج زمین های خنثی تا قلیائی را ترجیح می دهد. بنا بر این می توان تا 4 هفته قبل از کاشت به دادن کودهای آهکی مبادرت ورزید. کود پتاسه را در بهار به شکل کلرید به زمین می دهند زیرا عرضه زیاد کلرید در خاک کاهش جذب ازت را به دنبال دارد و در شرایط معمول تولیدی باعث کاهش نیترات در گیاه می شود معمولاً در کشت بهاره کود شیمیایی را یک دفعه قبل از کاشت به زمین می دهند ولی برای انواع زمستانه یک سوم ازت را توام با تمامی کودهای فسفر و پتاسه در اوایل زمستان هنگام کاشت به زمین می دهند و دو سوم باقیمانده را در دو مرحله دیگر به صورت کود سرک در اختیار گیاه قرار می دهند.در سطح بزرگ معمولاً پس از کاشت زمین را غلتک می زنند


نوشته شده در تاريخ چهارشنبه بیست و پنجم اردیبهشت 1387 توسط سعید

خانواده آراسه

گستردگي نوع گياهان اين خانواده بصورتي است كه بر اساس نحوه رشد و نمو و تكثير به سه گروه تقسيم مي‌شوند:

گروه اول

- تکثير بوسيله قلمه؛

-رشد ساقه‌اي.

گروه دوم

- رشد ساقه‌اي ندارند؛

- تكثير بوسيله تقسيم بوته.

 گروه سوم

تکثير هم با ساقه و هم با تقسيم بوته.

 گياهان گروه اول خانواده آراسه

1) پوتوس :

پوتوس

نام علمی :Scindapsus areereus
این گیاه زینتی هم جزو خانواده آراسه می باشد . سریع الرشد و ارزان قیمت و کم توقع می باشد ،رنگ برگها از سبز تا سبز ابلق با مخلوطی از رنگهای زرد دو زرد تند و سفید کرمی است ،شاخه های بالارونده و آویزان آن در منازل تا حدود ۵ متر می رسد که با هدایت و ثابت نمودن آنها بدنه دیوارهای اتاق را تزئین می نماید ،رطوبت کم محیط را تحمل و تكثیر آن ساده می باشد .

پوتوس
نیازها :
نور:

این گیاه نیم سایه را ترجیح می دهد ، نژادهای ابلق رنگ متنوع خود را در سایه از دست می دهد .
دما:

در زمستان درجه حرارت دلخواه ۱۶ درجه و در تابستان زیر ۲۴ درجه می باشد .
آبیاری :

در تابستان هر ۵- ۴روز و در زمستان هر ۸-۷ روز آبیاری شود . زهکش گلدان را مرتبا بازدید نمایید .
تغذیه :

هر ماه یکبارتوسط کودهای مایع یا جامد محلول در آب تغذیه می شود .
خاک مناسب :

 خاک لیمونی مناسب است .
تكثیر :

ریشه دار نمودن قلمه ها ی ساقه در بهار در شن و پیت در دمای ۲۱ درجه سانتیگراد .
روش استفاده از قیم خزه دار :
گیاه دارای ریشه هوایی است که قادر به رشد درون خزه قیم است ،در هنگام تعویض گلدان قیم را درون گلدان جدید نگهداشته و سپس گیاه را از گلدان قدیم خارج و در کنار قیم قرار دهید ، خاک جدید اضافه نموده و با فشار دست آنها را متراکم نمایید ، گیاه را با نخ به قیم وصل و گره بزنید ، آب آبیاری را با ملایمت از روی خزه ها عبور دهید تا محیط مناسبی برای ریشه های هوایی فراهم گردد .
بیماریهاو کمبودها :
برگها سبز کمرنگ هستند : نور کم است ، گیاه را به محل روشن تری با نور غیر مستقیم منتقل نمایید حاشیه برگها سیاه و نقاط قهوه ای روی آنها ظاهر می شود

 آبیاری :

 بیش از اندازه بوده و باید زهکش را کنترل نماییم .
نقاط زنگ مانند بروی برگها مشاهده می شود :ازعوارض مواد براق کننده برگهاست باید برگهارا با پارچه مرطوب تمییز کنیم.
رشد گیاه کند است و فاصله بین برگها زیاد می باشد : احتیاج به تغذیه مصنوعی داردباید هر ماه یکبار تغذیه گیاه صورت گیرد

در فوتوس برگ‌هاي سبز و ابلق آن قلبي شکل و به اندازه‌هاي کوچک و بزرگ ديده مي‌شوند. تکثير آسان آن با قلمه‌هاي ساقه كه حداقل دو بند داشته باشند در داخل آب يا ماسه مرطوب صورت مي‌گيرد. براي نگهداري فوتوس بافت غني از مواد غذايي با PH خنثي (نزديك 7) مورد نياز است.

2) سینگونیوم :

سینگونیوم 

نام علمی : Syngonium vellozianum
دارای برگهای سبز روشن زیبا و شبیه به سر نیزه است ،خانواده آن "آراسه" می شود
شاخه های آن رونده می باشد و به علت وجود ریشه های هوایی در ساقه های آن احتیاج به قیم خزه دار دارد تا آب و مواد غذایی را از طریق آن جذب نماید ،حذف جوانه های انتهایی جهت خوش ترکیب شدن گیاه ضروری است . رشد آن کند است ودر سال فقط ۷-۶ برگ جدید تولید می کند .
نیازها:
نور :

 نسبت به سایه مقاوم می باشد و باید آنرا از معرض اشعه مستقیم در امان نگه داشت .
دما :

حداقل ان در زمستان ۱۵ درجه سانتیگراد و حداکثر آن در تابستان ۲۱درجه می باشد .
آبیاری :

 سه بار در هفته در تابستان و یکبار در هفته در زمستان باآب ولرم آبیاری کنید .
تغذیه :

هر سه هفته یکبار در بهار و تابستان گیاه را باکودهای مخصوص طبق دستور، نصف مقدار توصیه شده کافی است .
خاک مناسب :

 مخلوطی از پیت و کمپوست مناسب می باشد .
تمییز نمودن برگها :

غبار پاشی برای تمییز شدن برگها کافی است ، نباید از مواد براق کننده شیمیایی استفاده نمود .
تكثیر:

 از طریق گرفتن قلمه ساقه شامل ریشه های هوایی در تابستان می شد .
بیماریها و کمبودها :
تامین رطوبت : به علت نیاز شدید به رطوبت در تمام طول سال احتیاج به غبار پاشی روزانه دارد .
ساقه دراز و منحرف و فاصله بین دو برگ زیاد است : نور کم است باید گیاه را به محل پر نور منتقل نمود
برگها قهوه ای رنگ و شکننده شده اند :هوا گرم و خشک است باید گیاه را محل خنکتری منتقل نمود و باید آبیاری را زیاد نمود .
برگها رنگ پریده هستند : یا نور زیاد است و یا احتیاج به تغذیه مصنوعی دارد .
برگها رنگ پریده و شفاف هستند : احتیاج به تغذیه مصنوعی دارد .
حاشیه برگها قهوه ای رنگ ،پژمرده لوله شده و انتهای ساقه شروع به پوسیدگی و بطور کلی گیاه در حال افتادن است :اگر گیاه تشنه است باید فورا آبیاری شود و یا ممکن است برعکس بر اثر آبیاری زیاده از اندازه باشد ،باید اجازه داد خاک گلدان خشک شود سپس آبیاری نمود .

سین گونیوم که برگ‌هاي نسبتاً درشت و ساقه‌هاي قطور آن رشد سريعي دارد. اين گياه به رنگ‌هاي سبز، صورتي و ابلق موجود است. گونه سبز رنگ آن سريع رشد مي‌کند ولي گونه ابلق و رنگين آن معمولاً سرعت رشد خيلي بالايي ندارد. تکثير اين گياه بوسيله قلمه ساقه در آب و ماسه ميسر است.

گياه بعدي از گروه اول، برگ انجيري يا مونسترا است. دو گونه مونسترا وجود دارد :

1)  مونستراي برگ ريز؛

ساقه‌هاي رونده دارد و ريشه‌هاي نابجا بر روي ساقه‌هاي آن ظاهر مي‌شوند. اين گياه تکثير فوق‌العاده راحتي دارد. براي تكثير قلمه‌هاي ساقه به همراه ريشه نابجا داخل ماسه قرار مي‌گيرد.

مونستراي برگ درشت؛ نسبتاً کم رشد و داراي برگ‌هاي بادبزني بسيار درشت است و سرعت ريشه‌دار شدن قلمه‌ها و تعداد قلمه‌هاي آن کمتر از گونه اول است.

2)  گياه فيلو دندرون يا بابا آدم

بابا آدم

 داراي برگ‌هاي قلبي شکل، فوق‌العاده کم رشد و سبز رونده است. هم‌چنين برگ‌هاي آن بسيار درشت با زائده نسبتاً باريکي مي‌باشند.

فوتوس سوراخ‌دار نيز يک فيلو دندرون بسيار کند رشد و سخت ريشه‌زا است. يکنوع فيلو دندرون با برگ‌هاي بسيار درشت وجود دارد که محل قطع برگ‌ها شبيه به يک چشم ظاهر مي‌شود. اين گياه تاريخي، بسيار قديمي است.

برای مشاهده اطلاعات بابا آدم به پست بابا آدم که در همین سایت موجود است مراجعه نمایید.

گياهان گروه دوم خانواده آراسه

اين گياهان بوسيله پا جوش تقسيم مي‌شوند و رشد ساقه‌اي ندارند. در اين گروه دو گياه معروف وجود دارد که از اهميت اقتصادي برخوردار هستند.

1) گياه آنتوريوم

آنتوريوم

نام علمی:Anthurium Andreanum

نام انگلیسی: Tailflower

این گیاه حداقل 26 گونه زينتي دارد و بخش اسپات رنگي آن اصطلاحاً بنام گل شناخته شده است و دوام بسيار طولاني بصورت شاخه بريده دارد. براي نگهداري آنتوريوم از گلخانه‌هايي با تهويه مناسب استفاده مي‌شود كه رکود هوا يا کمبود اکسيژن نداشته باشد. براي نگهداري آنتوريوم خاک سبک با PH  اسيدي و غني از مواد غذايي مناسب است. در سال‌هاي اخير با گسترش کشت و کار آنتوريوم و در حقيقت ارزشي که اين گياه در بازار جهاني گل و گياه دارد براي آن کمتر از بستر خاک استفاده مي‌شود، و صرفاً در محيط فاقد خاک و در محيط هيدروپونيك به کمک مواد غذايي خاص پرورش مي‌يابد. قابل تکثير است.

بلندی این گیاه به 30 الی 80 سانتیمتر می رسد .
دو رقم از این گل که تاکنون شناخته شده است عبارتند از :
1) آنتوریوم شزریانوم A.Schezerianum: که یکی از زیباترین گلها با برگهای پهن جالب است .
2) آنتوریوم آندرآنوم A.Andreanum: با شاخه های عمودی و رنگهای عالی و برگهای بسیار پهن و شاخه های گل زیبا .
شاخه های گل آن بسیار مورد توجه است و مدتها در آب دوام می آورد .
این نوع گل بخصوص برای پرورش در گلخانه مناسب است .
زیرا در این مکان است که مقدار رطوبت ، درجه حرارت و آبیاری به راحتی قابل کنترل می باشد .
نوع آنتوریوم شزریانوم A.Schezerianum برای پرورش در آپارتمان ، یک گل بسیار مناسب است .
این گیاه در شرایط مناسب مرتبا گل داده و برگهای بسیار زیبای آن به رنگهای قرمز درخشان یک ماه و حتی بیشتر دوام می آورد .

آنتوريوم

مواظبت های زراعی :
نور : نور ملایم در درجه اول .
حرارت : محیط گرم .
رطوبت : خاک را باید مرطوب نگاه داشت .
جابجا کردن : در زمان جابجا کردن گیاه ( تعویض گلدان ) خاک گلدان باید از مخلوط زیر تهیه شود :
1) خزه ، در حال پوسیدن یا تورب ( پیت) دو قسمت .
2) ورمیکولیت ( از سنگهای معدنی است که بعدا به رُس تبدیل میشود ) یک قسمت .
3) پرلیت ( این هم از سنگهای معدنی است که به رُس تبدیل میشود منتها ذرات آن درشت تر است ) یک قسمت . سپس آن را بطور یکنواخت مخلوط کرده و در گلدان مصرف کنید .
کود :
هر ماه یکبار باید از کودهای قابل حل در آب برای آنتوریوم شزریانوم A.Schezerianumاستفاده کرد و برای نوع آنتوریوم آندرآنوم A.Andreanum ماهی دو بار .
تکثیر : ازدیاد این گیاه از طریق قلمه زدن ساقه انجام میشود .

2) گياه اسپاتي فيلوم (برگ قاشقی):

نام علمي : Spathiphyllum wallisii
نام تيره: Araceae
نام انگليسي: Spather flower

با بخش زينتي اسپات‌هاي سفيد رنگ، برگ‌هاي سبز و زيبا، گياه سريع‌الرشدي مي‌باشد. بوسيله تقسيم بوته يا پا جوش‌هايي که در کنار پايه مادري توليد مي‌شود

براي نگهداري اسپتي فيلوم بايد از خاک غني از مواد غذايي و PH اسيدي و محيطي با رطوبت نسبي حدود 60 تا 65 درصد استفاده کرد در غير اينصورت کيفيت و سلامت برگ‌ها از بين مي‌رود.

اسپاتي فيلوم
خصوصيات:

 ارتفاع 25 _ 30 سانتيمتر _ بدون ساقه و يا داراي ساقه كوچك _ برگها پهن ،
كشيده و نيزه اي به رنگ سبز براق _ رگبرگها از دور نمايان _ گلها كوچك ، بر روي سنبله سفيد استوانه اي به طول حدود 3 سانتيمتر _ اين سنبله توسط اسپات ( برگ تغيير شكل يافته شبيه قاشق)
سفيد رنگ پوشيده شده است.
نور: متوسط _ نسبت به سايه كم و بيش مقاوم است و در پاسيوها خوب رشد ميكند.
دما : حرارت زياد ( گرم(
آبياري: به ميزان متوسط
غبار پاشي: براي تامين رطوبت گاهي گياه را با آب ولرم غبار پاشي كنيد.
خاك : مخلوطي مساوي از تورب + ماسه + خاكبرگ پوسيده + خاك باغچه بدون بذر علف هرز
كوددهي: 2 گرم در ليتر هر دو هفته يكبار از فروردين تا مهر ماه
ازدياد: تقسيم بوته در دماي 20 _ 21 درجه سانتيگراد
عوارض و درمان: قهوه اي شدن نوك برگها كه نشانه استفاده از كود زياد است.

3)  گياه کات فلاور شيپوري يا کالا يا آروم

این گیاه  به رنگ‌هاي متنوع بوده و اسپات‌هاي شيپوري مانند بخش زينتي آن را تشکيل مي‌دهند. اين گياه به رنگ‌هاي سفيد، زرد و ... در بازار موجود است. اين گياه نياز به استراحت تابستانه دارد. بافت خاك متوسط تا خوب اين گياه در تابستان نياز چنداني به آبياري ندارد. بعد از 3-2 هفته(در اواخر مرداد ماه) ريزوم‌هاي جدا شده را از خاک خارج کرده و كشت و تکثير مي‌نماييم. دو هفته بعد از تکثير گياه رشد رويشي آن آغاز مي‌شود و سپس در حدود ماه‌هاي دي تا بهمن گل‌هاي اسپاتي گياه

ظاهر شده و بعنوان يک شاخه بريدهCut Flower قابل عرضه به بازار هستند.

4) گياه کالاديوم:

کالاديوم

گیاه از خانواده شیپوری(اراسه) میباشد.در گلخانه گرم نگه داری میشود.جنبه زینتی واریته ها و شکل های مختلف کالادیوم به خاطر برگهای انهاست و ترکیب رنگها در این برگها چنان است که هیچ گیاه دیگری در این مورد با کالادیوم برابری نمیکند.تمامی این گیاه از دو گونه قدیمی منشا یافته اند.کالادیوم دارای یک ساقه غده ای است که در فصل پاییز به حالت رکود میرود و در طی این دوره گیاه ابیاری نمیشود.اغاز بهار فصل تکثیر این گیاه است.

ساقه های غده ای کالادیوم در تورب مرطوب و در گرمای ۲۵درجه سانتی گراد رشدونمو میکند و از هر ساقه غده ای بیش از ۱۰ تا۱۲ ساقه نازک بوجود می اید.هریک از این انشعابات جدید را با قسمتی از شاخه جدا میکنند و در بستری از یک خاک سبک کشت میکارند.بعد از ۲سال این گیاه رشد کافی میکند.کالادیوم باید در محلی گرم نگه داری شود و درجه حرارت مناسب برای ان بالای ۱۸درجه سانتیگراد است.خاک ان باید غنی از مواد الی باشد و هرچند بار از طریق محلول پاشی مواد کودی موردنیاز را دریافت کند.همه ساله در اغاز فصل پاییز کالادیوم به خزان برده میشود در این حالت در گلخانه گرم به تدریج از ابیاری ان کاسته میشود وهنگامی فرامیرسد که گلدانها ابیاری نمیشوند.۶تا۸ هفته طول میکشد تا تمامی شاخه ها و برگهای کالادیوم خشک شوند.

این گیاه  برگ‌هاي رنگين، درشت و قلبي شکل دارد. اين گياه به يک خاک سبک و غني از مواد غذايي با PH 2/6 – 5/5 و درجه حرارت نسبتاً ثابت 22 تا 24 درجه سانتي‌گراد نياز دارد.  تکثير آن بوسيله تقسيم بوته مي‌باشد. 

گياهان گروه سوم خانواده آراسه

اين گياهان بوسيله قلمه و پا جوش تکثير مي‌شوند. معروفترين گياه اين دسته ديفن باخيا است که داراي گونه‌هاي متعدد ابلقي رنگ است. هر چقدر ميزان ابلقي ديفن باخيا بيشتر باشد به شرايط و محيط سخت ديرتر سازگاري پيدا مي‌کند.

1) ديفن باخيا:

دیفن باخیا

 گياهي است که در خاک‌هاي متوسط، با آبياري منظم بخوبي رشد و نمو مي‌کند و رشد ساقه‌اي خيلي خوبي دارد. بوسيله گياهچه‌هاي کوچکي که در کنار گياه مادري سبز مي‌شوند (پا جوش) براحتي قابل تکثير است. علت اصلي ريزش برگ‌هاي پاييني ديفن باخيا، خشکي محيط است. براي جلوگيري از اين حالت بهتر است که بر حسب درجه حرارت محيط، روزانه بين يک تا سه بار اطراف گياه را آب‌فشاني کنيم تا رطوبت مناسب براي آن مهيا شود. 

برای اطلاعات بیشتر به پست دیفن در همین سایت مراجعه نموده.

2) گياه آلوکازيال :

 داراي برگ‌هاي بسيار بزرگ است و در گلخانه‌هايي با خاک اسيدي و عميق جايي که ريشه‌هاي آن بتوانند در داخل خاک گسترش پيدا کنند نگهداري مي‌شود.

در محيطي با رطوبت کم، برگ‌هاي گياه کوچک شده و در صورت تداوم خشکي محيط لکه‌هاي سوختگي در حاشيه برگ‌ها ديده مي‌شود.

اين گياه بوسيله تقسيم بوته و قلمه‌هاي ساقه تکثير مي‌شود.

نكته

قلمه ساقه‌ي جدا شده‌اي است كه بايد ريشه‌دار شود، ولي پا جوش گياه كامل ريشه‌دار است كه قابل كشت و كار مي‌باشد.


نوشته شده در تاريخ سه شنبه بیست و چهارم اردیبهشت 1387 توسط سعید

دیفن باخیا Diffenbachia  گیاهی است از خانواده آراسه Arasees با تقریبا در حدود ۳۰ گونه و تعداد زیادی واریته های گوناگون .
این گیاهان دائمی همیشه سبز ، بومی آمریکای جنوبی بوده و بخاطر برگهای زیبایش کاشته می شود. و برای گلخانه ها و آپارتمان های شوفاژ دار و یا در مکانهائیکه درجه حرارت زمستان به اندازه کافی باشد مناسب است
گونه های مختلف این گیاهان تقریبا دارای نیازهای مشابهی از نظر آب و هوا و رطوبت می باشند .
برگها تقریبا بیضی کشیده با نوک تیز و در روی ساقه بطور مارپیچ بوجود می آیند .
رنگ برگها معمولا سبز تیره و دارای نقاط یا لکه های سفید کرم رنگی در دو طرف رگبرگ اصلی می باشند . تقریبا حاشیه برگها سبز است . فاصله برگها نسبتا کم است .
اندازه برگها بر حسب گون متغیر بوده و در بعضی از گونه ها به اندازه های نسبتا بزرگی ( ۵۰ سانتیمتر) می رسد .
با وجودیکه گیاه همیشه سبز است ، عمر برگها کوتاه بوده و به تدریج می ریزند .
این گیاه در گلدان بندرت گل می کند . گلهای آن قابل توجه نمی باشند و بهتر است با چاقوی تیزی بریده شوند تا نیروی گیاه بیهوده به هدر نرود .
اگر گیاه امکان رشد داشته باشد بلندی آن به دو متر و نیم نیز می رسد و تنه آن هنگامیکه برگها ریخته اند ، بند بند و یا حلقه ای شبیه پیچ چوب پنبه بازکن می باشد .
ساقه ، محکم و تو پُر می باشد . شیره گیاهان این جنس سمی است و باید از تماس آن با چشم و دهان اجتناب کرد .
و بدین جهت در آمریکا به این گیاه نام( Dumb cane) گیاه لال ها  داده اند .
بلعیدن شیره تلخ این گیاه باعث ورم بافت های ظریف گلو شده بحدی که قوه گویائی را فلج می کند 

دیفن
روش کاشت :
این گیاه به حرارت و رطوبت نیاز دارد .
حرارت : در زمستان نباید کمتر از ۱۶ درجه سانتی گراد باشد ولی تا ۱۳ درجه سانتیگراد را نیز تحمل می کند .
در حرارت ۷ درجه سانتیگراد گیاه برای مدت کوتاهی زنده می ماند ولی برگهای پائینی خود را بسرعت از دست می دهد .
در حرارت مناسب گیاه برای تمام سال بدون توقف به رشد خود ادامه می دهد .
در زمستان به نور بیشتری نیاز دارد ولی در سایر فصول و بخصوص در تابستان مکانهای سایه روشن برای آن مناسب میباشند و نور مستقیم خورشید روی برگهای لطیف آن ایجاد سوختگی می کند .
در اتاق و یا آپارتمان ها باید آنرا در مکانهای روشن قرار داد .
خاک : بهترین خاک برای این گیاه ترکیبی از خاک باغچه ، پیت ( تورب) و مقدار کمی ماسه است و گلدان باید کاملا قابل نفوذ به آب باشد .
فصل تعویض گلدان در ابتدای بهار و قبل از شروع رشد آن است .
در فصل رشد باید به گیاه کود مایع کامل داده شود .
این گیاه به خشکی و کمبود رطوبت هوا بسیار حساس است .
کناره برگها در نتیجه کمبود رطوبت ، قهوه ای رنگ می شوند و به تدریج می ریزند .
درصورتیکه گیاه در اتاق نگاهداری شود می توان رطوبت آنرا بیکی از سه روش زیر تا اندازه ای تنظیم و تامین نمود
الف) در هوای گرم زمانیکه درجه حرارت از ۲۲ درجه تجاوز می کند آب را بوسیله اسپری روی آن بپاشند .
ب) آب باید کاملا خالص باشد و در غیر اینصورت اثر املاح روی برگهای آن باقی می ماند .
پ) گیاه در تابستان و در فصل رویش به آب نسبتا زیاد نیاز دارد و در زمستان باید مقدار آنرا کم کرد .
تکثیر :
این گیاه بوسیله قلمه علفی ساقه و یا قلمه چوبی ، یا خواباندن هوائی زیاد می شود .
ساقه دیفن باخیا همانطور که گفته شد ، بند بند و یا حلقه دار می باشد .
اگر برگهای پائین ساقه از بین رفته اند ، می توان ضمن اینکه از چنین گیاهی قلمه گرفت آنرا نیز اصلاح و به فرم طبیعی بازگردانید .

دیفن

بهترین زمان برای تکثیر دیفن باخیا، از اواسط بهار تا اوایل تابستان است))

تکثیر به روش خواباندن هوائی :
این روش یکی از ساده ترین راه ریشه دار کردن گیاهان می باشد و بیشتر برای گیاهان زینتی که برگهای پائینی خود را از دست داده اند بکار می رود .
بدین منظور قسمتی از ساقه را برحسب نوع گیاه به یکی از سه شکل زیر با چاقوی تیزی شکاف میدهند .
تقسیم هوائی دیفن باخیا همانند فیکوس مراحل مختلف بالا را بایستی رعایت نمود .
۱) حلقه ای پیرامون پوست گیاه بطول در حدود ۵ سانتیمتر برمیدارند .
۲) شکافی بصورت V عمودی بر ساقه گیاه حد اکثر باندازه یک سوم قطر شاخه ایجاد می نمایند .
۳) برش مورب از طرف پائین ساقه به بالا و شکافی مورب حداکثر یک دوم قطر شاخه ایجاد میکنند و برای جلوگیری از بسته شدن شکاف یک تکه چوب کوچک بین دو لبه آن قرار می دهند .
هدف از شکاف دادن ساقه قطع آوندهای آبکش حاوی شیره پرورده می باشد .
زیرا شیره خام توسط آوندهای چوبی به بالای گیاه میرسد . در اثر عمل فتوسنتز ( کربن گیری ) بصورت شیره پرورده درآوندهای آبکش بطرف پائین آمده و در نقطه بریده شده مجتمع گشته و سبب ریشه دار شدن گیاه می گردد .
پیرامون قسمت بریده شده را توسط یک کیسه پلاستیکی حاوی خزه و یا پیت مرطوب میپوشانند و پس از تشکیل ریشه ها ساقه گیاه را از زیر ریشه قطع می کنند .
فصل خواباندن هوائی زمان فعالیت گیاهان یعنی بهار تا اواسط تابستان می باشد .
تکثیر به روش قلمه زدن :
پس از اینکه بطریق خواباندن هوائی قلمه ریشه داری بدست آوردیم میتوان از باقیمانده گیاه با وجودیکه بدون برگ می باشد نیز قلمه گرفت .
اگر طول گیاه زیاد باشد ۱۵ سانتیمتر از پایه مادری را نگاهداشته و بقیه آنرا به قلمه های کوچکی تقسیم کرده ، بقسمی که هرکدام از قلمه ها حد اقل دارای یک جوانه باشد .
مراحل مختلف قلمه زدن دیفن باخیا
این قلمه ها را بطور جداگانه و یا تعدادی از آنها را بطور افقی در روی گلدانی که دارای پیت (تورب) میباشد قرار داده و برای نگاهداری رطوبت گلدان را در کیسه نایلونی بگذارند .
پس از چندی قلمه ها ریشه دار خواهند شد و پس از ظاهر شدن برگها ، آنها را از کیسه نایلون خارج کنند .
باقیمانده پایه مادری نیز بتدریج جوانه زده و گلدان دیگری را بوجود می آورد.


نوشته شده در تاريخ دوشنبه بیست و سوم اردیبهشت 1387 توسط سعید

موز نام میوه و درختی با همین نام است که بومی مناطق حاره‌ای جنوب شرق آسیا، شبه جزایر مالزی، و استرالیا است که امروزه در تمام مناطق حاره‌ای کاشت می‌شود.

درخت موز در وهله اول برای میوه اش و ضمناً برای تولید فایبر و نیز زیبایی کاشته می‌شود. از آنجائیکه درخت موز نسبتاً بلند و مستقیم و محکم می باشد، اشتباهاً به آن درخت می گویند، در حالیکه واقعیت آن است که آنها فقط شاخه هایی هستند که پس از دادن میوه خشک شده و از بین می روند. این شاخه ها می توانند به بلند بین 2 تا 8 متر برسند و برگهای آن نیز به حدود سه و نیم متر می تواند برسد. میوه موز در انتهای هر شاخه تشکیل می شود.

موز گیاهی است علفی که مانند درختچه است . برگهای آن بسیار بزرگ و پهن و گاهی تا 2 متر می رسد . گلهیا آن مجتمع و بصورت سنبله است میوه آن ابتدا سبز و بعد از رسیدن برنگ زرد در می آید .موز از چهار هزار سال قبل در هندوستان کشت می شده است . در سال 1482 پرتغالیها موز را در سواحل گینه پیدا کردند و به جزائر قناری بردند و سپس بوسیله میسیونر مذهبی اسپانیولی به نواحی حاره آمریکا برده شد و اکنون موز در تمام مناطق گرمسیر دنیا کشت می شود .موز را هنگامیکه هنوز سبز است از درخت می چینند و به مناطق مختلف می فرستند و در آنجا بوسیله گرما دادن آنرا می رسانند .موز انواع مختلف درد یک نوع آن بسیار درشت و نوعی از آن هم خیلی ریز است که مزه شیرینی درد .در کشورهای استوایی معمولا موز را می پزند و همراه با برنج و لوبیا می خورند در کشورهای آمریکای لاتین موز را ورقه ورقه کرده و در آفتاب خشک می کنندهنگامیکه موز انتخاب می کنید باید پوست آن زرد و سفت و روی آن لکه های سیاه وجود داشته باشد و این نشانه موز رسیده است . موز نارس بدلیل داشتن نشاسته زیاد هضمش سنگین است

موز

خواص داروئی :

۱) موز از نظر طب قدیم ایران معتدل و تر است و خون را غلیظ می کند . موز انرژی زیادی درد و چون نرم هست غذای خوبی برای کودکان و اشخاص مسن می باشد

۲) بدلیل داشتن پتاسیم زیاد ضد سرطان بوده و غذای خوبی برای ماهیچه ها می باشد

۳) موز ملین بوده و همچنین درمان اسهال و اسهال خونی است

۴) موز خونساز است بنابراین اشخاص لاغر و کم خون حتما باید موز بخورند

۵) موز تقویت کننده معده و نیروی جنسی است

۶) موز درمان زخم معده و روده می باشد

۷) گرد موز همچنین داروی خوبی برای پائین آوردن کلسترول است

۸) شیره گلهای موز درمان کننده اسهال خونی است

۹) جوشانده موز اثر قطع خونریزی دارد

۱۰) ضماد برگ درخت موز برای درمان و سوختگی مفید است

۱۱) ریشه موز دفع کننده کرم معده است

۱۲) موز نفاخ است و زیادخوردن آن خصوصا در سرد مزاجان تولید گاز معده می کند برای رفع این عارضه باید پس از موز کمی نمک خورد

۱۳) موز تاثیر خوبی در تامین رشد و تعادل سیستم اعصاب دارد

۱۴) برای درمان ضعف بدن موز را با عسل بخورید

۱۵) موز مدر است

۱۶) موز بعلت درا بودن قند زیاد برای مبتلایان به مرض قند مضر است و نباید در خوردن آن افراط کنند

۱۷) موز به افرادي که داراي فشار خون بالايي هستند کمک مي کند.

۱۸) خطر حملات قلبي را کاهش مي دهد.

۱۹) موز بهبود دهنده زخم مزمن معده و کاهش دهنده کلسترول مي باشد

۲۰) ماده  معجزه آسا موجود که در موز سيستم گردش خون را تنظيم مي کند پتاسيم است. 

(به عنوان مثال در مطالعه 859 نفر مرد و زن که به وسيله دانشگاه کاليفرنيا و دانشگاه کمبريج انگلستان انجام شد تحقيقات نشان داد که افرادي که روزانه از غذايي که داراي پتاسيم بالايي هستند استفده مي کنند مثل موز 40% کمتر خطر ابتلا به حمله قلبي را دارند )
(تحقيق ديگري نشان داد که کساني که به طور روزانه به جيره غذايي خود پتاسيم اضافه مي کنند ضمن اينکه از حملات قلبي جلوگيري مي شود. بلکه باعث کاهش خون نيز مي گردد.)

اثر پتاسيم خيلي قوي است دانشمندان مي گويند افزودن پتاسيم به غذاي روزانه افراد باعث پايين آمدن فشار خون مي شود و وقتي که پتاسيم را از جيره غذايي حذف مي نمايند فشار خون بالا مي رود.

تحقيقاتي که در دانشگاه فيلا دلفيا انجام شد نشان مي دهد که حذف پتاسيم از غذاي 12 نفر که فشار خون بالاتر داشتند بعد از 10 روز فشار خونشان بالاتر رفته است. چه مقدار پتاسيم بايد به غذا افزود ؟ بررسي که در دانشگاه ايتاليا انجام شده نشان مي دهد که 81 % افرادي که فشار خون بالايي دارند اگر از 3 الي 6 جيره غذايي که پتاسيم بالا دارند مثل موز استفاده کنند ميزان دارو درماني آنها به نصف و در بعضي ها کاملا قطع گرديده است.

حقيقات نشان مي دهد که اثر موز بر روي زخم بيشتر از داروهاي گران قيمت است که به وسيله پزشک تجويز مي شود.بررسي هاي آزمايشگاهي و بررسي روي حيوانات نشان مي دهد که موز يک ماده حفاظت کننده مي باشد. هر چند تحقيقات کاملتري لازم مي باشد تا به عمل يک تکه موز در سيستم هاضمه پي برد.  تحقيقات انجام شده در کالج هند نشان مي دهد که عامل شيميايي موجود در موز به نام واقعا باکتري عامل اولسر را متوقف مي کند. محققين ديگر در دانشگاه در استراليا نشان مي دهد که موز از برگشت اولسر جلوگيري مي نمايد همان طوري که داروهاي گران قيمت اين کار را انجام مي دهد عوارض جانبي نيز ندارد.

رمز اين تحقيقات اين بود که اين موزها کاملا رسيده و قهوه اي بودند در اين مرحله موز ماده اي توليد مي کند که همان لايه پوششي توليد شده در معده است که بر اثر اسيد معده کاهش پيدا مي کند.
در طول اين مدت محققين اثرات درماني ديگر موز را نيز دنبال نموده اند. در تحقيقي که بر روي حيوانات در دانشگاه در هند انجام شد معلوم گرديد که موز نرسيده خشک شده سطح کلستورل را کاهش مي دهد که اين نوع کلسترول نوع مضر کلسترول مي باشد که باعث انسداد رگها مي شود و از تغييرات شيميايي بين عضلات قلب که خود مي تواند عامل بيماري گردد جلوگيري کند. تحقيق ديگري در نشان مي دهد که پودر موز خشک شده مي تواند درد را کاهش دهد.

ترکیبات شیمیایی

قندی که در موز وجود دارد بسرعت قابل جذب استدر صد گرم موز مواد زیر موجود است

انرژی  100 کالری 

آب  70 گرم 

پروتئین  0/8 گرم 

چربی  0/2 گرم 

قند  6/5 گرم 

کلسیم  8 میلی گرم 

فسفر  25 میلی گرم 

آهن  0/7 میلی گرم 

سدیم  1 میلی گرم 

پتاسیم  370 میلی گرم 

ویتامین آ  190 واحد 

ویتامین ب1  0/05 میلی گرم 

ویتامین ب 2  0/06 میلی گرم 

ویتامین ب 3  0/07 میلی گرم 

ویتامین ث  10 میلی گرم 

در موز چند ماده شیمیایی بسیار مهم مانند سروتونین ، نوروپی تفرین ، دوپامین و کاته چولامین وجود دارد


نوشته شده در تاريخ دوشنبه بیست و سوم اردیبهشت 1387 توسط سعید

درخت میخک بومی جزائر اندونزی و اقیانوسیه است و بعلت زیبایی خاصی که درد امروز در بیشتر نقاط دینا بعنوان درخت زینتی پرورش داده می شود . البته در مناطق سردسیر این گیاه در گلخانه و گرم خانه نگهدری می شود .در قدیم الایام میخک ادویه ای گران قیمت بوده که تنها پادشاهان و ثروتمندان مکی توانستند از آن استفاده کنند

میخک درختی است کوچک و مخروطی شکل که برگهای آن هیچ وقت زرد نمی شود ودر تمام طول سال سبز است . ارتفاع این درخت تا 10 متر می رسد . برگهای آن نوک تیز و بیضوی و دم برگهای آن قرمز رنگ است و به درخت زیبایی مخصوصی می دهد

گلهای میخک کوچک و مجتمع بصورت خوشه هایی شامل 10 تا 25 گل می باشد .

وجه تسمیه این درخت بدین دلیل است که غنچه های خشک شده آن که کوچک و بطول یک سانتی متر است بشکل میخ کوچک می باشد

میخک

ترکیبات

غنچه های درخت میخک پس از باز شدن یعنی قبل از اینکه رنگ خاکستری و ارغوانی آن تبدیل به قرمز شود باید چیده و خشک نمود . میخک که بعنوان ادویه و دارو بکار می رود پودر این غنچه ها می باشد .
میخک دارای 16 درصد و ساقه های درخت در حدود 5 درصد و برگهای آن دارای 2 درصد اسانس روغنی می باشد که از تقطیر این قسمت ها بدست می آید

اسانس میخک دارای بوئی قوی وطعمی سوزاننده می باشد .این اسانس سفید رنگ بوده که اگر در مجاورت هوا قرار گیرد رنگ آن تیره و غلیظ می شود

اسانس میخک دارای اوژنول ،‌کاربو فیلین ، الکل بنزیلیک ، بنزوات دو متیل ، فورفوول و اتیلن می باشد .
اوژنول که ماده اصلی میخک می باشد آرام کننده و ضد عفونی کننده است و از آن در دندانپزشکی برای آرام کردن درد دندان استفاده می شود

خواص داروئی

میخک یعنی خشک شده غنچه درخت میخک از دو هزار سال پیش بعوان ادویه بکار می رفته است . میخک از نظر طب قدیم ایران خیلی گرم و خشک است و دارای خواص بسیاری است.

۱) برای رفع دندان درد و گوش درد یک قطره از اسانس میخک و یا روغن آنرا روی دندان بمالید و یا در گوش بچکانید.

۲) میخک تقویت کننده مغز می باشد و کسانیکه حافظه ضعیف دارند باید از دم کرده میخک استفاده کنن.

3)  ميخك از سرطان جلوگیری کرده و حتی درمان کننده سرطان می باشد.

4) برای رفع سردرد مفید است

5) در برطرف کردن فلج و لقوه موثر است.

 6) ضعف اعصاب را درمان می کند.

7) برای رفع تنگی نفس مفید است.

8) کسانیکه مبتلا به بیماری سوواس هستند برای درمان آن باید میخک بخورند.

9) مقوی معده و جهاز هاضمه است.

10) کبد و کلیه را تقویت می کند.

11) سکسکه را برطرف می کند.

12) برای تقویت نیروی جنسی سرد مزاجان مفید است بدین منظور باید 2 گرم از پودر میخک را با شیر 13) مخلوط کرده و هر روز بمدت یک هفته از آن استفاده کرد.

14) کسانیکه قطره قطره ادرار می کنند برای درمان آن باید چای میخک بنوشند.

15) میخک اشتهاآور است.

16) بدن را تقویت می کند.

17) برای ترمیم قرنیه چشم و برطرف کردن لکه در چشم ، می توان چند قطره از محلول آبی میخک در چشم بچکانید.

18) میخک تب بر است.

19) میخک کرم کش است و داروهای کرم کش دارای میخک می باشند.

20) برای گردش خون و قلب مفید است.

21) اسهال و دل درد را تقویت می کند.

22) برای درمان کمردرد ، چای میخک و یا دو قطره اسانس میخک را با آب گرم و یا چائی مخلوط کرده و بنوشید.

23) نوشیدن یک فنجان چای میخک بعد از غذا گاز و درد معده را از بین می برد.

24) استفاده از میخک گرفتگی عضله را از بین می برد

میخک

طرز استفاده :برای تهیه چایی یا دم کرده میخک مقدر 10 گرم میخک را با یک لیتر آب جوش مخلوط کرده و بمدت 5 دققیه دم کنید.

مضرات : همانطور که گفته شد میخک بسیار گرم است و بنابراین برای گرم مزاجان مناسب نیست و ممکن است باعث ناراحتی کلیه و روده ها شوداینگونه افردر باید میخک را با صمغ عربی مخلوط کرده و بخورند


نوشته شده در تاريخ یکشنبه بیست و دوم اردیبهشت 1387 توسط سعید

در علم رده بندی ، ارکیده‌ها گروهی منحصر به فرد از گیاهان محسوب می‌شوند و از لحاظ رویشی بطور گسترده‌ای از هم متفاوتند. با وجود این تمام گونه‌های آن به دلیل خصوصیات گلها بهم وابسته و خانواده بزرگی را بوجود می‌آورند. خانواده ارکیده بیش از 800 جنس و فراتر از 25 هزار گونه شناخته شده تک لپه‌ای علفی دایمی را شامل می‌شوند.‌ این گیاهان می‌توانند ایستاده (مونوپودیال) یا خمیده (سمپودیال) و برخی بالا رونده باشند.

بیشتر ارکیده‌ها سبزینه‌دار می‌باشند ولی تعدادی ساپروفیت و بدون برگ هستند. ساقه‌ها ممکن است دارای یک یا چند میان گره متورم و دارای یک یا چند برگ باشند. برگها دارای شبکه رگبرگی موازی می‌باشند. برگها از شکلهای مختلف کشیده ، بیضی و گرد برخوردارند و یک در میان بر روی ساقه قرار گرفته‌اند. همچنین برگها ضخیم و چرمی و یا نازک ، نرم و گاهی چین‌دار می‌باشند. گلها نیز بسیار مشخص بوده و قطر آنها از چند میلیمتر تا 45 سانتیمتر می‌رسد. رنگهای آنها متنوع و برخی دارای 2 یا 3 رنگ می‌باشند. برخی ارکیده‌ها اصلا عطر و بویی ندارند در حالی که برخی دیگر بسیار معطرند.

خصوصیات

داشتن گلهای نامنظم

گلهای ارکیده نوع خاص از گلهای نامنظم به شمار می‌روند که از نوعی تقارن محوری برخوردارند. تنها یک برش از مکانی خاص قادر به ایجاد دو بخش قرینه و مشابه است و هر نوع برش از قسمتهای دیگر منجر به تولید دو بخش نامتشابه و غیر قرینه می‌گردد.

دانه گرده

دانه گرده گلهای ارکیده به کیسه‌های مخصوص به نام pollinia چسبیده است که حشرات گرده افشان بعدا آنها را پس از گرده افشانی جدا می‌کنند. تعداد این کیسه‌ها در هر گل بر حسب جنس از 12 - 2 عدد متفاوت است. تعداد این کیسه‌ها و نحوه قرار‌گیری آنها در گل خود وجه مشخصه شناسایی آنهاست. مثلا در Cattleya حدود 4 کیسه گرده وجود دارد

اندامهای تناسلی نر و ماده

اندامهای تولید مثل گل ارکیده (پرچم و مادگی) هر دو درون ستونی متحد به نام Column و gynandrium قرار دارند. در داخل این ستون مجرایی وجود دارد که از کلاله تا تخمدان کشیده شده است. این ستون حاوی یک بساک بارور در قسمت بالایی ستون و سطح مادگی (استیگمات) در بخش زیرین ستون می‌باشد

شاخک

شاخک در سطح زیرین ستون ژیناندریوم بین بساک پرچم و کلاله وجود دارد. این شاخک دو نقش منحصر بفرد را ایفا می‌کند. اول اینکه چون سد و مانعی بین اندام زایای نر و مادگی قرار گرفته است. بنابراین مانع خودباروری است. دوم شاخک غده‌ای است که تولید ماده چسبنده‌ای می‌کند که حشرات را به سمت این اندامها جلب می‌کند و به نحوی عمل می‌کند که حشره موقعی که می‌خواهد از گرده استفاده کند این ماده به پشت او می‌چسبد و بنابراین گرده یک گل را می‌تواند به کلاله مادگی گل دیگر منتقل کند.

بذرها

گلهای ارکیده مقادیر زیادی بذر تولید می‌کنند. مثلا یک غلاف بذری ارکیده در برگیرنده قریب 500 هزار تا یک میلیون بذر است. این بذرها برعکس گیاهانی چون ذرت و نخود فرنگی هیچ آندوسپرمی ندارند از این رو گاهی به نام بذر لخت نیز نامیده می‌شوند. از آنجایی که بذرها فاقد هر گونه آندوسپرمی می‌باشند در طبیعت بدون کمک قارچها قادر به جوانه زنی نیستند. در حالی که در آزمایشگاه و در شرایط مصنوعی رشد یا مواد غذایی مورد لزوم در محیط کشت بذر در ارکیده می‌توانند جوانه بزنند. هر گیاهی که حداقل 4 مشخصه از این 5 تا را داشته باشد به خانواده ارکیده‌ها تعلق دارد.

ازدیاد ارکیده‌ها

ارکیده‌ها را به طریق لقاح و هم به طریق غیر تناسلی می‌توان تکثیر کرد. از آنجایی که بیشتر ارکیده‌ها از طریق بذر معمولا گلهای مناسب و مرغوبی جهت تولید وسیع بوجود نمی‌آورند بیشترین سعی و تلاش افراد بر تکثیر غیر جنسی این گیاه صورت می‌گیرد که فرزندان آنها کاملا به پایه مادر شبیه است. ازدیاد به طریق غیر جنسی مخصوص ارکیده است که مشابه آن در گلهای دیگر نمی‌باشد

ازدیاد رویشی ارکیده‌ها

قلمه

اکثر ارکیده‌های (مونوپوریال) مثل Arachnis و Vanada را می‌توان با قلمه انتهایی تکثیر نمود. معمولا قلمه‌های ارکیده از حد معمولی 10 - 7.5 سانتیمتر بزرگتر در نظر گرفته می‌شود. قلمه انتهایی Vanada معمولا به طول 30 تا 37 سانتیمتر بوده و باید دارای 12 برگ و چند ریشه هوایی باشد. قلمه‌ها را در گلدان و بدون استفاده از بستر کشت مخصوص می‌توان رویاند. قلمه‌های Arachnis هم به طول 45 تا 60 سانتیمتر می‌باشند. اینها باید ریشه هوایی داشته باشند و مستقیما در مزرعه یا گلدان کاشته شود

تقسیم بوته

Cattleya و دیگر ارکیده‌های چند پایه و خمیده را با تقسیم بوته از پایه مادر ازدیاد می‌کند. این ادیاد بر روی گیاهانی انجام می‌گیرد که 6 پیاز کاذب یا بیشتر داشته باشند محل برش ریزوم از بین سومین و چهارمین پیاز کاذب بوده و هر دو قسمت را به صورت گیاهانی مجزا در گلدان می‌کارند. از آنجایی که اکثر Cattleyaها تنها سالی یک برگ بوجود می‌آورند، تقسیم ریزوم اکثر گیاهان هر سه سال یکبار انجام می‌پذیرد

کنترلهای محیطی در مورد ارکیده‌ها

آبیاری

غالبا گفته می‌شود که افراط در آبیاری بیش از که عامل دیگری باعث از بین رفتن ارکیده‌ها می‌گردد. آبیاری و کیفیت آب مورد استفاده برای ارکیده‌ها از مهمترین عوامل محیطی مربوط به پرورش این گلها می‌باشد

دما

برنامه دمایی بکار گرفته شده تحت تاثیر جنس گیاه مورد نظر خواهد بود. ازکیده‌های Cymbrdium برای گل دادن به دمای 10 درجه سانتیگراد در شب نیاز دارند. بدین ترتیب میزان دمای 10 درجه سانتیگراد در شب و 21 تا 24 درجه سانتیگراد در روز مطلوب می‌باشد. در طول تابستان گیاهان در دمای 32 درجه سانتیگراد قادر به زیست هستند با این حال نباید آنها را به مدت طولانی در معرض این دما قرار داد

نور

احتیاج به نور مانند سایر عوامل پرورشی بسته به جنس ارکیده تحت کشت متفاوت است

کود دادن

به منظور حداکثر رشد به ارکیده‌ها هر دو هفته یک بار باید کود داد. البته به شرطی که برای آنها نور ، دما و آب مناسب فراهم شده باشد. نسبت کود بکار برده شده بسته به محیط کشت متفاوت خواهد بود. کودهای کند آزاد شونده برای ارکیده بطور موفقیت آمیزی مورد استفاده قرار می‌گیرد. برخی از پرورش دهندگان ترکیبی از کودهای مایع و آزاد کننده کند را ترجیح می‌دهند که محصول یکنواخت‌تری از مواد مغذی را در مدت زمان طولانی‌تر فراهم می‌آورد. استفاده از کودهای آزاد کننده کند بی‌خطر بوده و اگر بطور تصادفی مقدار زیادی از آن بکار برده شود تخریب کمتری را به دنبال خواهد داشت.


نوشته شده در تاريخ یکشنبه بیست و دوم اردیبهشت 1387 توسط سعید

اولين خانواده گياهي آکانتاسه است. در اين خانواده عمده گياهان بعنوان گياهان آپارتماني و برگ سبزها مورد استفاده قرار مي‌گيرند.

آفلاندرا Aphelandra

آفلاندرا

يکي از گياهان بسيار زيباي خانواده آكانتاسه، آفلاندرا است که داراي برگ‌هاي زينتي، کشيده، رگبرگ‌هاي کاملاً مشخص و يک ساقه گل دهنده چهار گوش و براکته‌هاي رنگي است. اين گياه نسبتاً حاره‌اي بهتر است در گلخانه‌هاي نسبتاً گرم و مرطوب نگه‌داري شود. چنانچه هر زمان رطوبت محيط از حد معيني کمتر شود علائم سوختگي حاشيه برگي روي آن ملاحظه مي‌شود.

آفلاندرا دارای گل های زرد است که در اطراف سنبله ای مجتمع شده و کاسبرگ هایی به رنگ زرد یا برحسب نوع سرخ فام دارد.
کشت این گیاه آسان است و باید در فصل رویش خود در جای کاملا روشن و در حرارت نسبتا زیاد قرار گیرد و میزان رطوبت چه در هوای محیط و چه در خاک گلدان کافی باشد. این گیاه معمولا در پاییز گل می دهد ولی در فصول دیگر نیز گل دادن آن دیده شده است.
پس از تمام شدن گل باید گل های پژمرده را چید و آبیاری آن را کم کرد. حرارت نیز باید کم شود ولی از ۱۰ تا ۱۲ درجه سانتیگراد پایین تر نیاید. برای تکثیر آن در بهار مقداری سرشاخه های آن را قطع کنید و قلمه های آن را در گلدانی که مخلوطی از خاک تازه و خاک برگ است بکارید

تکثير آفلاندرا بوسيله قلمه‌هاي ساقه انجام مي‌گيرد و براي تکثير آن بهتر است از سيستم ميست و مه‌پاش استفاده شود.

فيتونيا

فيتونيا از ديگر گياهان بسيار زيباي برگي اين خانواده است. ساقه‌هايش عموماً به حالت رونده و کوتاه رشد مي‌کنند و برگ‌هاي سبز با رگ بال‌هاي صورتي دارد و منظره‌اي زيبا بوجود مي‌آورد. تکثير اين گياه بوسيله ساقه‌هاي ظريف آن در بسترهاي بسيار سبک صورت مي‌گيرد. براي پرورش فيتونيا در منزل بهتر است از خاکي باPH  اسيدي استفاده کنيد. خاک‌هاي قليايي براي نگهداري اين گياه خيلي مناسب نيستند.

فیتونیا گياهى است هميشه سبز و پردوام، بومى جنوب آمريكا كه به خاطر برگ هاى زيبا و پرنقش و نگارش جنبه تزئينى يافته است. روى سطح برگ هاى سبز براق آن را خطوط مشبك نقره اى رنگ (در محل رگبرگ ها) مى پوشاند. از آن به عنوان گياه پوششى در گلخانه ها، پشت پنجره ها و يا ويترين ها استفاده مى شود. گل هاى كوچك و زرد رنگش با برگك هاى بزرگ روى سنبله هاى افراشته پديدار مى شوند. فيتونيا نسبت به سرما آسيب پذير است و دماى كمتر از ۱۵ درجه سانتى گراد را تحمل نمى كند. مكان نيم سايه مخصوصاً مجاور پنجره اى رو به شمال را مى پسندد. نياز به رطوبت نسبتاً زياد هوا دارد از اين رو در جاهاى خشك بهتر است سطح برگ ها با آب بدون املاح اسپرى شود. خاك مناسب آن مخلوطى از خاك مرغوب باغچه با خاك برگ و پيت ماس اضافى و به خوبى زهكشى شده است. نياز به آبيارى مرتب با آب بدون املاح دارد. اما از غرقاب شدن ريشه بايد جلوگيرى كرد. در زمستان آب كمترى مى خواهد. بهتر است در بهار شاخ و برگ هاى اضافى هرس شود. تكثير آن از طريق قلمه هاى سرشاخه در بهار يا تابستان در درون خاكى با دماى ۲۰ درجه سانتى گراد امكان پذير است

جكوبينا Jacobina

گياه ديگر اين خانواده مشعلي يا جکوبينا است که بخش زينتي آن در حقيقت براکته‌هاي زرد و گاهي صورتي آن مي‌باشد. اين گياه برگ‌هاي سبز روشن و ساقه بسيار حساس دارد و نسبت به شرايط محيطي مخصوصاً خشکي محيط و بعضي از آفات گلخانه‌اي فوق‌العاده حساس است. تکثير آن بوسيله قلمه‌هاي ساقه انجام مي‌شود.

هيپو اِستس

آخرين گياه اين خانواده، هيپو اِستس است که برگ‌هاي سبز زيبا با نقطه‌هاي صورتي دارد. اين گياه نسبتاً کم رشد نياز به يک خاک بسيار سبک و غني از مواد آلي با PH 5/6 تا 8/6 دارد و در جاهايي با نور متوسط در منزل يا گلخانه قابل نگهداري است. تكثير بوسيله قلمه‌هاي سبز صورت مي‌گيرد.

آماري ليداسه Amarilidaceae

گياهان خانواده آماري ليداسه با نام فارسي آماري ليس جزء گياهان پيازي و Cut flower به حساب مي‌آيند. پيازهاي اين گياه به سرما حساس هستند و در طبقه بندي پيازها جزء دسته‌اي قرار دارند که در هواي سرد زمستان بوسيله پوششي از خاک محافظت مي‌شوند. عموماً اين پيازها را از خاک خارج مي‌کنند و به انبار مناسبي براي نگهداري منتقل مي‌کنند.

گياه آماري ليس، گل‌هاي بسيار درشت به رنگ‌هاي مختلف دارد و به دو صورت گلداني به منظور استفاده در نوروز و کات فلاور جهت کشت در مزارع وسيع کشت و کار مي‌شود.

کشت آماري ليس به روش گلداني به اين صورت است که پيازهاي کاملاً درشت و مناسب از نظر گل دهي را انتخاب مي‌کنند. سپس 45 تا 50 روز قبل از زمان عرضه به بازار در خاکي با بافت متوسط کشت مي‌شوند. بعد آن‌ها را در گلخانه‌هاي نسبتاً گرم و پرنور قرار مي‌دهند (درجه حرارت مناسب براي رشد و نمو آماري ليس بين 15 تا 20 درجه سانتي‌گراد است). در اين حالت ابتدا برگ‌هاي اوليه ظاهر مي‌شوند سپس يک ساقه گل دهنده از کنار پياز شروع به رشد و نمو مي‌کند. رشد رويشي اين دوره مربوط به اندوخته غذايي و يا حفظ ذخيره غذايي براي پيازها و توليد پيازچه‌هاي جديد است. بعد از رشد پيازچه‌ها به اندازه کافي در حدود اوايل فصل پاييز تعداد دفعات آبياري و مقدار آبياري را کم مي‌کنيم، بطوريکه گياه وارد مرحله خزان شود. بعد از زرد شدن شاخ و برگ‌هاي گياه همه آن‌ها را قطع مي‌کنيم و دو هفته‌اي در هواي آزاد به همان حالتي که در پوشش گلدان است باقي مي‌ماند و سپس به انبار منتقل مي‌شود. 

قبل از انتقال گياه به انبار مرحله جداکردن پيازچه‌ها و مرتب كردن آن‌ها است. پيازها را بر اساس اندازه محيطي آن‌ها درجه بندي مي‌کنيم. كه به 3 تا 4 اندازه قسمت مي‌شوند. بعد از شست و شو و ضد عفوني به کمک يک قارچ کش معمولي آن‌ها را خشک و در انبار نگهداري مي‌کنيم.

نکته مهم در خصوص گياهان پيازي نگهداري شونده در انبار، درجه حرارت مناسب انبار است. درجه حرارت انبار نقش مهمي در گل دهي پيازها براي فصل بعدي دارد، و مناسب‌ترين درجه حرارت براي انبار كردن پيازهاي آماري ليس 7 تا 10 درجه سانتي‌گراد است.

كليويا Clivia

كليويا

کليويا يا خورشيدي گياه ديگري از خانواده آماري ليداسه است که برگ‌هايي شبيه به گياه آماري ليس دارد، با اين تفاوت که رنگ برگ‌ها در كليويا کمي تيره تر و رگبرگ‌ها برجسته تر بنظر مي‌رسند. اين گياه بر خلاف آماري ليس تمام دوره رشدي خود را در گلخانه بسر مي‌برد و گياهي است که داراي ارزش اقتصادي بوده و در فصل زمستان گل دهي دارد.

بر خلاف گل آماري ليس که گل‌هاي دوتايي يا چهارتايي دارد در خورشيدي گلچه‌ها کوچکتر بوده و به تعداد 12 تا 24 گلچه در ارقام مختلف بشکل يک چتر بر روي ساقه گل دهنده ديده مي‌شوند. تکثير کليويا بوسيله تقسيم بوته و به کمک ريزوم‌هاي قطور آن صورت مي‌گيرد.

زادگاه این گیاه، آفریقای جنوبی است، ساقه ندارد و برگ هایش نوارمانند و غلافی است و به شکل بادبزن قرار می گیرد و رنگ آن سبزتیره است و گل هایش به صورت دسته های ۱۵ تا ۲۰ تایی به شکل یک چتر، نوک یک شاخه صاف و نیزه مانند می روید. گل ها به رنگ قرمز پرتقالی است. اصلاح نژاد این گل سبب شده است تا برگ های آن درشت تر و رنگ برگ های آن تغییر کند. کلیویا گیاهی است پراستقامت که بین ماه های بهمن و فروردین گل می دهد.
از معایب این گل نامنظم بودن فصل گل و نامرغوب بودن برگ های آن است. این گل در زمستان به هوای معتدل نیاز دارد و بهتر است آن را در بالکن ها و راهروهای سقف دار نگهداری کنید. اما در تابستان می توانید آن را بیرون پنجره بگذارید. این گل در سه سالگی شروع به گل دادن می کند و گل هایش بادوام است خاک مناسب برای رشد آن خاک باغچه ای همراه با خاک برگ و موقع تغییر گلدان آن ماه های فروردین و اردیبهشت است.
فراموش نکنید که لازم نیست هر سال گلدان را تغییر دهید، فقط کافی است خاک قسمت روی گلدان را بدون اینکه به ریشه های گوشتی و متورم آن صدمه بزند تعویض کنید. این گیاه در موقع رویش نیاز به آب فراوان دارد. اما از آغاز مهرماه باید به تدریج از میزان آب دهی گل کم شود.

همانتوس

گياه ديگر خانواده آماري ليداسه، همانتوس است. اين گياه بسيار زيبا، برگ‌هاي چين خورده دارد. ساقه گياه و ساقه گل دهنده نقش و خطوط رنگين و زيبايي دارند و از اين نظر در بين گياهان زينتي جزء خصوصيات منحصر به فردشان به حساب مي‌آيد. گل‌هاي اين گياه در روي ساقه نسبتاً بلند و به شکل توپ به رنگ‌هاي مختلف ظاهر مي‌شود.

همانتوس نياز به استراحت تابستانه دارد. در تمام فصل تابستان بايد از ميزان آبياري پيازهاي آن بکاهيم تا دوره استراحتش طي شود.

گل نرگس

گل نرگس

گياه ديگر اين خانواده گل نرگس است. نرگس‌هاي بومي ايران در استان فارس و در بخش‌هايي از استان خوزستان مي‌رويند. 

گل نرگس بعنوان يک پياز مقاوم دائمي براي کشت و کار در هواي آزاد بسيار مناسب است، چون در تمام مدت سال مي‌تواند در هواي آزاد باقي بماند و رنگ برگ‌ها منظره خاصي به آن محوطه مي‌دهد. تکثير اين گياه در پاييز بوسيله تقسيم پياز مي‌باشد.

گل نرگس گياهي تك لپه‌، پيازي و دائمي است و گلهاي آن معطر و زيبا است. در باغهاي تاريخي بسياركشت مي‌شده است. واريته‌هاي آن بسيار زياد و بسته به درشتي و ريزي گل آن طبقه بندي مي‌شوند. داراي گلهاي شيپوري شكل به رنگ زرد و يا زرد سٿيد مي‌باشد. تكثيرآ ن بوسيله بذر و پياز صورت مي‌گيرد. گياهي علٿي‌، دائمي با برگهاي ساده است و باريك گلهاي آن منظم‌، منٿرد بوده و در ابتدا در غلاٿي پوشيده‌اند است. ميوه آن بصورت كپسول ( ميوه‌اي است كه از تخمدان مركب بوجود آمده و در هر برچه چند دانه توليد مي‌شود) بوده دانه آلبومن و محتويات غذايي دانه زياد دارد.

برگهای این گیاه از بن ریشه بصورت صاف یا شیاردار بیرون می‌‌آیند و در طول ساقه قرار میگیرند.نرگس‌ها به اندازه‌های مختلف یافت می‌شوند از گلهای 5 اینچی روی ساقه‌های 2 فوتی گرفته تا گلهای 5/0 اینچی روی ساقه 2 اینچی.

گل مريم Polliantes tuberousa

گل مریم

آخرين گياه خانواده آماري ليداسه، گل مريم  يا بوليانتس توبروزا است. اين گياه بسيار زيبا با دمبرگ‌هاي بلند و گلچه‌هاي سفيد، بسيار معطر مي‌باشد. پيازهاي اين گل جزء پيازهاي فوق‌العاده حساس به سرما هستند و بهترين زمان براي تکثير آن موقعي است كه خطر سرما رفع شده باشد.

پيازهاي گل مريم نسبتاً ريز و کوچک بوده و جداکردن آن از خاک همواره مشکل است و بايد با دقت کافي صورت گيرد.


نوشته شده در تاريخ یکشنبه بیست و دوم اردیبهشت 1387 توسط سعید

هورمون در ربان یونانی به معنی محرک می باشد . این ماده در مقادیر بسیار اندک در حد قسمت در میلیون اثرات مهم و بارزی در ریخت زایی و اندام زایی گیاه و رشد و نمو دارد. مقادیر مختلف هورمون در یک اندام و مقدار ثابت آن در اندام های مختلف ممکن است اثرات متفاوت و حتی متضاد داشته باشد.

در بسیاری از اثرات بیش از آنکه غلظت یک هورمون اثر گذار باشد اغلب غلظت نسبی آنها و ترکیبشان اثر بخش است .

هورمون در همان مکان تولید و یا در ناحیه دیگر اثر خود را به جا می گذارد.
اکسین ها

چندین ترکیب به عنوان اکسین شناسایی و نامگذاری شده اند که اثرات کم و بیش یکسانی بر پدیده ها ی رشد و نمو دارند. فراوانترین اکسین طبیعی شناخته شده اندول استیک اسید است که به اختصار IAA نوشته می شود. بیشترین مقدار اکسین در مریستمهای اولیه  از جمله مریستم نوک ساقه ، مریستم نوک ریشه و نیز برگ های جوان و جنین در حال رشد و نمو تولید می شود. اکسینها علاوه بر تاثیری که در افزایش طول یاخته دارند، در کنترل ریزش پاییزی برگها و میوه‌ها ، تولید ریشه‌های نابجا ، رشد دیواره تخمدان وتشکیل میوه  دخالت دارند.

این هورمون به مقدار کم برای رشد ریشه لازم است و افزایش جزئی آن از رشد ریشه جلوگیری می‌کند. غلظت هایی از اکشین که رشد ساقه را افزایش می دهد بر رشد ریشه اثر باز دارندگی دارد . اکسین سبب نسخه برداری RNA از DNA و در نتیجه افزایش سنتز پروتئین می‌شود. در بسیاری از دو لپه‌ایها رشد جوانه‌های جانبی به وسیله اکسین متوقف می‌شود این همان چیرگی راسی جوانه انتهایی است. در ریشه نیز این هورمون در سرعت و جهت رشد ریشه های فرعی موثر است که از آن به عنوان چیرگی راسی مریستم انتهایی ریشه اصلی یاد می شود .اکسین همچنین در بازدارندگی فعالیت فصلی کامبیوم آوندی و نمو چوب پسین و همچنین در تمایز یابی در ناحیه تمایز یابی ریشه نقش دارد.

غلظت مناسب اکسین باعث دوام گل و میوه  و برگ در ساقه های گیاهان شده نبود آن و یا غلظت های زیاد این هورمون باعث تشکیل لایه جداکننده و در نتیجه خزان این بخش ها می شود.

بیوسنتز اکسین

ساخت اکسین عمدتا در بخشهای مریستمی گیاه بخصوص ، جوانه های راسی و برگهای جوان صورت می‌گیرد. در پژوهشهای اولیه در مورد اکسین گفته شده بود که چون اندول استیک اسید از نظر ساختمان شیمیایی شبیه اسید آمینه تریپتوفان است احتمالا از تریپتوفان ساخته می‌شود. بعد از شناسایی عناصر رادیواکتیو و استفاده آنها در تحقیقات زیستی ، این نظر تائید شد.
با بکارگیری کربن رادیواکتیو (کربن 14) مسیر تشکیل اندول استیک اسید (IAA) در بسیاری از گیاهان شناخته شده است که شامل مسیر زیر می‌باشد: اسید آمینه تریپتوفان بوسیله واکنش دآمیناسیون به اندول پیروویک اسید تبدیل می‌شود. سپس این ماده بوسیله واکنش دکربوکسیلاسیون به اندول استالدوئید تبدیل می‌گردد.اندول استالدئید تحت تاثیر واکنش دهیدروزناسیون به اندول استیک اسید تبدیل می‌شود.

انتقال اکسین در گیاه

هورمون اکسین بعد از تشکیل در گیاه ممکن است اثرات خود را در همان محل تولید اعمال نماید یا در گیاه منتقل شده و در ناحیه‌ای غیر از محل تشکیل اثرات خود را آشکار کند. IAA (اندول استیک اسید) تولید شده ، کمتر به صورت آزاد باقی می‌ماند که با پیوستن به اسید آمینه‌ها یا قندها یا حتی ویتامین C در گیاه انتقال می‌یابد. جهت انتقال آن از بالا به پائین است که به صورت درون سلولی از طریق آوندهای آبکشی صورت می‌گیرد و سرعت جابجائی آن در حدود 20 - 4 میلیمتر در ساعت گزارش شده است.

اثرات فیزیولوژیکی اکسین

رشد سلولی: اکسین موجب بزرگ شدن سلول و در غلظت زیاد ، سبب هیپرتروفی می‌گردد. یعنی سلول حتی از اندازه طبیعی خودش هم بزرگتر می‌شود.

تروپیسم: اکسین موجب تروپیسم در گیاه می‌شود که مهمترن آنها ، فتوتروپیسم می‌باشد که در این حالت ساقه گیاه یا کولئوپتیل به سمت تابش نور خمیدگی پیدا می‌کند.

تحریک رشد مریستمهای ثانویه: اکسینها موجب رشد ثانویه مثل کامبیوم می‌شوند

بکرزایی یا پارتنوکاریی: رشد پریکارپ میوه از دیگر اثرات اکسین می‌باشد که موجب ایجاد میوه بدون دانه می‌شوند که به این فرایند بکرزایی گفته می‌شود.

ریزش برگ و میوه: اکسین موجب تولید هورمون دیگری به نام اتیلن می‌شود. که این هم ، موجب فعال سازی آنزیم پکتیاز می‌گردد پکتیاز تیغه میانی محل اتصال برگ و یا میوه به ساقه را هضم می‌کند و در نتیجه با کوچکترین حرکت ، میوه یا برگ می‌افتد. خود هورمون اتیلن ، نیزموجب ریزش برگ و میوه می‌شود.

تمایز: اکسینها در اندام زائی و شکل زائی گیاه موثرند و این رویدادها ، تحت تاثیر دزهای مختلف اکسین صورت می‌گیرد.

تجزیه اکسین

اکسین در حضور نور شدید و اکسیژن و حرارتهای زیاد تجزیه می‌شود و اگر به صورت آزاد باشد می‌تواند تحت تاثیر آنزیم پراکسیداز قرار گرفته و تجزیه گردد

اکسین و بیوسنتز آنزیمها

اکسین در بیوسنتز برخی از آنزیمها مثل سلولاز و پراکسیداز موثر است، نیز در مرحله نسخه برداری ماده ژنتیکی دخالت کرده و آنزیم RNA پلیمراز را فعال می‌کند تا از روی DNA مولکول RNA را بسازد. در این حالت سنتز ریبوزومی نیز تحریک می‌شود که می‌تواند شامل RNA ریبوزومی یا پروتئینهای لازمه آن باشد. اکسین همچنین موجب سست شدن پیوند DNA و هیستون می‌گردد. و به این ترتیب دسترسی DNA به پلیمرازها ، آسانتر می‌گردد.

جیبرلین ها

این هورمون نخستین بار از نوعی بیماری قارچی برنج که باعث طویل  شدن غیر طبیعی ساقه گیاه  می‌شد  کشف گردید. ماده‌ای به نام جیبرلین A  توسط این قارچ ترشح می‌شود که وقتی آن را روی بوته‌های سالم برنج بپاشند، در آنها هم نشانه چنین بیماری مشاهده می‌شود. جیبرلین A مخلوطی از شش نوع ترکیب شیمیایی کاملا متمایز است. تاکنون در حدود 84 نوع جیبرلین متفاوت  در گیاهان یافت شده است. مهمترین اثر جیبرلینها در افزایش طول ساقه‌ها در ناحیه میانگره ها است. جیبرلینها همچنین سبب تمایز یاخته‌ای می‌شوند. در گیاهان چوبی ، جیبرلینها سبب تحریک کامبیوم آوندی جهت تولید آبکش پسین می‌شوند.

جیبرلین بر  رویش دانه و تشکیل گل نیز موثر است . اثر تحریک کنندگی جیبرلین در رشد ساقه ، بویژه در ساقه‌های گیاهان طوقه‌ای ، با افزایش ابعاد یاخته و تعداد آن آشکار می‌شود. جیبرلینها در تمام بخشهای گیاه وجود دارد اما بیشترین غلظت  آن در دانه‌های نارس دیده شده است.

اندازه‌گیری جیبرلینها

برای جیبرلینها آزمونهای زیستی مخصوص تعیین شده است. در سال 1957 فاینی از اختصاصات جیبرلینها در برطرف کردن کوتاه قدی منشا وراثتی بعضی از واریته‌های نخود و ذرت برای اندازه‌گیری این تنظیم کننده‌های رشد استفاده کرده است. سایر آزمونها بر روی اثرات دیگر فیزیولوژیکی ژیبرلینها صورت می‌گیرد که در این آزمونها از افزایش طول محور زیر لپه کاهو ، تولید آلفا آمیلاز توسط یاخته‌های واجد آلورون ، میوه جو استفاده شده است.

خصوصیات شیمیایی جیبرلینها

جیبرلینها بوسیله بوسیله پالک در سال 1965 به عنوان ترکیباتی با اسکلت انت جیبرلان شناخته شدند و در واقع دی ترپنهای حلقوی هستند که در نتیجه تراکم چهار واحد ایزوپرن بدست می‌آیند. جیبرلینها به شکل 19 و 20 اتم کربن ، منو ، دی و تری کربوکسیلیک غیر پیوسته وجود دارند. جیبرلینها بطور طبیعی در سه حالت یا شکل شیمیایی وجود دارند که دو نوع آنها از نظر شیمیایی مشخص شده است و سومی بطور فرضی معلوم گشته است. که عبارتند از:

1) جیبرلینهای آزاد

2) جیبرلینهای پیوسته

3) جیبرلینهای محلول در آب

بیوسنتز جیبرلینها

جونز و فیلیس در سال 1966 نشان دادند که طرحهای اولیه برگی نسبت به مریستمهای راسی ، ژیبرلین بیشتر تولید می‌کنند. ریشه‌ها به روش بسیار فعال این تنظیم کننده‌های رشد را می‌سازند. جنین دانه‌ها و میوه‌ها نیز منبع خوب تولید جیبرلین هستند.

انتقال جیبرلینها

بیشتر داده‌های مربوط به انتقال جیبرلینها در گیاهان دانه دار به حرکت GA خارجی مربوط است و اطلاعات مربوط به حرکت GA درونی کاملا غیر مستقیم هستند. انتقال جیبرلین بطور غیر قطبی توسط آبکش و چوب صورت می‌گیرد. در نخود جیبرلینهای بکار برده شده به سرعت 5 سانتیمتر در ساعت حرکت می‌کند که این سرعت به سرعت متابولیتهای منتقل شده توسط آبکش مربوط است. جیبرلینها در شیره خام چند گیاه مو ، سیب و گوجه فرنگی یافت شده اند.

تشکیل مشتقات غیر فعال جیبرلینها

بتا هیدروکسیلاسیون

الف- هیدروکسیلاسیون جیبرلین ها در موقعیت 2 (β) به همراه کاهش محسوس فعالیت زیستی آنهاست. تبدیل GA1 به GA2 در دو گونه لوبیا (فازئولوس ولگاریس و فازئولوس کوکسینئوس) مشاهده شده است.

اشکال پیوسته جیبرلینها

گلوکزیل- استرهای جیبرلینهای مختلف شناخته شده است که در آنها گلوکز بوسیله پیوند بتا گلوکوزیدی به یک عامل هیدروکسیل جیبرلینها متصل است. این شکل جیبرلین بدون تردید از اشکال غیر فعال است زیرا نتوانسته‌اند هیدرولیز این مشتقات را در بافتها نشان دهند.

اثرات فیزیولوژیکی جیبرلینها

اثر بر روی رشد

جیبرلینها رشد طبیعی بعضی از گیاهان کوتاه قد را امکان‌پذیر می‌سازند همچنین رشد طولی گیاهان طبیعی مانند برنج ، کاهو ، گندم و خیار را تحریک می‌کنند. جیبرلینها اثری شگفت آوربر روی بلند شدن ساقه گیاهان طوقی دارند. فعالیت تقسیم یاخته‌ای مریستم زیر راسی واریته‌های نخود کوتاه قد و ذرت به جیبرلینها حساس بوده و بوسیله این هورمونها تحریک می‌شود. کشش یاخته‌ای بیش از تقسیم یاخته‌ای دلیل تحریک رشد بوسیله جیبرلین است. در واقع این هورمونها در گیاهان گندم یا جو که اشعه دیده‌اند و در آنها تقسیم یاخته‌ای کاملا متوقف شده هنوز موثر می‌باشند.

به علاوه بوسیله GA3 یک نوع همبستگی بین تحریک رشد محور زیر لپه کاهو و افزایش وزن خشک دیواره ملاحظه شده است. این رشد طولی با یک نوع افزایش قابل توجه دیکتیوزومها ، بوسیله یکنوع تکثیر آندوپلاسمی و افزایش پلی‌ریبوزومهای یاخته‌ها جلو می‌افتد. این تغییرات با سنتز و ترشح زیاد مواد سازنده دیواره توام است که شبیه تغییراتی است که توسط GA3 در یاخته‌های واجد آلورون گندم گیاه جو القا می‌شود. در یاخته‌های فوق این تغییرات قبل از افزایش سنتز و ترشح آلفا آمیلاز صورت می‌گیرد.

سنتز جدید هیدرولازها در یاخته‌های آلورون جو وابسته به GA

القای ساخت جدید آلفا آمیلاز بوسیله GA در لایه‌های آلورون پس از زمان تاخیری حدود 18 ساعت پس از عمل هورمون کاملا مشهود است. آلفا آمیلاز ظاهرا پس از ساخت از یاخته‌های آلورون آزاد می‌شود اما ریبونوکلئاز و بتا1و3 گلوکاناز ابتدا در یاخته‌های آلورون انباشته می‌شوند و سپس به سرعت آزاد شده یا ترشح می‌شوند. بطور کلی اگر قرار است سنتز جدید هیدرولازها ادامه یابد جیبرلین بطور مداوم حضور داشته باشد تا پاسخهای هورمون باقی بمانند.
ساخت RNA جدید برای القای سنتز جدید و آزاد شدن آلفا آمیلاز ممانعت می‌کند. بازدارنده‌های ساخت پروتئین از جمله سیکلو هگزیمید نیز از القای ساخت هیدرولازها توسط GA ممانعت می‌کنند. جالب است که اسید آبسیزیک که یک هورمون بازدارنده رشد است نیز از سنتز القا شده آلفا آمیلاز ممانعت می‌کند.

سایر اثرات جیبرلین

جیبرلینها بخصوص GA7 و GA4 موجب تولید میوه‌های بدون دانه یا بکرباری در بعضی گونه‌های گیاهی می‌شود. همچنین اگر جیبرلیها به مقدار زیاد بکار رود یا به عنوان همکاری با سیتوکینین موجب رشد زیاد برگها می‌شود که غالبا سطح برگها به دو برابر طبیعی می‌رسد. جیبرلین در بیشتر موارد خفتگی دانه‌ها را نیز برطرف می‌کند. بخصوص در مورد دانه‌هایی که خفتگی حساس به نور دارند مانند کاهو که جیبرلین جانشین نور سرخ می‌شود و مانند نور سرخ خفتگی این گونه دانه‌ها را برطرف می‌کند در این عمل معمولا اسید جیبرلیک به غلظت نسبتا قوی بکار برده می‌شود ( 3- 10 گرم در میلی‌لیتر(

جیبرلینها می‌توانند بازدارندگی رویش دانه را که توسط اسید آبسیزیک در مورد جنینهای نخود حاصل شده برطرف نمایند و متقابلا اسید آبسیزیک می‌تواند اثر محرک جیبرلینها را تضعیف کند ولی در عین حال عمل آن عمومی نیست. عمل تضاد آبسیزیک که در چندین پدیده مشاهده می‌شود مربوط به یک نوع تشابه ساختاری به جیبرلین می‌تواند باشد. زیرا اسید آبسیزیک یک سزکوئی‌ترپن است. اعمالی مانند خفتگی جوانه‌ها با جیبرلین برطرف می‌شود. با کاربرد جیبرلینها ممکن است که این تنظیم کننده‌ها به عنوان آنتگونیتهای اسید آبسیزیک عمل کنند. جیبرلینها ورود به خفتگی جوانه‌های درختان و درختچه‌ها را که بوسیله روزهای کوتاه القا ‌می‌شود به تاخیر می‌‌اندازد.

آنتی جیبرلینها

بعضی از کاهش دهنده‌های رشد که در برخی موارد عملی باغبانی برای بدست آوردن گیاهان پا کوتاه بکار می‌روند به نام آنتی جیبرلین معروفند. این ترکیبات سنتز جیبرلینها را متوقف می‌کنند یکی از انواع معروف این ترکیبات کلرور 2- کلرواتیل- تری متیل- آمونیوم است که در مسیر بیوسنتز جیبرلین سنتز کورن از ژرانیل- ژرانیول را متوقف می‌کند.

سیتوکینین ها

سیتوکینینها شامل گروهی از ترکیبات محرک رشد هستند که فرآیند تقسیم میتوز را در سلول‌ها تحریک می‌کنند. نخستین بار این هورمون در شیر نارگی پیدا شد. سیتوکینین مصنوعی که بیشتر در تحقیقات بکار می‌رود، کینتین نام دارد این هومون یکی از اصلی ترین ترکیبات در کشت بافت گیاهی است. مجموع کینتین و اسید اندول استیک سبب تسریع تقسیم یاخته‌ای و در نتیجه تولید یاخته‌های بیشمار می‌شود. سیتوکینینها در چیرگی راسی (تسلط انتهایی) دخالت دارند. نقش دیگر سیتوکینینها جلوگیری از پیری برگهاست.

کشف سیتوکینین در سال 1965 موجب شد که گروه بسیار مهمی از تنظیم کننده‌های رشد به نام سیتوکینینها مورد توجه قرار گیرد کشف قطعی سیتوکینینها در 1955 وقتی صورت گرفت که میلر و اکوگ در دانشگاه و سیکونزین ماده‌ای به نام کینیتین را از یک نمونه اوتوکلاو شده DNA اسپرم شاه ماهی جدا نمودند و نشان دادند که این ماده در افزایش میتوز بافت کال توتون در شرایط آزمایشگاهی خیلی موثر است.
هابرلند در 1913 گزارش داده بوده که مواد انتشار یافته از بافت آبکشی می‌تواند تقسیم یاخته‌ای را در بافت پارانشیم غده‌های سیب زمینی القا کند با تکرار آزمایشهای هابرلند و ژابلوسنکی و اسکوگ در سال 1954 نشان دادند که یک قطعه از بافت آوندی کشف داده شده در روی بافت مغز توتون می‌تواند موجب تقسیم یاخته‌ها مغزی که قبلا به هیچ وجه تقسیم نمی‌شدند گردد. این مشاهدات به یکسری تحقیقات در جهت یافتن مواد خالصی که بتوانند تقسیم یاخته‌ای را بطور مشابه با ماده یا مواد ناشناخته موجود در بافت آوندی القا نمایند انجامید.

جداسازی کینیتین و جستجو برای یافتن سایر سیتوکینینهای طبیعی

اسکوگ و همکارانش قبلا پی برده بودند که آدنین دارای فعالیت کمی در ایجاد تقسیم یاخته‌ای در بافت توتون است و به این موضوع اندیشیده بود که احتمالا اسیدهای نوکلئیک در فعالیت زیستی ، تحریک ناشناخته‌ای دارند. امروزه معلوم شده است کینتین یک ترکیب مصنوعی است در گیاه وجود ندارد ولی به هر حال این ترکیب خاصیت تحریک کنندگی تقسیم یاخته را داراست و بدین ترتیب پژوهش برای ترکیبات کینتین مانند طبیعی موجود در گیاهان یعنی سیتوکینینها شدیدتر شد.

کشف سیتوکینینهای طبیعی

اولین جداسازی یک سیتوکینین طبیعی توسط لقاح از بخش میوه اوکلنونیوزلند و میلر از داشنگاه ایندیانا در حدود سال 1963 بطور همزمان انجام شد لتام در یک سمپوزیوم گزارشی ارائه کرد که در آن اعلام کرد سیتوکینین طبیعی در شکل متبلور از دانه‌های نارس ذرت جدا کرده است و آنرا زآتین نامید. زآتین مانند کینتین ، آدنین جانشین شده است که ساختمان آن 6- (ترانس- گاما- هیدروکسی متیل-گاما- متیل آلیل) آمینوپورین است. زنجیره جانبی آن ساختاری ترپنی دارد و در تعداد زیادی از دانه‌ها یا میوه‌ها مانند آلو و نخود و عصاره ریشه‌ای آفتابگردان وجود دارد.

زآتین فعال‌ترین و فروان‌ترین سیتوکینینها باشد. بعد از کشف زآتین ، سیتوکینینهای متعدد دیگری از منابع مختلف جدا و ساختمان شیمیایی آنها مشخص گردید. تمام سیتوکینینهای طبیعی مشتقات ایزوپنتنیل آدنین (دی متیل آلیل آدنین) می‌باشند. سیتوکینینها در زنجیره‌های بعضی از tRNA نیز یافت می‌شوند که با هیدرولیز جدا می‌شوند. سیتوکینینها در همه گیاهان دانه‌دار و احتمالا در تمام قلمرو گیاهان وجود دارد.

بیوسنتز سیتوکینینها

بیوسنتز سیتوکینینها در گیاهان دانه‌دار عموما در بافتها و مکانهایی که مریستمی یا هنوز دارای پتانسیل رشد هستند صورت می‌گیرد. از ویژگیهای جالب سیتوکینینها این است که ظاهرا در ریشه‌ها سنتز می‌شوند و بطور راس‌گرا در شاخه‌ها انتقال می‌یابند. زیرا سیتوکینینها به مقدار زیادی در شیره خام یافت شده‌اند. این انتقال به طرف راس سیتوکینینها در بافت آوندی ، در پدیده تسلط انتهایی دخالت می‌کند. ریشه محل عمده ، اما نه تنها محل بیوسنتز سیتوکینین است. کامبیوم و احتمالا تمام بافتهای تقسیم شونده بطور فعال مسئول سنتز سیتوکینینها می‌باشند.

بعضی اثرات فیزیولوژیکی سیتوکینینها در گیاهان دانه‌دار

سیتوکینینها در تنظیم گام به گام مراحل اوتنوژنی گیاهان دانه‌دار دخالت دارند از جمله:

اثرات اکسین و سیتوکینین در شکل‌زایی بافت کال توتون

اسکوگ طی آزمایشی به خوبی یک اثر متقابل ظریف و کمی را بین اکسین و سیتوکینین در کنترل تشکیل جوانه و ریشه از بافت مغز ساقه توتون در محیط کشت با مدرک اثبات کردند. اینها نشان دادند که با یک ترکیب خاص از غلظتهای اکسین و کینیتین ، بافهتای مغز به صورت کال نسبتا تمایز نیافته رشد می‌کنند با وجود این با نسبتهای مختلف اکسین به کینتین توانستند بطور موفقی موجب تشکیل جوانه یا ریشه‌ها از بافتهای مغز در محیط کشت شوند. نسبتهای سیتوکینین به اکسین بالا برای تشکیل جوانه و نسبتهای سیتوکینین به اکسین کم برای تشکیل ریشه مناسب بودند

اثرات سیتوکینین در رشد و پیری

در گیاهان یکساله که چرخه زندگی در خاتمه یک فصل رویشی پایان می‌یابد پیری در کل گیاه مشاهده می‌شود. در گونه‌های چند ساله در انتهای یک فصل رویشی ، بخش هوایی گیاه پیر شده، می‌میرد اما سیستم زیر زمینی زنده می‌ماند. پیری یکساله و ریزش برگها در بسیاری از گیاهان چوبی چند ساله مشاهده می‌گردد.

پیری و مرگ معمولا از بخش قاعده‌ای به راس‌گرایی در یک شاخه پیش می‌رود تغییرات بیوشیمیایی که همزمان با پیری در برگها رخ می‌دهد بطور جامعی مشخص شده‌اند مهمترین تغییرات شیمیایی در پیری کاهش در پروتئین و اسیدهای نوکلئیک و زردی غیر قابل برگشت در نتیجه از بین رفتن کلروفیل است. اگر تمام برگهای جدا شده در زمان قطع کاملا جوان باشند سیتوکینین بطور محسوس رشد را تحریک می‌کند.

اثرات سیتوکینینها و اکسینها در تسلط راسی

تسلط راسی به بازدارندگی از رشد جوانه‌های جانبی زیرین توسط رشد انتهایی شاخه اطلاق می‌شود. مکانیسم تسلط راسی خود شناخته نشده است. این پدیده یک آنتاگونیسم بین سیتوکینینها و اکسینها را در بردارد. اکسین تولید شده در راس شاخه و انتقال یافته به پائین از آزادی جوانه‌ها از تسلط راسی جلوگیری به عمل می‌آورد و این عمل اکسینها با سیتوکینینها که بعضی در خود جوانه‌های جانبی مهار شده سنتز می‌شوند و بعضی دیگر در نزدیک جوانه در شیره خام انتقال می‌یابد مزیت دارد.

کاربرد سیتوکینین مستقیما در جوانه‌های جانبی مهار شده موجب آزادی از بازدارندگی می‌شود. همبستگی مستقیم اثرات سیتوکینین و اکسین در مهار جوانه جانبی و رهایی از آن به خوبی اثرات این دو هورمون را در تمایز بافتهای آوندی بین جوانه‌های محوری و استوانه مرکزی اولیه محور اصلی شاخه به اثبات می‌رساند. به کار بردن اکسین روی شاخه بدون راس از تشکیل ارتباطات آوندی جلوگیری می‌کند و کاربرد موضعی سیتوکینین در جوانه جانبی تمایز طرحهای آوندی را افزایش می‌دهد

فعالیت هورمونی سیتوکینینهای آزاد

در مورد این نظر که سیتوکینینهای آزاد مستقلا بدون اتصال مستقیم با tRNA دارای فعالیت بیولوژیکی هستند امروزه ثابت شده است به این ترتیب که هورمون ابتدا به بعضی گیرنده‌ها با پیوندهای هیدروژنی یا یونی اتصال می‌یابد و به نظر می‌رسد که گیرنده بطور عادی یک پروتئین آلوستریک باشد که در نتیجه اتصال هورمون می‌تواند در اثر تغییر گیرنده یا یک کمپلکس گیرنده هورمون عمل هورمون را منجر گردد.

انتقال سیتوکینینها

در خصوص انتقال سیتوکینینها تا حدودی تناقص وجود دارد. از یک طرف اطلاعات فراوانی وجود دارد که وقتی سیتوکینینهای خارجی در برگها ، ساقه‌ها جوانه‌ها بکار می‌روند بطور قابل ملاحظه‌ای حرکت جزئی ، اگر باشد از محل مزبور نشان می‌دهند. با وجود این از طرف دیگر ثابت شده است که شیره خام و شیره پرورده به خوبی دارای سیتوکینین هستند. سیتوکینینها بطور طبیعی درشیره پرورده ، مخصوصا به صورت گلوکوزیدها وجود دارد.
احتمالا این مشاهدات ، به ظاهر مغایر واقعا غیر قابل تطبیق نیستند. سیتوکینینها در بافتهای آوندی حرکتی غیر فعال را با سایر محلولها در مطابقت صریح وابستگیهای منبع به مصرف نشان می‌دهند. مصرف کننده عمده برای سیتوکینینها بخشهای مریستمی یا دارای پتانسیل رویشی مثل برگهای جوان ، جوانه‌ها ، میانگره‌های جوان ، دانه‌های در حال نمو و میوه‌ها می‌باشند.

اتیلن

تنها هومون گازی در گیاهان اتیلن است. این گاز قبل از رسیدن میوه‌ها در گیاه تولید می‌شود و مسئول تغییرات رنگ ، نرمی بافت وتغییر  ترکیبات شیمیایی  میوه که هنگام رسیدن برخی میوه ها مشاهده می شود است

اکسین در تراکم معین سبب تولید مقدار زیادی اتیلن در گیاه می‌شود. هنگامی که پیری برگ آغاز می‌شود اتیلن تنظیم کننده اصلی ریزش برگ است این گاز سبب تسریع در سنتز آنزیم سلولاز و آزاد شدن آن می‌شود. این آنزیم دیواره‌های یاخته را از بین می‌برد. اگر پیش از آغاز پیری برگ اکسین به آن اضافه شود، از پیری برگ جلوگیری می‌گردد. ولی پس از تشکیل لایه ریزش ، اکسین ریزش برگ را با تحریک تولید اتیلن ، تسریع می‌کند.

اتیلن در تشکیل تار های کشنده و نیز پارانشیم هوایی در گیاها ن آبزی  موثر است .

اتیلن بازدارنده رشد جوانه ها در غده هایی چون سیب زمینی است.
اسید آبسیسیک

این هورمون سبب خواب گیاه می‌شود. آغشته کردن جوانه‌های رویشی به اسید آبسیسیک آنها را به جوانه‌های زمستانی تبدیل می‌کند. این هورمون در دانه‌های بسیاری از گونه‌های گیاهی وجود دارد و سبب خواب دانه می‌شود. اسید ابسیسیک سبب بسته شدن روزنه‌ها به هنگام کم آبی می‌شود تا از تعرق جلوگیری کند. بدین سبب این هورمون به عنوان محافظ گیاه در مقابل شرایط نامساعد محیطی به ویژه تنش خشکی است .


نوشته شده در تاريخ جمعه بیستم اردیبهشت 1387 توسط سعید

گل ها و گياهان زينتي در خانه

گياهان زينتي را مي توان به سه دسته تقسيم کرد:

گياهان يك ساله يا؛ گياهان زينتي که به عنوان گل‌هاي فضاي سبز استفاده مي‌شوند. اين گياهان معمولاً مقاوم به سرما نيستند و دوره زندگي نسبتاً کوتاهي دارند. مانند گل اطلسي و آهار.

گل‌هاي دائمي يا گياهاني که بيش از يک سال در فضاي آزاد قابليت رشد و نمو دارند. مانند گل تاج‌الملوك، داودي و زنبق‌هاي دائمي.

گياهان آپارتماني يا گياهاني که فقط در فضاي محدود آپارتمان‌ها و گلخانه‌ها قابل نگهداري هستند. مانند برگ انجيري و فوتوس.

آيا گياه دائمي را ترجيح مي دهيد؟

اگر مي خواهيد هميشه آپارتمان شما سرسبز و با طراوات و شاداب باشد، از خريد بوته هاي گلدار احتراز کنيد، زيرا نگهداري گياهان برگ سبز آسان تر است.

گياهان هميشه سبز در شرايط و درجه حرارت اطاق به خوبي پرورش مي يابند و چنانچه از آنها مواظبت شود، برگ هايشان هميشه شاداب و خرم و براق، و زينت بخش محيط زندگي شما خواهد بود.

گياه گلدار خانگي، احتياج به مراقبت بيشتري دارد و در شرايط اطاق و ساختمان به خوبي دوام نمي آورد. مادام که گل دارد، بسيار زيباست، و پس از اتمام گل و دوره استراحت، به آب کمتر و حرارت 12- 15 درجه احتياج دارد.

تا چه حد به گل هاي نادر اهميت مي دهيد؟

اگرچه پرورش گياهان گرانبها احتياج به مراقبت شديد و رعايت موازين علمي دارد، ولي چنانچه از عهده اين کار برآييد، از نتيجه زحمات و صرف وقت و هزينه انجام شده، راضي خواهيد بود. بهتر است کار را از گياهان زود رشد شروع کنيد و به تدريج به نگهداري گياهان زود رنج بپردازيد. پرورش بسياري از گل هاي زود رشد در اغلب خانه ها عموميت دارد، به طوري که انواع کاکتوس و شمعداني در بسياري از خانه ها ديده مي شود.

چه مبلغي براي خريد يک گلدان حاضريد بپردازيد؟

قيمت گل ها و گياهان بستگي به سرعت رشد و مهارت در پرورش آنها دارد. گياهاني که رشد بطئي دارند، گران قيمت و بسياري از گل هاي يک ساله مانند شمعداني، ارزان قيمت هستند. همچنين اندازه و ارتفاع گياه در قيمت آن بسيار مؤثر است.

خريد گلدان هاي کوچک که محتوي جوانه گياهان پرارزش است، احتياج به مهارت، دقت، مواظبت دائم و حوصله و علاقه بيش از حد دارد و گلدان هاي استکاني که بيشتر براي پرورش جوانه ها به کار مي رود، با قيمت ارزان تر، تا حدود يک دهم قيمت گلدان بزرگ به فروش مي رسد و بايستي حداقل ده تا بيست عدد از آنها را خريداري نمود و پرورش داد تا پس از مدتي تعدادي گل با ارزش به دست آيد.

چه مقدار از وقتتان را براي پرورش گل اختصاص مي دهيد؟

بسياري از گل ها در هر شرايطي پرورش مي يابند و با تغييرات درجه حرارت و رطوبت و کمبود کود و آب مقاومت خوبي از خود نشان مي دهند. اين گياهان را گياهان فولادي نام نهاده اند.

اين گلها با آن که جان سخت نيستند، در مقابل بي مبالاتي و عدم دقت صاحبخانه مقاومت چنداني نشان نمي دهند.

اما برخي از گل هاي حساس و زودرنج هستند و احتياج به مراقبت دائم دارند.

چه اندازه و چه شکلي از گلدان را ترجيح مي دهيد؟

تناسب آپارتمان و موقعيت محل نگهداري گل در انتخاب نوع و اندازه گياه بسيار مؤثر است. يک گياه کم رشد پايه کوتاه را نمي توان در جلو يک ديوار بلند قرار داد، و يا يک گياه بلند شکم دار را نبايستي در محل دريچه باريک با کوران هوا گذاشت. شکل، وضع برگ، سن، رشد گياه در انتخاب محل استقرار آن دخالت مستقيم دارد.

دانستني هاي کلي از نگهداري گياه

ريشه به همان نسبت که به آب احتياج دارد به هوا هم نيازمند است. اگر پاي بوته هميشه خيس و پرآب باشد، اين بدان معناست که عمر ريشه به آخر رسيده ؛ بنابراين مقدار آب و فاصله آبياري بسيار مهم است.

هر گياه احتياج به يک دوره استراحت دارد، و اگر اين پديده طبيعي را از او دريغ نماييد در فصل بعد گياهي بيمار و ضعيف خواهد شد. بعضي از گياهان در فصل زمستان به حال خواب و استراحت در مي آيند و بعضي ديگر در فصل تابستان؛ و لازمست در فصل استراحت مقدار آب و کود آن را به يک پنجم معمول تقليل داد و حتي المقدور محيط آن را با محيط طبيعت نزديک تر کرد. همچنين ساير عوامل که در دوره استراحت گياه سرنوشت ساز است، مورد توجه قرار گيرد.

بخاري و رادياتور موجب خشک شدن هواي محيط و تقليل رطوبت هوا مي گردد، به حدي که رطوبت داخل ساختمان از يک سوم ميزان لازم هم پايين تر مي رود. بنابراين بايستي امکانات تأمين اين کمبود رطوبت را فراهم نمود.

گلدان هاي آپارتماني را بايد در کجا نگهداري نمود تا نتيجه بهتر بدست آيد؟

اکثر مردم گلدانها را در اطاق نشيمن يا پذيرائي نگهداري مي کنند. بايد توجه داشت که انتخاب محل گلدان، نبايد مانعي براي بازي و کودکان و يا استراحت ديگران باشد. در حقيقت، گلدان نبايد يک جسم دست و پاگير باشد.

بعضي از گياهان به گرماي زياد در فصل زمستان و بعضي ديگر به هواي خشک داخل آپارتمان حساسيت دارند. بهترين راه براي نگهداري اينگونه گل ها، استفاده از گلدان هاي شيشه اي بنام باغ شيشه است که هم رطوبت کافي دارد و هم درجه حرارت محيط آن براي پرورش گياه کافي است.

نيمي از خانم هاي خانه دار گل هاي آپارتماني را در آشپزخانه نگهداري مي کنند. بايد سعي نمود از گلدان هاي کوچک کم رشد مانند: پريمولا و کاکتوس استفاده نمود.

يک سيني شن ريزي شده که محتوي انواع گل هاي مناسب باشد، در نزديک پنجره، زيبايي خاصي به محيط دلچسب آشپزخانه مي دهد. از آنجايي که ميزان رطوبت هواي آشپزخانه به علت وجود آب جوش يا ديگ زودپز از ساير اطاق هاي خانه بيشتر است، بنابراين پرورش گل هاي رطوبت دوست در آشپزخانه ترجيح داده مي شود.

عده ديگري از مردم، گلدان ها را در هال و راه پله ها قرار مي دهند، چنانچه دکوراسيون مناسب براي قرار دادن گلدان ها پيش بيني شود، مي توان منظره بسيار زيبايي را ايجاد نمود.

زيبايي هال، خاطره بسيار دلپذيري را در بيننده ايجاد مي نمايد، از آنجايي که گلدان ها هميشه در دسترس مي باشد، رسيدگي به آنها بسيار آسان است.

گياهاني که در هال پرورش داده مي شوند، بايستي از گروه گياهان زود رشد باشد که با نور کم و ساير شرايط نامساعد مانند کوران هوا، کمبود رطوبت و غيره مقاوم باشد، در غير اين صورت در مدت کوتاهي زرد و خشک مي شود و منظره نامناسبي به هال مي دهد.

بعضي ها گل هاي خود را در اطاق ناهار خوري نگهداري مي کنند. گل هايي در اطاق ناهار خوري نگهداري مي شوند که شاخ و برگ آنها زياد رشد ننموده و فضاي اطاق را اشغال نکند و ترجيح داده مي شود از گل هاي سايه دوست انتخاب کردند. گلدانها را در محلي از اطاق قرار مي دهند که دسترسي براي آب دادن به آن آسان باشد و بايد حتي المقدور دور نماي گلدان ها زيبايي خاصي به محيط ناهار خوري ببخشد.

در قسمت هاي بعدي ، شما را با شيوه نگهداري تعدادي از گياهاني آپارتماني آشنا مي کنيد

شرايط نگهداري :

نور
نور نخستین نیاز یک گیاه است. گیاهان غذای خود را از طریق فوتوسنتز و در نور خورشید تهیه میکنند. البته گیاهان متفاوت به میزانهای مختلفی از نور نیاز دارند. همواره باید هنگام تهیه یک گیاه، درباره نوع نوری که به آن نیاز دارد سوال کنید. نوع نور مورد نیاز گیاهان به سه دسته تقسیم میشود:
• نور مستقیم - در این حالت نور خورشید بدون هیچ مانعی مستقیما با گیاه برخورد میکند.
• نور غیر مستقیم - در این حالت نور خورشید فضای اتاق را روشن میکند و به گیاه میرسد اما مستقیم بر روی آن نمیتابد.
• نور پخش شده یا فیلتر شده - نور در این حالت از یک واسطه مانند پرده نازک یا صفحه ای مانند شیشه مات عبور میکند و سپس به گیاه میرسد.

آب
شما میتوانید یک مداد را در خاک گلدان فرو برده و با امتحان سر آن از نمناک بودن خاک مطمئن شوید.
گاهی یک باغبان میتواند از با آبیاری بیش از حد و از روی محبت گیاهی را بکشد. این یکی از شایعترین اشتباهات در زمینه نگهداری از گیاهان خانگی است. خاک هر گیاه در فاصله دو آبیاری به میزان خاصی رطوبت نیاز دارد. بعضی از آنها باید خاکی دائما مرطوب داشته باشند و بعضی باید در این فاصله کاملا خشک شوند. این هم سوالی است که پاسخ آنرا باید از فروشنده و یا شخصی وارد به باغبانی بپرسید. چند نکته مهم در آبیاری:
• در فاصله دو آبیاری میزان رطوبت خاک را به کمک یک چوب، مداد یا حتا انگشت خود اندازه بگیرید. چوب یا انگشت خود را در زیر لایه رویی خاک فرو کنید تا از میزان نم آن مطلع شوید.
• بهترین وسیله آبیاری، آب پاش است و آبیاری باید در اطراف ساقه انجام شود.
• گیاه را طوری آبیاری کنید که اضافه آب از سوراخ زیر گلدان خارج شود.
• از آب ولرم یا گرم استفاده کنید زیرا آب سرد موجب وارد شدن شوک به ریشه ها شده و به آنها صدمه میزند.
• پس از آبیاری با اسپری کردن آب به شاخ و برگها برای گیاه محیطی مرطوب ایجاد کنید.
• بعضی از انواع گلدانهای تزئینی فاقد روزنه خروج آب هستند. شما میتوانید گیاه خود را در ظرفی کوچکتر و دارای روزنه، قرار داده و سپس آنرا در گلدان مورد نظر خود قرار دهید.اما به یاد داشته باشید که گلدلن کوچکتر را به کمک چند تکه سنگریزه یا پایه، طوری قرار دهید که کف آن مماس با سطح زیرین ظرف تزئینی نباشد و راه برای خروج آب اضافه باز باشد.
غذا
گیاهان نیازهای خاص غذایی دارند و در اینجا هم، زیاده روی در تغذیه گیاه، آنرا از بین میبرد. غذای گیاهان یا کودهای شیمیایی، در سه شکل کلی عرضه میشود:
• حلال در آب - که شامل پودر یا مایعی است که با آب رقیق شده و بر روی گیاه یا خاک آن ریخته میشود.
• غذای جامد میخی شکل - این نوع کود به شکل میخ یا کپسولهایی فشرده است که در خاک فرو برده میشود و به تدریج مواد غذایی را آزاد میکند.
• کود دانه ای - این کود که به شکل دانه های ریز ساخته میشود بر روی خاک اطراف ساقه پاشیده میشود و کم کم همراه با آب به داخل خاک نفوذ پیدا میکند.
تعویض گلدان
هنگامی که شاخ و برگ یک گیاه بیش از حد سنگین شود یا اینکه ریشه های آن از روزنه خروج آب بیرون بزنند، زمان تعویض گلدان فرا رسیده است.گیاه خود را به گلدانی که تنها کمی از گلدان قبلی بزرگتر است منتقل کنید.
هنگامی که گیاهی را از گلدان خارج میکنید، گلدان را با یک دست نگه دارید و با دست دیگر محکم ساقه ها را نگه دارید و گیاه را به آرامی بیرون بکشید.
چند نکته برای تعویض گلدان
• همیشه گلدان یا ظرفی را انتخاب کنید که دارای روزنه خروج آب باشد.
• قرار دادن یک تکه توری بر روی روزنه خروج آب، موجب میشود که خاک هنگام آبیاری از ته گلدان خارج نشود.
• برای گلدانهای خود همیشه از خاک مخصوص گیاهان آپارتمانی استفاده کنید و آنها را با خاک باغچه پر نکنید.
• قبل از ریختن خاک گلدان در اطراف گیاه، آنرا مرطوب کنید.
• در ابتدا مقداری خاک و ماسه در ته گلدان بریزید و آنرا خوب به پایین فشار دهید، گیاه را با احتیاط از گلدان قبلی خارج کنید، خاک اطراف یشه های آنرا بتکانید تا ریشه ها بتوانند به خوبی پخش شوند. گیاه را در گلدان جدید قرار داده و آنرا کاملا از خاک پر کنید، اطراف آنرا خوب فشار داده و محکم کنید و گیاه را کاملا آبیاری نمایید.
• اگر پس از تعویض گلدان، برگهای پایینی گیاه قهوه ای رنگ شدند، نگران نشوید و آنها را پس از خشک شدن به آرامی جدا کنید.
• پس از تعویض گلدان، آنرا با توجه به نیاز گیاه در محل مناسبی قرار دهید

نوشته شده در تاريخ پنجشنبه نوزدهم اردیبهشت 1387 توسط سعید

ژینکوبیلوبا گیاهی ا ز خانواده ginkgoaceae می باشد این گیاه قدیمی ترین درخت جهان با قدمتی بیش از 200 میلیون سال است ( دوران پرمین ) این درخت بین 30 تا40 متر ا رتفاع دا رد ونسبت به حشرات وبیما ریهای مختلف بسیا ر مقاوم است . هر درخت حدود 1000 سال عمر می کند .این درخت بومی چین ژاپن وکره است ودر ایلات متحده وا روپا نیز می روید نام دیگر درخت پرسیاوشان بوده وبرگ آن مورد مصرف دا رویی دا رد.پایه ماده آن به علت تولید دانه های متعفن کمتر کاشته می شود . اکثرا زینتی بوده و مقاوم به خشکی کم آبی آفات و آتش سوزی هستند.

این درخت از کهن‌ترین گونه های باقی مانده در روی زمین است که قدمت آن به حدود 200 میلیون سال پیش در عصر دایناسورها باز می‌گردد. زمانی بر این باور بودند که درخت پرسیاوش مویی دارای قدرتهای جادویی است و امروزه این مطلب پذیرفته شده است که جینکو دارای نقش و اثر دارویی بر حقی است.

مشخصات گیاه شناسی:

درختانی با تنه خاکستری بدون کانال رزین برگ های ساده متناوب بادبزنی کامل خزان کننده که در هنگام ریزش به رنگ زرد روشن در می آیند و فقط روی شاخه های کوتاه برگ وجود دارد شاخه بلند برگ ندارند رگبرگها دارای انشعابات دو شاخه ای گیاه دوپایه دانه گرده بدون بال ( سه سلولی : سلول پروتالی رویشی زایشی ) تعداد دانه ها معمولا یک عدد (5/2 سانتیمتر) و آبدا ربا بوی متعفن گرده افشانی توسط باد در بها ر انجام می گیرد.فاصله گرده افشانی تا لقاح 4 تا7 ماه ا ست عطر وبوی دانه ها باعث جلب حیوانات وپراکنش آن ها توسط این حیوانات می شود دارای اسپرم متحرک بوده و لوله گرده ندارد ودر هنگام لقاح تخمک هیچ ا رتبا طی با پایه مادری ندارد وقبل از لقاح ا ز پایه مادری جدا می شود .

ترکیبات مو جود در برگ ژینکو: 

برای مصارف درمانی برگ های پروانه ای شکل ژینکو را در فصل پاییز از درختان موجود درکشتزا رها یا جنگل به وسیله دستگاه یا با دست چیده وسپس آن را خشک می کنندعصا ره برگ های خشک شده را به وسیله مخلوط کردن با آب واستون استخراج می کنند و با آنالیز دستگاهی ترکیبات عصا ره ودرصد آن رادر هر گرم برگ خشک شدهمشخص می کنند که مهمترین آن ها عبارتند از :

1)  فلاوون گلیکوزیدها 24 درصد

2) ترپن لاکتون ها 6 درصد

3) ژینکو لید

فلاوون گلیکوزیدها مسئول اثرات آنتی اکسیدانی ومها ر تجمع پلاکتی در عصا ره ژینکو هستند وترپن لاکتون های عصا ره ژینکو گردش خون مغز وسایر اعضای بدن را افزایش داده وباعث افزایش اکسیژن رسانی به بافت ها می شوند . ژینکو لید B یک مهار مهار کننده قوی فاکتور فعال کننده پلاکت ا ست. شکل زیر ساختار بعضی تر کیبات عصاره ژینکو را نشان می دهد

خواص داروئی :

در طب سنتی چین ژینکو بیلوبا در درمان آسم وزوز گوش وآنژین به کار می رفت در حال حاضر در موارد زیر استفاده می شود :

۱) فراموشی آلزایمر کم شدن حافظه 

۲) نارسایی عروق مغزی 

۳) سرگیجه 

۴) بی حسی اندام ها

۵) ناتوانی جنسی 

۶) افسردگی در افراد مسن

مطالعات انجام شده در بیماران مبتلا به مشکلات شنوایی ناشی از کمبود گردش خون در گوش نشان داده که 40 درصد این بیماران پس از 6 ماه درمان با عصاره ژینکو بهبود شنوایی پیدا کردند همچنین عصاره برگ ژینکو که به بیماران دیابتی داده شد جریان خون محیطی در این افراد 40 تا50 درصد افزایش یافته بود.

مکانیسم عمل ترشحات ژینکو برای بهبود بعضی بیماریها

ترشحات جینکو که به صورت قرص ، مایع یا تزریق درون رگی تهیه می‌شوند به دلایل بسیاری برای نارسایی مغزی مصرف می‌شوند. مکانیسم عمل آن به این صورت است که با افزایش دادن جریان خون به سمت مغز و توسعه و بهبود ارسال پیامهای عصبی موجب کاهش نارسایی مغز می‌شود. همچنین این محصول یک تنظیف کننده بدون رادیکال آزاد است. نارسایی مغزی می‌تواند باعث ایجاد مشکلاتی در مهارتها و قابلیتهای معمولی فردی ، کاهش انرژی و توانایی فیزیکی ، افسردگی ، پرخاشگری ، سرگیجه ، سردرد و صدای زنگ در گوش شود. با آن که بعضی از افراد مبتلا به طنین صدا در گوش به مفید بودن جینکو ایمان دارند افراد دیگری اعتقاد دارند که جینکو رویهمرفته در این مورد بی‌اثر است.
در مورد مکانیسم این عمل باید گفت مهمترین اجزای جینکو شامل فلاونوئیدها و ترپنوئیدها می‌شوند. جینکولید B ، ترپنوئیدی که تاکنون وجود آن در هیچ گونه دیگری گزارش نشده است. در شرایط آزمایشگاهی از عمل عاملهای فعال کننده پلاکتهای خونی جلوگیری می‌کند. این عاملها برای شروع تجمع یافتن پلاکتهای خونی ضروری هستند و این مرحله در حقیقت مرحله آغازین انعقاد خون است. پس بنابراین ممکن است جینکو بتواند در شرایط طبیعی بر روند لخته شدن خون تأثیر منفی بگذارد و این می‌تواند دلیلی باشد برای آنکه چرا روز به روز بر تعداد خونریزش بینی در میان افرادی که از جینکو استفاده می‌کنند افزوده می‌شود.

اسامی ژینکو بیلوبا

نام قدیمی جینکو بیلوبا Salisburia adiantifolia بوده است و نیز دارای نامهای رایج درخت پر سیاوش مویی و درخت چهل تاج می‌باشد و همچنین نامهای چینی زیادی برای آن وجود دارد. در ژاپن نیز به آن Icho و به میوه آن Ginnan می‌گویند. این درخت وقتی که جوان است دارای شکل هرمی با شاخه‌های بلند قائم و قلمی است و هنگامی که مسن‌تر شد تاج آن پراکنده و نامنظم می‌شود. این درخت می‌تواند تا 35 متر طول و 10 متر قطر ساقه داشته باشد. این درخت برگ ریز است و برگهای آن بر روی شاخه‌های بلند پراکنده هستند در حالی که در رأس شاخه‌های کوتاه تراکم یافته‌اند. شاخه‌های کوتاه این درخت نمود بسیار جالبی از گیاه جینکو هستند که هر ساله تاجی از برگهای جدید درست می‌کنند و همچنین تولید میکروسپورانژیوم و تخمک توسط این شاخهای کوتاه صورت می‌گیرد.
شاخه‌های کوتاه پس از چند سال که زمان آن در واریته های مختلف فرق می‌کند بلند شده و تولید برگهای پراکنده و غیر مجتمع می‌نمایند. شاخه‌های بلند معمولا یک شاخه کوتاه انتهایی برای چند سال بعد ایجاد می‌نمایند. این قابلیت تولید شاخه‌های کوتاه می‌تواند دلیل آن باشد که چرا مدت زمان رشد درخت در مقایسه با سایر نهاندانگان طولانی است. و همچنین می‌تواند روشن سازد که چگونه درخت می‌تواند از این قابلیت خوب برای بقا برخوردار باشد. برگهای جینکو دارای دمبرگ بلند بوده و در شکل و اندازه‌های متنوع هستند. در کل برگهای جینکو دارای دو لوب ، فاقد رگبرگ میانی و بطور غیر عادی کنگره‌دار هستند.
رگبرگها مکررا منشعب می‌شوند و بعضی از آنها درهم ادغام می‌گردند. این گیاه دوپایه بوده و اسپورانژیومهای آن روی شاخه‌های کوتاه تشکیل می‌شوند. میکرواسپورانژیومها با آرایش نگینی یا تسمه‌ای به تعداد 3 تا 6 عدد بر روی شاخه قرار گرفته‌اند و هر یک مانند یک محور نوسانی پرچمهای زیادی را که نزدیک بهم مرتب شده‌اند، در بر می‌گیرند. پرچم در حقیقت یک برآمدگی با پایه کوتاه با 2 تا 4 کیسه گرده است که به صورت طولی شکاف می‌خورند.
مگاسپورانژیومها معمولا به تعداد 1تا 3 عدد به صورت افراشته بر روی شاخه قرار می‌گیرند و هر یک شامل یک شاخه بلند هستند که یک تخمک را در هر سمت خود نگه می‌دارد. تخمک بدون پایه و صاف بوده و در پایه دارای یقه می باشد و برهنه است. میوه ی جینکو شفت مانند با گوشت نارنجی است که یک درون بر چوبی را می پوشاند. جنین معمولا 2 تا 3 لپه است. میوه‌های جینکو در پاییز در هنگام افتادن مقادیر زیادی بوتیریک اسید تولید می‌کنند که سبب ایجاد بوی نامطبوع و زننده‌ای می‌شود.

پراکنش و خاستگاه

خاستگاه راسته جینکوآلس متعلق به دوره پرمین (200 تا 225 میلیون سال پیش) می‌باشد. به نظر می‌رسد که تکامل این گیاه در دوره ژوراسیک (100 میلیون سال پیش) به اوج خود رسیده باشد و فرم برگهای جینکو از آن زمان تغییر نکرده است. جینکو پراکندگی بسیار وسیعی در سطح کره زمین داشته است و فسیل آن تقریبا در هر مکانی از جمله استرالیا و نیوزیلند یافت می‌شود. شایان ذکر است که فسیل گونه دیگری به نام Baiera برگهایی بسیار شبیه به برگهای جوان جینکو و برگهایی که از پایه درخت تولید می‌شوند دارد. از این سابقه مشخص می‌شود که چرا جینکو با نام فسیل زنده نامیده می‌شود. تکامل این درخت در حدود 125 میلیون سال پیش هنگامی که هنوز دایناسورها بر روی زمین پرسه می‌زدند پایان یافت و از آن زمان بدون تغییر باقی مانده است.
جینکو بیلوبا در حقیقت یک عضو تنهای زنده از نژاد مقتدر گیاهان شاخه خود است و بنابراین پیوست با ارزش و دقیقی میان حال و گذشته دور زمین محسوب می‌شود. امروزه درخت جینکو بطور طبیعی در مناطق کوهستانی دور در چین شرقی می‌روید با این حال بطور مصنوعی در مناطق وسیعی از جهان از جمله چین ، کره و ژاپن کاشته می‌شود. قدیمی‌ترین نمونه‌های جینکو در باغهای کهن معابد ، قصرها و پرستشگاه‌های ژاپن وحود دارد و چند درخت مشهور جینکو نیز در این مکانها قرار دارد. جینکو به دلیل مقاومت در برابر آلودگی هوا در شهرهای آلوده بسیرا مناسب است و نیز در برابر حملات قارچی و حشره ای و آفات مقاوم است.

کاشت، داشت و برداشت
اطلاعات محدودی در این زمینه در دسترس می باشد. تکثیر این گیاه به دو طریق جنسی (بذر) و غیرجنسی (قلمه، پیوند و کشت بافت) امکان پذیر می باشد. تکثیر از طریق قلمه بیشتر مورد توجه می باشد زیرا در این روش جنسیت درختان حاصله مشخص خواهد بود. امروزه تکثیر این گیاه توسط کشت بافت بسیار مورد توجه قرار گرفته و تحقیقات گسترده ای در مورد بهینه سازی این روش در حال انجام می باشد.
برگ ها و گاها دانه های این گیاه مورد برداشت قرار می گیرند. بهترین زمان برداشت برگ ها در اواسط اردیبهشت و اوایل خرداد ماه است که میزان مواد موثره ی برگها در حالت ماکزیمم می باشد.


نوشته شده در تاريخ پنجشنبه نوزدهم اردیبهشت 1387 توسط سعید

سفیدک کرکی توتون وتنباکو

عامل بیماری Peronospora tabacina- است که اخیراً در بعضی منابع اسم آنرا P. hyoscyami ذکر کرده اند.
این بیماری خیلی قدیمی است واولین بار درسال 1891 میلادی از استرالیا گزارش شد. سپس در سال 1930 از آمریکا ودر سال 1958 از اروپا گزارش گردید و ظرف مدت چهار سال تمام اروپا آلوده کرده و اپیدمی ایجاد نمود.
از اروپا به شمال آفریقا و آسیا ی نزدیک رسید و در سال1962(1341) از شمال ایران گزارش شد. درهمین سال تقریباً 75% محصول توتون الجزایر را از بین برد. همچنین در همان سال65% محصول ایتالیا را نیز نابود کرد.
در سال بعد در ایران بیش از 50% محصول شمال را از بین برد .در سال 1362 در فارس برای اولین بار دیده شد و در سال 1979 در کانادا و آمریکا بخا طر شرایط خنک ومرطوب خسارت به 250 میلیون دلار رسید. در حال حاضر این قارچ در تمام نقاط ایران وجود دارد ودر صورت فراهم شدن شرایط خسارت زیادی به بار می آورد.
این بیماری از سفیدکهای تیپیک می باشد . قارچ عامل این بیماری درپشت برگها ی آلوده ایجاده لایه کرکی آبی متمایل به بنفش می کند (کپک آ بی) وروی برگها نیز لکه های زرد رنگ کلروتیک دیده می شود . عامل بیماری درگیاه سیستمیک شده و سبب کوتولگی و کج ومعوج شدن گیاه میشود و درآوندها نیز سبب قهوه ای شدن بافت میشود. همچنین ممکن است منجر به آلودگی بذر نیز شود.
این قارچ یک Oomycete است که تولید اسپورانجیوفور با انشعابات دو شاخه میکند که در انتها و بر روی استریگماها اسپورانجیوم تولید میشود. همچنین تولید Oospore میکند که در بقای قارچ نقش مهمی دارد. اسپورانجیومهای قارچ میتوانند فواصل زیاد (km 1600) را نیز طی کنند و به مناطق جدید گسترش یابند. این قارچ فقط به جنس Nicotina حمله میکند ولی در شرایط گلخانه ای بعضی از اعضای خانواده Solanaceae را نیز ممکن است آلوده کند.
منشأ آلودگی اغلب از خزانه است، چون شرایط برای قارچ مطلوب است، یعنی درجه حرارت کم و رطوبت بالا است (به علت تراکم زیاد نشاها). معمولاً یک هفته بعد از آلودگی قارچ تولید اسپورانجیوم میکند یعنی سیکل آلودگی یک هفته است و به همین ترتیب ادامه می یابد و میزان آلودگی به سرعت زیاد میشود. درجه حرارت بهینه برای جوانه زنی اسپورانجیوم 15 درجه سانتی گراد و بیشینه 30 درجه سانتی گراد و کمینه 5/3 درجه سانتی گراد میباشد. شرایط مساعد برای تولید بیماری، حرارت متوسط (حدود 20درجه سانتی گراد)، رطوبت بالا و هوای ابری است. اسپورانجیوم قارچ را کنیدیوم هم گویند زیرا هیچ وقت تولید زئوسپور نمیکند.
کنتــــــــــرل :
1) استفاده از ارقام مقاوم.
2) مانکوزب wp 80% و 2-1در هزار در زمین اصلی
3) مانب wp 80% و 2-1 در هزار در زمین اصلی
4) زینب wp 80% و 3 در هزار در زمین خزانه
5) متالاکسیل- مانکوزب و 1 در هزار در خزانه

سفیدک حقیقی(پودری) توتون و تنباکو

از نظر آب وهوایی محدودیت زیادی ندارد و در اکثر نقاط ایران دیده میشود منتها در مناطی خسارت میزند و در نقاط دیگری خسارت چندانی ایجاد نمیکند. این بیماری نیاز به رطوبت بالا ندارد. در مناطق مرکزی بیماری مهمی است.
قارچ Erysiphe cichoracearum یک آسکومیت است که در فرم جنسی تولید کلیستوتشیوم با زوائد ساده و تعداد آسک زیاد مینماید که درون هر اسک آسکوسپور وجود دارد. حداکثر فعالیت بیماری در 25-22 درجه سانتی گراد دیده میشود.
این بیماری باعث کاهش کیفیت توتون و تنباکو میشود. برای مبارزه با این بیماری از گوگرد نمی توان استفاده کرد چون گوگرد روی گیاه میماند و برای ریه خطرناک است. از قارچ کش هایی مثل بنومیل و کاراتان در اوایل فصل استفاده میشود. در اواخر فصل رویشی سمپاشی نمی شود چون روی گیاه میماند و مضر است.
احتمالاً میزبان های دیگری هم دارد. بنابراین زمستانگذرانی و تابستانگذرانی قارچ بستگی به منطقه دارد. یا روی میزبانهای دیگر، یا روی علف های هرز یا بوسیله آسکوکارپ بقا می یابد و یا از منطقه ای به منطقه دیگر حرکت میکند. علفهای هرز میزبان قارچ مشخص نیست.
کنتـــــــــــرل:
1) ارقام مقاوم به سفیدک بهترین راه حل بیماری میباشد.
2) دینوکاپ wp18.25% یک کیلوگرم در هکتار با دیدن علائم بیماری

ساق سیاه توتون و تنباکو

عامل بیماری Phytophthora nicotianae است. بیماری بسیار خطرناکی است که در جنوب کشور و استان فارس از روی تنباکو گزارش شده است. در برازجان، فارس و زاهدان (جاوه) دیده میشود.
این قارچ به قسمتهای پایین گیاه، ریشه و طوقه حمله کرده و طوقه را سیاهرنگ نموده، تولید Black shank می نماید. همچنین بافت داخلی ساقه (مغز)را به صورت ورقه ورقه در می آورد، گیاه پژمرده شده و می میرد. این قارچ تولید اسپورانجیوم ، Oospore و کلامیدوسپور میکند. اسپورانجیوم ها نسبتاً گرد و پاپیل دارهستند. رشد قارچ در روی محیط کشت بحالت مضرس و پره پره (Rossette) است. قارچ عامل بیماری هتروتالیک است یعنی برای تولید مثل جنسی نیاز به دو تیپ جنسی سازگار دارد. این قارچ گرمادوست است و رطوبت را نیزدوست دارد. بهنیه درجه رشد 30-28 و بیشینه36 درجه سانتیگراد است و کمینه حدود10 درجه سانتیگراد.
کنتـــــــرل:
1) استفاده از ارقام مقاوم.
2) تناوب با غلات یا پنبه.
3) استفاده از نشاء سالم (نشاها باید با روش ELISAL آزمایش شوند).
4) کشت خطی یا آبیاری نشتی.
5) مبارزه شیمیایی در خزانه و ضدعفونی خاک خزانه

نماتد گالی توتون و تنباکو(نماتد ریشه گرهی(

گونه های مختلف Meloidogyne شامل M. javanica، M. hapla، M. incognita و M. arenaria عامل بیماری هستند. از بیماریهای مهم توتون و تنباکو در ایران محسوب میشود و در بعضی مناطق خسارت به گونه ای است که تمام مزرعه گیاه آلوده زرد و پژمرده میشود و سلولهای ریشه حجیم و بزرگ شده و بعد از مدتی از بین می روند.
نماتد به صورت تخم و لارو در خاک زمستانگذاری میکند. نماتد ماده گلابی شکل است و تعداد زیادی تخم تولید کرده که در زیر بدن آنها جمع میشود لارو سن دوم به گیاه حمله میکند. نماتد ماده بدون جفت گیری هم تولیدمثل میکند و نیازی به نماتدهای نر کرمی شکل ندارد.
کنتــــرل:
1) استفاده از نشاء سالم (خزانه سالم(
2) استفاده از ارقام مقاوم. زیرا نماتد نژاد دارد. پس با تشخیص نزاد میتوان نوع میزبان و ارقام را مشخص کرد.
3) تناوب با گیاهان غیر میزبان مثل غلات. نباتات مورد استفاده در تناوب باید علف هرز میزبان را نداشته باشند.
4) دفع علفهای هرز.
5) استفاده از نماتدکش در کشورهایی که اقتصادی است.
6) مبارزه ی بیولوزیکی با قارچ که هنوز موفق نبوده است.
7) استفاده از گیاهان تله


نوشته شده در تاريخ چهارشنبه هجدهم اردیبهشت 1387 توسط سعید

توت فرنگی گياهي است با نام علمي FRAGARIA VESCA  از خانواده گل سرخ كه دو نوع ساقه راست و خوابيده دارد‌. گل‌هاي آن منظم و به رنگ سفيد مي‌باشد‌. توت فرنگی از جنس فراگاریا (Fragaria) و تیره رزاسه (Resaceae) بوده که امروزه از گونه‌های شیلنسیس (Chilensis) و ویرجینیا (Virginia) استفاده زراعی می‌گردد. عموما گیاهانی علفی با ساقه‌های رونده یا استولون هستند. برگها مشتمل بر سه برگچه خشن و کرک‌دار به رنگ سبز تیره بوده که در برخی از ارقام شفاف می‌باشند. ساختمان گل شامل 5 گلبرگ سفید که در قسمت تحتانی خود به یک زائده کوچک متصل است، کاسه گل شامل 5 کاسبرگ سبز رنگ بوده که در قسمت تحتانی تقریبا به یکدیگر جوش خورده می‌باشند. تعداد کاسبرگها در برخی از ارقام زراعتی ممکن است بیش از 5 عدد باشد. پرچمها به تعداد 20 عدد یا کمی بیشتر یا کمتر است.
مادگی به تعداد زیاد و به صورت مارپیچی بر روی نهنج قرار گرفته است و در مجموع و همراه با نهنج فرم نسبتا کشیده‌ای را تشکیل می‌دهد. مادگی از فندقه‌های جدا از یکدیگر که هر کدام دارای تخمدان با شکل راست و کوتاه می‌باشد تشکیل شده است. در هر تخمدان یک تخمک وجود دارد و در واقع بذر به تعداد فندقه‌ها تولید می‌شود. گل در واقع دو جنسه و پس از تلقیح گلبرگها ریزش کرده و نهنج به تدریج رشد و گوشتی شکل می‌گیرد و میوه به مرور زمان آبدار شده و از حالت اسیدی به قندی تبدیل می‌شود. اگر لقاح ناقص باشد تعداد فندقه‌ها محدود و چه بسا تقارن میوه حفظ نمی‌شود.

قسمت مورد استفاده خوراكي توت فرنگی در حقيقت نهنج گل آن است كه به تدريج بزرگ شده و به اصطلاح به عنوان ميوه توت فرنگي معروف است‌. توت فرنگی به حالت خودرو در بعضي نواحي شمالي ايران وجود دارد و بعضي اوقات به دليل خوش طعمي‌، ميوه آن را به طور مصنوعي پرورش مي‌دهند‌.
توت فرنگی، ميوه اي شبيه توت است ولي كمي درشت تر، رنگش قرمز و طعم آن ترش و مطبوع است. بوته اش كوتاه و داراي برگهايي درشت و ساقه هايي باريك و خزنده است كه روي زمين مي خوابد و ريشه مي دواند.

قسمت هايي كه از بوته توت فرنگی مورد استفاده قرار مي گيرند، عبارتند از: ميوه ، برگ و ريشه .

توت فرنگی

ترکیبات :

توت فرنگی منبع خوبي از فيبر، ويتامين C، فولات، پتاسيم و آنتي اكسيدان ها مي باشد.

داراي املاح كلسيم، آهن و فسفر مي باشد. از مواد موثر مهم آن مي توان تانن، موسيلاژ، قندهاي مختلف، ساليسيلات ها و به خصوص اسيدهاي ميوه را نام برد.
توت فرنگي سرشار از ويتامين و فاقد چربي اشباع است و كالري كمي دارد.يك واحد توت فرنگي معادل 8 عدد است كه 50 كالري انرژي دارد.

همچنين توت فرنگي داراي مقادير بالايي از آنتي اكسيدان ها مثل الاژيك اسيد و آنتوسيانين(رنگدانه قرمز).

دارای ويتامينهای C، B فسفر ، آهک،منيزيم ، پتاسيم ،سديم ، قند آهن ، يد و... است .

خواص داروئی :

1) مصرف اين ميوه علاوه بر وجود انواع ويتامين، املاح و آب كه هر كدام اثرات خود را بر بدن اعمال مي كنند داراي خاصيت تقويت كننده، ملين و خنك كننده نيز مي باشد.
2)  توت فرنگي از تصلب شرائين جلوگيري مي نمايد.
3)  توت فرنگي اشتها آور است و ادرار را زياد مي كند.
4)  دم كرده برگ توت فرنگي در زياد كردن ادرار و شير بانوان مفيد است.
5)  دم كرده برگ توت فرنگي يا ميوه توت فرنگي مي تواند نقرس و سنگ هاي مثانه را معالجه كند.
6)  املاح معدني موجود در توت فرنگي خاصيت مسهلي به آن بخشيده است، زيرا اين املاح عضلات روده را به انبساط و انقباض وادار مي كند و به همين جهت توت فرنگي براي درمان يبوست مؤثر است.
7)  اگر توت فرنگي را له كنيد و در آب بريزيد، نوشابه اي به دست مي آيد كه براي درمان تب هايي كه با بيماريهاي التهابي همراه مي باشد، بسيار مفيد است.
8) توت فرنگي به علت داشتن آهن و ويتامين
C در خونسازي بدن مؤثر است.
9) توت فرنگي به علت دارابودن مقادير كافي كلسيم و فسفر، در رشد و نمو كودكان و نوجوانان ، استحكام دندان ها و ترميم شكستگي استخوان ها بسيار مؤثر است.
10) توت ‌فرنگي حاوي موادي چون فسفر، كلسيم، منيزم، پتاسيم و مقداري آهن و هيدرات 2 كربن بوده و در بدن توليد انرژي كرده و خستگي را برطرف مي‌كند.
11)  توت فرنگي به دليل داشتن ويتامين
C ، در درمان بيماري لثه مؤثر بوده و به هضم غذا كمك زيادي مي‌كند.
12)  دانشجويان و افرادي كه تمرينات فكري مي‌كنند، بهتر است حتما توت فرنگي ميل كنند چرا كه خوردن اين ميوه باعث تامين فسفر مورد نياز مغزشان ميشود.
13) همچنين، توت فرنگي به علت داشتن ويتامين
B در كاهش و رفع ترس، عصبانيت، خمودي، اضطراب، هيجان و سستي مؤثرست.
14)  توت فرنگي نقش مهمي در خونسازي بدن دارد و از خاصيت ضدعفوني كننده‌اي برخوردارست. علاوه بر اينها خوردن توت فرنگي باعث پاك شدن خون از مواد مضر و زايد مثل اوره، اسيداوريك و چربي مي‌شود و نيز درمان كننده نقرس است.
15)  ويتامين
A موجود در توت باعث رشد ناخن‌ها و تقويت چشم مي‌شود.
برای بيماريهای سنگ مثانه و نقرس مفيد است ، همچنين باعث رفع تب می شود. با آنکه دارای قند است اما برای بيماران ديابتی مضر نيست ، باعث طول عمر می شود از سکته جلوگيری می کند .

ارقام توت فرنگی

ارقام توت فرنگی به گروه ارقام بهاره یعنی بوته‌هایی که در سال یکبار میوه می‌دهند و ارقام چهار فصله که در سال بیش از یکبار میوه می‌دهند، تقسیم می‌گردند. مهمترین ارقام بهاره عبارتند از گورلا ، آلیسو ، تیوگو ، رد گانتلت ، اسیتا ، کاتس کیل ، فرسنا. ارقام چهار فصله بسیار قوی‌الرشد و خزنده بوده و از اواخر اردیبهشت تا اواخر تابستان و گاهی اوایل پاییز میوه می‌دهند. میوه‌ها ریز و به تعداد زیادتری در هر بوته تولید می‌شوند. ارقام چهار فصله مانند: استرا و هومی جنتو می‌باشد.

ازدیاد توت فرنگی

توت فرنگی

ازدیاد جنسی

ازدیاد توت فرنگی بوسیله بذر مخصوص ارقامی است که طبیعتا تولید ساقه رونده نمی‌کنند و یا ارقامی که ساقه‌های رونده کمی دارند و همچنین جهت تولید ارقام جدید از روش ازدیاد بذری استفاده می‌شود.

ازدیاد غیر جنسی

در ازدیاد غیر جنسی که تقسیم بوته خوانده می‌شود بوته‌هایی را که خوب رشد کرده و قوی هستند پس از خارج کردن از زمین به چند بوته کوچکتر که هر کدام دارای مقداری ریشه می‌باشند تقسیم کرده و سپس آنها را در محل اصلی نشاء می‌کنند. در این روش باید از بوته‌های سالم پایه‌های مادری استفاده گردد. روش ازدیاد از طریق ساقه‌های رونده بدین صورت می‌باشند که پس از ریشه‌دار شدن ساقه‌های رونده در تابستان از بوته مادری جدا و در محل سایه نشاء کرده و سپس در فصل پاییز بوته‌های انتخابی را به زمین اصلی انتقال می‌دهند.

شرایط خاک و شرایط محیطی رشد توت فرنگی

توت فرنگی گیاهی است که در خاکهای مختلف تقریبا سازگار است با این وجود خاکهای عمیق نرم با بافت شنی رسی را ترجیح می‌دهد. بهترین PH برای توت فرنگی 5.5 تا 6.5 می‌باشد. اگر میزان آهک خاک از حد مجاز بیشتر باشد عارضه کلروز یا زرد شدن برگها بروز خواهد کرد. از لحاظ آب و هوا در شرایط مرطوب و شرایط نسبتا گرم محصول‌دهی مناسب خواهد داشت. در شرایط گرم و مرطوب باید آب کافی در اختیار گیاه قرار گیرد و همچنین ارقام مقاوم به گرما انتخاب گردد. در ارتفاع 400 تا 800 متری از سطح دریا می‌تواند رشد مناسبی داشته باشد. نیمه مقاوم به سرما بدون پوشش کاه و کلش می‌تواند تا 5- درجه سانتیگراد را تحمل نماید ولی با پوشش ویژه تا 18- درجه سانتیگراد را متحمل است.

از نظر نیاز سرمایی جزء گیاهان کم نیاز به سرما تقسیم بندی می‌شود. بطوری که در 200 تا 400 ساعت دمای کمتر از 7 درجه سانتیگراد نیاز سرمایی و ناچیز آن منتفی می گردد. سطحی بودن ریشه‌ها که معمولا تا عمق 15 تا 20 سانتیمتری خاک توزیع می‌گردد گیاه را حساس به کم آبی می‌کند. جهت تولید محصول بهاره باید از ارقامی استفاده گردد که طالب روزهای کوتاه و نیاز دمایی پائین‌تری باشند تا گل انگیزی و محصول‌دهی آنها به خوبی انجام گیرد. در ارقام 4 فصله روز کوتاهی یا روز بلندی و همچنین پائین بودن و بالا بودن درجه حرارت زیاد مطرح نیست و این گروه از توت فرنگی‌ها معمولا در شرایط مختلف به راحتی گل می‌دهند.

توت فرنگی

پیش رس کردن توت فرنگی

توت فرنگی طبیعتا از میوه‌های نوبرانه و از اولین میوه‌هایی است که در بهار به بازار عرضه می‌شود. در حالت معمولی و در مناطق معتدل زمان برداشت میوه در اواخر اردیبهشت ماه تا اوایل تیر است ولی امروزه با فن آوری‌های خاصی می‌توان زمان رسیدن میوه را به جلو انداخت. به عبارت دیگر می‌توان با استفاده از وسائل و امکانات امروزی اقدام به پیش رس کردن و تولید توت فرنگی خارج از فصل نمود و عرضه توت فرنگی را مدت طولانی‌تری ادامه داد . البته هزینه‌های اضافی که برای پیش رس کردن ایجاد می‌شود به علت قیمت بیشتری که محصول نوبرانه دارد جبران خواهد شد.

پیش رس کردن توت فرنگی در گلخانه

مطمئن‌ترین وسیله برای پیش رس کردن استفاده از گلخانه است. مشکل استفاده از گلخانه در درجه اول هزینه سنگین احداث گلخانه و نیاز به تخصص و تجربه کافی برای کشت توت فرنگی در گلخانه است. برای این منظور می‌توان نشاء توت فرنگی را ابتدا اواسط تیرماه تا اوایل شهریور در خزانه انتظار کشت کرد و 7 - 5 کیلوگرم در هر صد متر مربع از کودهای کامل ازت ، فسفر و پتاس به نسبت 17 - 12 - 12 به عنوان کود پایه به زمین خزانه دارد. پس از تولید ریشه‌های قوی در نشا بوته‌ها شروع به ایجاد ساقه‌های رونده می‌نمایند. با سرد شدن هوا بوته‌ها تحت تاثیر نور و درجه حرارت پائین قرار گرفته و گل در آنها تشکیل می‌شود. در آبان و آذر بوته‌ها را به گلخانه حمل کرده و در بستر کاشت به فاصله 30 تا 25 سانتیمتر کشت می‌نمایند.

در گلخانه نیز مقدار 5 - 3 کیلوگرم کود کامل شیمیایی در 100 متر مربع به بستر داده می‌شود. درجه حرارت گلخانه را ابتدا روی 12 - 8 درجه سانتیگراد تنظیم کرده و با افزایش شدت نور درجه حرارت را نیز زیاد می‌کنند و به 20 - 15 درجه سانتیگراد می‌رسانند. البته می‌توان درجه حرارت را به 8 درجه سانتیگراد کاهش داد. بلافاصله پس از کاشت بایستی به اندازه کافی آبیاری نمود. در آبیاری توت فرنگی گلخانه‌ای باید دقت شود که زمین بطور یکنواخت مرطوب گردد. به منظور جلوگیری از خطر پوسیدگی میوه در اثر رطوبت زیاد باید گلخانه را به موقع تهویه کرد و بوسیله حرارت خشک رطوبت زیادی را کاهش داد. برای انجام عمل گرده افشانی و تلقیح بهتر گلهای توت فرنگی در گلخانه می‌توان برای هر 1000 متر مربع سطح زیر کشت یک کندوی زنبور عسل در گلخانه قرار داد.


نوشته شده در تاريخ چهارشنبه هجدهم اردیبهشت 1387 توسط سعید

سنبل‌الطیب گیاهی است علفی و چند ساله که ساقه آن بطور عمودی تا ارتفاع دو متر بالا می‌رود. این گیاه به صورت وحشی در جنگلهای کم درخت ، در حاشیه جویبارها و گودالها در بیشتر مناطق آسیا و ایران می‌روید. سنبل‌الطیب دارای بویی مطبوع است و گربه بوی این گیاه را از فاصل دور تشخیص داده و به طرف آن می‌رود و در اطراف آن به جست و خیز می‌پردازد و از بوی آن مست می‌شود.
گلهای سنبل‌الطیب به رنگ سفید یا صورتی و به صورت خوشه‌ای می‌باشد. قسمت مورد استفاده این گیاه ریشه آن است و معمولا از ریشه گیاهی که بیش از سه سال عمر دارد استفاده می‌شود. سنبل‌الطیب پس از خشک شدن به رنگ قهوه‌ای درمی‌آید. طعم آن تلخ ولی خوشبو و معطر است. عطر آن پس از خشک شدن بیشتر می‌شود.

ترکیبات شیمیایی:

ریشه سنبل‌الطیب حاوی 1 درصد اسانس است. این اسانس در ریشه تازه بیشتر است و به تدریج که ریشه خشک می‌شود مقدار اسانس آن کاهش یافته ولی بوی آن قوی‌تر می‌شود. اسانس تازه به رنگ سبز مایل به زرد است ولی در اثر ماندن غلیظ می‌شود. آثار دارویی ریشه تازه آن سه برابر خشک شده آن است. سنبل‌الطیب باید در حرارت کم خشک شود و در حرارت بالا تمام اثر دارویی آن از بین می‌رود.

خواص داروئی

1) ضد هیجان است

2) اثر ضد تشنج دارد

3) در رفع ناراحتیهای عصبی و هیستری مفید است

4) ضد اسپاسم و آرام بخش است

5) تب‌بر است

6) در معالجه بیماری صرع اثر مفید دارد

7) بی‌خوابی را درمان می‌کند

8) ضد کرم معده و روده است

9) گاز معده را از بین می‌برد

10) میگرن را برطرف می‌کند.

11) سردردهای ناشی از سیگار کشیدن و مصرف الکل را رفع می‌کند.

12) برای برطرف کردن دلهره و تشویش و نگرانی مفید است.

13) در درمان بیماری مالیخولیا اثر مفید دارد.

14) در برطرف کردن درد سیاتیک موثر است.

15) درد معده را برطرف می‌کند.

16) سکسکه مداوم را از بین می‌برد.

17) تقویت کننده نیروی جنسی است.

18) ترشح ادرار را زیاد می‌کند.

19) درد سینه را برطرف می‌کند.

20) استفراغ را برطرف می‌کند.

21) دهان را خوشبو می‌کند.

22) در معالجه مرض قند موثر است.

23) گرد سنبل‌الطیب را روی زخمها بپاشید التیام یابند.

24) سنبل الطیب عمل خون رسانی به بافت قلب و تنظیم کار کرونر قلب را آسان می کند و تقویت کننده مراکز خودکار قلب است.

(به گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران به نقل از روابط عمومی مرکز بهداشت استان مرکزی؛سنبل الطیب گیاهی است دارای ریشه ای معطر و اسانسی مطبوع و قهوه ای رنگ بوده که شامل مقداری اسید والریانیک،آلبومین،صمغ ، پتاس، جوهرلیمو، فسفات، منگنز و چند ماده دیگر که استفاده دارویی بسیارفراوان دارد.
جهت برطرف کردن ناراحتی های قلبی،بی خوابی،احساس خستگی و ناراحتی های عصبی استفاده ازآن همراه با گل گاوزبان بسیارسودمند است.)

25) جوشانده آن برای درمان سرگیجه،بیماری غش و غلبه برخون دماغ مفید است.

26) غرغره سنبل الطیب باعث ازبین رفتن جوش های دهان می شود .

27) برای رفع سکسکه های مداوم،ورم طحال،اضطراب و دلهره ،ضعف اعصاب و بواسیر مصرف آن توصیه شده است.

طرز استفاده

گرد سنبل الطیب: ریشه سنبل‌الطیب را خرد کرده و در حرارت 40 درجه خشک کنید. سپس آن را آسیاب کنید و از الک ریز رد کنید. این گرد به عنوان ضد تشنج بکار می‌رود. مقدار مصرف آن 5-10 گرم در روز است.

مخلوط سنبل الطیب4: گرم گرد ریشه سنبل‌الطیب را با 4 گرم رازیانه و 4 گرم قند سائیده و مخلوط کنید این مخلوط را چهار قسمت کرده و در طول روز به فواصل مساوی بخورید.

مضرات:

زیاده روی درمصرف این گیاه سبب ضعف چشم و گوش می شود.

نیاز اکولوزیکی سنبل الطیب

سنبل الطیب در طول رویش به هوای معتدل و آب نسبتا زیادی نیاز دارد. این گیاه را در مناطقی با بارندگی سالانه بین 600 تا 700 میلی متر می توان کشت کرد. بذر سنبل الطیب در دمای 18 تا 20 درجه سانتی گراد و در حضور نور و رطوبت کافی جوانه میزند. تاریکی مانع رویش بذر گیاه می شود. سنبل الطیب را در خاکهایی با بافت متوسط، حاصلخیز و غنی از ترکیبات و مواد هوموسی و بازه کشی مناسب باید کشت کرد. ضخامت زیاد سطح الارض سبب گسترش و توسعه ریشه و نیز سبب افزایش عملکرد آن می شود. آب ایستائی برای سنبل الطیب مناسب نیست و سبب کاهش عملکرد ریشه و مواد موثره آن می شود. خاکهای سنگین و بسیار مرطوب برای کشت گیاه مناسب نیست.

آماده سازی خاک

آماده سازی خاک به زمان و روش کشت سنبل الطیب بستگی دارد. چنانچه این گیاه در فصل پائیز کشت شود باید پس از برداشت محصول قبل هنگام آماده سازی خاک 15 تا 20 تن در هکتار کود حیوانی کاملاً پوسیده به زمین اضافه نموده، شخم متوسط زده شود. در صورت لزوم با اضافه کردن 40 تا 50 کیلوگرم در هکتار اکسید فسفر، 20 تا 30 کیلوگرم اکسید پتاس و 30 تا 40 کیلوگرم در هکتار ازت به خاک باید دیسک مناسبی به منظور شکستن کلوخه ها زده شود و سپس زمین تسطیح و برای کشت گیاه آماده گردد. چنانچه سنبل الطیب در فصل بهار کشت شود از انجام اعمالی که سبب کاهش رطوبت خاک شود باید خودداری نمود.

تاریخ و فواصل کاشت سنبل الطیب

سنبل الطیب را با هر گیاهی به تناوب می توان کشت نمود لیکن چنانچه در فصل پائیز به انتقال نشاء های سنبل الطیب به زمین اصلی اقدام شود، بهتر است با گیاهانی مانند غلات، خردل، نخود و سبزیجات به تناوب کشت گردد ولی اگر در فصل بهار به انتقال نشاء اقدام شود بهتر است با گیاهان وجینی به تناوب کشت شود. سنبل الطیب نسبت به گشت مداوم در یک زمین بسیار حساس است و تکرار کشت آن در یک زمین پس از دو تا سه سال امکان پذیر است. تاریخ کشت گیاه به شرایط آب و هوائی محل رویش بستگی دارد. زمان مناسب برای کشت مستقیم اوایل بهار است در اینصورت بذرها مستقیماً در زمین اصلی و در ردیفهای به فاصله 40 سانتی متر کشت میشود. برای کشت غیر مستقیم اواسط تابستان (نیمه دوم تیر) زمان مناسبی می باشد. در کشت غیر مستقیم بذرها در ردیفهایی به فاصله 15 تا 20 سانتی متر در خزانه کشت می شوند. و روی آنها را باید با خاک برگ به ضخامت 1/0 سانتی متر پوشاند. بمنظور ایجاد تراکم در بستر سطحی خاک غلتک مناسبی زده می شود. پس از دو تا دو و نیم ماه هنگامی که ارتفاع نشاء ها به 15 تا 17 سانتی متر رسید (اواخر شهریور – مهر) آنها را باید به زمین اصلی در ردیفهایی به فاصله 40 تا 50 سانتی متر و فاصله دو بوته در هر متر طولی 20 تا 25 سانتی متر منتقل نمود. در اوایل بهار نیز می توان نشاء ها را به زمین اصلی منتقل کرد. فصل پائیز زمان مناسبی برای تکثیر رویشی سنبل الطیب است. چنانچه انتقال نشاء ها با ماشین انجام گیرد فاصله ردیف ها نباید از 50 سانتی متر کمتر باشد.

کاشت سنبل الطیب

کاشت و تکثیر سنبل الطیب توسط بذر به دو روش مستقیم و غیر مستقیم صورت می گیرد. کاشت مستقیم : با استفاده از ردیف کار بذرها به صورت سطحی در ردیفهایی به فاصله 40 سانتی متر کشت می شوند. پس از کشت انجام غلتک مناسب سبب تسریع و هماهنگی در جوانه زدن و رویش بذر میشود. کاشت غیر مستقیم : در اواسط تابستان (نیمه دوم تیر) بذرها را خزانه ای که آماده شده است کشت می کنند روی بذرها را حداکثر 1/0 سانتی متر با خاک برگ می پوشانند. سپس غلتک مناسبی زده می شود. چون نور و رطوبت سبب تسریع در جوانه زنی بذر می شود سطح خزانه را با پوششهای مناسبی می پوشانند پس از سبز شدن باید به برچیدن پوششهای مذکور اقدام نمود. برای هر هکتار زمین به 500 تا 700 متر مربع خزانه نیاز است در هر متر مربع به یک گرم و برای هر هکتار زمین به 500 تا 700 گرم بذر نیاز است و نشاء ها در اواخر شهریور تا اوایل مهر که ارتفاع آنها بین 15 تا 17 سانتی متر می رسد باید به زمین اصلی منتقل شوند. با آغاز فصل سرما از رشد و نمو گیاهان کاسته می شود و اندام هوائی گیاهان بر اثر سرما خشک می گردد ولی ریشه ها زنده و از فعالیت خفیفی برخوردارند اوایل بهار سال بعد گیاهان از رشد سریعی برخوردار گشته و ساقه گل دهنده ظاهر می‌شود. تذکر : اوایل بهار نیز نشاء ها را می توان به زمین اصلی منتقل کرد لیکن عملکرد ریشه کاهش پیدا می کند. تکثیر رویشی : تکثیر رویشی از طریق تقسیم بوته صورت می گیرد. درتکثیر رویشی گیاهان بسرعت به گل رفته و ریشه توسعه نمی یابد. از این‌رو بندرت از این روش استفاده می‌شود.

داشت

چنانچه نشاء ها در فصل پائیز به زمین اصلی منتقل شوند،ریشه آنها ممکن است به بیرون از خاک رشد کنند از اینرو اوایل بهار باید غلتک مناسبی بر روی گیاهان زده شود. در فصل بهار (اواسط بهار) باید 40 تا 50 کیلوگرم در هکتار ازت به صورت سرک به خاک اضافه شود. مبارزه با علفهای هرز در طول رویش گیاه نقش عمده ایس در افزایش عملکرد ریشه دارد. برگردان کردن خاک بین ردیف ها نه تنها سبب تهویه خاک و افزایش عملکرد ریشه می شود بلکه دراز بین بردن علفهای هرز بسیار موثر است. لذا همراه مبارزه شیمیایی با علف های هرز وجین مکانیکی آنهانیز ضرورت دارد. چنانچه نشاء ها در فصل بهار به زمین اصلی منتقل شده باشند از علف کش آرزین به مقدار 5/2 تا 5/3 کیلوگرم درهکتار و چنانچه نشاء ها در فصل پائیز منتقل شده باشند اوایل بهار قبل از رویش گیاه از همین علف کش به مقدار 5/3 تا 5/4 کیلوگرم در هکتار می توان استفاده نمود. در سال دوم رویش نیز از علف کش آرزین (Aresin) به مقدار 4 تا 5 کیلوگرم در هکتار می توان استفاده نمود. بیماریهای قارچی سنبل الطیب عبارتند از سفیدک سطحی که برای مبارزه با آن می توان از سموم گوگرد دار استفاده نمود. از دیگر بیماریهای قارچی سفیدک دروغی و قارچ لکه برگی می باشد. لار و برخی حشرات می تواند صدمات زیادی به گیاهان وارد آورد. تناوب کشت مناسب، استفاده از آفت کشهایی مانند دی متوات (Dimethoate) نقش عمده ای در کنترل آنها دارد.

برداشت سنبل الطیب

ریشه سنبل الطیب مانند هر ریشه حاوی ماده موثره، در اواخر رویش (پائیز یا زمستان) از بیشتری مقدار ماده موثره برخوردار است. چنانچه نشاء ها در پائیز به زمین اصلی منتقل شده باشند باید در فصل پائیز (مهر – آبان) سال بعد برداشت شوند. اگر نشاء ها در فصل بهار به زمین اصلی منتقل شده باشند بندرت در فصل پائیز همان سال برداشت میشوند. در اینصورت نیز توصیه می شود ریشه ها در فصل پائیز بعد برداشت شوند برداشت ریشه در فصل پائیز سال سوم مناسب نیست قبل از برداشت ریشه ابتدا باید اندام های هوایی گیاهان را برداشت کرد. در سطوح کم کشت پس از آبیاری زمین، با بیل یا چهار شاخ اقدام به برداشت ریشه میشود. ولی در سطوح وسیع با استفاده از ماشین(مانند ماشینی برداشت سیب زمینی) محصول ریشه را باید برداشت کرد. پس از برداشت ریشه آنها را با آب جاری شسته و بلافاصله در دمای 40 تا 50 سانتی گراد خشک نمود. در سال دوم رویش عملکرد ریشه خشک 5/1 تا 2 تن در هکتار و در سال سوم از عملکرد آن کاسته می‌شود. اگر هدف جمع‌آوری بذر باشد. بذرهای سنبل الطیب از اواخر اردیبهشت بتدریج می رسند. بذرهای رسیده از گیاه جدا و به کمک پاپوسها به سهولت به اطراف پراکنده می شوند. لذا در برداشت بذر باید دقت نمود تا هدر نرود. روشهای یک مرحله ای با دو مرحله ای روشهای دیگری برای جمع آوری بذر در سطوح وسیع کشت هستند. در روش یک مرحله ای هنگامیکه قسمت اعظم بذرها می رسند ساقه های گل دهنده را باید جدا و سپس خشک کرد. پس از خشک کردن بذرها را بوجاری تمیز و جمع آوری کرده در مکان مناسب باید نگهداری نمود. در روش دو مرحله ای قبل از رسیدن کامل بذرها ساقه گل دهنده را جدا کرده و برای مدتی روی زمین قرار می دهنده تا کاملاً برسند در مرحله دوم به برداشت، خشک کردن ، تمیز کردن آن اقدام می شود.مقدار عملکرد بذر به روش برداشت آنها بستگی دارد و بین 30 تا 200 کیلوگرم در هکتار است.

دامنه انتشار

نواحی شمال غربی کشور مانند میشوداغ، اطراف اصفهان (مناطق کامو و دالان کوه)


نوشته شده در تاريخ سه شنبه هفدهم اردیبهشت 1387 توسط سعید

گیاه ماش بومی هندوستان است ولی در نقاط دیگر از جمله ایران می روید دانه ماش غنی از پروتئین بوده و بعنوان ماده غذائی مورد مصرف دارد وهمچنین بعنوان غذای دام تیز مصرف می گردد. ماش گیاهی است یکساله به شکل بوته ای یا بالا رونده ریشه های آن مستقیم و قدری منشعب هستند. ساقه ها راست، ظرفیت، منشعب کرک دار، به رنگ سبز روشن و به ارتفاع 45 تا 90 سانتی متر می باشند.
گل آذین آن بصورت خوشه و گلهای آن که به رنگ لیمویی زرد می باشند بر روی دمگل بلندی قرار گرفته اند. غلافهای آن باریک، استوانه ای و کمی کرک دار بوده که قبل از رسیدن سبز روشن یا سبزتیره و به هنگام رسیدن سبز مایل به قهوه ای یا سیاه رنگ می شود. در هر بوته 2 تا 8 غلاف و در هر غلاف 10 تا 20 بذر به رنگ سبز، طلایی، قهوه ای و سیاه دیده می شوند.
وزن هزار دانه آن 20 تا 40 گرم است.

ایرانیان قدیم ماش را « مِچ » می گفتند و زمانی که به زبان عربی وارد شد ماش نام گرفت.

ماش

تركيبات:

از نظر تركیبات شیمیایی در ماش وجود گلوكوزید ، ویسیانین ، و اسید سیانیدریك HCN گزارش شده است.
بررسی ها نشان می دهد كه در هر یك صد گرم گیاه تازه ۲۰ میلیگرم و در هر یك صد گرم گیاه خشك ۵۴ میل گرم ارسنیك وجود دارد.. ماش به سبب داشتن ارسنیك كمی تلخ است كه با جوشیدن ماش در اب نمك دار از بین می رود . به علاوه از ماش ماده ویسین جدا شده است.

آب ۱۳ تا ۱۴ درصد

پروتئین ۲۷ تا ۲۹ درصد

کربوهیدرات ۴۰ تا ۴۶ درصد

چربی ۱ تا ۳ درصد

مواد معدنی ۲ تا ۵ درصد

خواص داروئي:

1) ماش از نظر طبیعت طبق نظر حكمای طب سنتی كمی سرد وخشك است و پوست كنده ان معتددل است .

2) مسكن حرارت و حدت و التهاب صفرا وخون است.

3) ماش مقوی اعصاب و نیروی دید چشم است.

4) برای سردردهای گرم و تبهای گرم و حاد و امراض كلیه نافع است.

5) پخته پوست گرفته ان با روغن بادام خونساز است و اگر با برگ خرفه ، كاهو ، جو پوست گرفته ، سرمق یا مرزنگوش پخته شود برای تبهای صفراوی نافع است .

6) ماش پوست گرفته پخته برای سرفه و زكامهای گرم نافع است.

7) ضماد پخته ان با اب برای رفع سستی اعضای بدن و تسكین درد دندان مفید است.

8) خوردن ماش در موارد تبهای دانه دار مانند ابله و سرخك مفید است.

9) اگر ماش را با پوست بپزید و بخورید، برای درمان اسهال مفید است.

10) مصرف آش ماش سردردهای شدید و آبریزش بینی ناشی از سرماخوردگی را درمان می کند و سرفه و تب را تسکین می بخشد.

11) ضماد ماش پخته با سرکه برای درمان اگزما و امراض جلدی مفید است.

نیازهای اکولوژیکی

آب و هوا: ماش گیاهی است گرمسیری که معمولاً دردمای بالاتر از 16 درجه سانتی گراد رشد می کند و در دمای کمتر از ( 1- ) درجه از بین می رود. این گیاه تابستانه بوده و دارای نیاز حرارتی زیادی است. انواع پاکوتاه ماش نسبت به انواع پابلند آن به درجه حرارت کمتری نیاز دارد. درجه حرارت لازم برای جوانه زدن آن 8 درجه سانتی گراد است و چنانچه در طول رشد دما کمتر از 12 درجه باشد بخوبی رشد نمی کند در مناطق خشک نیمه گرمسیر و گرمسیر، مانند ایران فقط تحت شرایط آبی محصول می دهد. این گیاه به خشکی مقاوم بوده و به ماندابی حساس است. ماش گیاهی است روز کوتاه اما تعداد کمی از واریته های آن به طول روز بی تفاوت هستند.
خاک:

ماش را درانواع خاکها می کارند ولی دراراضی سبک و غنی از مواد آلی یا خاکهای شنی رسی عملکرد آن بیشتر است. به خاکهای بیش از حد مرطوب حساس بوده و در خاکهای گرم و خشک محصول خوبی تولید می کنند این گیاه به ازت و فسفر واکنش نشان می دهد افزایش ازت تا 20 کیلوگرم در هکتار محصول گیاه را افزایش می دهد حال آنکه افزایش فسفر از 0 تا 60 کیلوگرم درهکتار محصول دانه را افزایش داده است.

ارقام ماش

1) ماش گوهر: به رنگ سبز روشن و قلوه ای شکل، وزن 1000 دانه 25 گرم تا حدودی مقاوم به امراض، طول مدت رشد 75 روز
2)  ماش پرتو: به رنگ سبز تیره و گرد، مقاوم به امراض، وزن 1000 دانه 40 گرم، طول مدت رشد 73 روز
3) ماش مهر: به رنگ سبزروشن و استوانه ای شکل، مقاوم به امراض، وزن هزار دانه 48 گرم، طول مدت رشد 80 روز
کاشت:

 چون ماش گیاهی، تابستانه و وجینی است لذا، باید در پائیز سال قبل برای کاشت آن زمین را به عمق 25 تا 30 سانتی متر شخم در و اگرکود دامی لازم باشد باید همراه این شخم به زمین داد. در بهار سال بعد به عمق 10 تا 20 سانتی متر شخمی متوسط زده می شود. معمولاً بذرهای آن را به روش دست پاش، کپه ای و خطی کشت می کنند. مقدار بذر لازم بسته به جنس خاک، روش کاشت و اندازه بذر متفاوت بوده و معمولاً بین 30 تا 40 کیلو گرم بذر مصرف می کنند.

مبارزه با بیماریها و آفات

1) بیماری مرگ گیاهچه ماش: قارچ را یزودکیتنا باعث پوسیدگی بذر و مرگ گیاهچه می شود لذا بذرها را با قارچ کشهای مناسب مثل تتراکلرو تیابندازول به نسبت 2 گرم برای هر کیلوگرم بذر استفاده می کنند.
2) بیماری و ویروسی موزائیک ماش: این ویروس باعث لک و پیس شدن، پیچیدگی و بدشکلی برگها و ضعف بوته می شود. این ویروس از راه بذر منتقل شده و عامل انتشار آن شته ها هستند.
3) بیماری ویروسی موزائیک یونجه : لکه های زرد رنگی بر روی ماش بوجود می آید عامل انتقال آن از روی یونجه به ماش شته ها هستند.
مبارزه؛ علفهای هرز باید مثل تمامی حبوبات، باید در دستور کار قرار گیرد.

برداشت

درایران این گیاه پس از برداشت جو یا گندم کاشته می شود و درپائیز هنگامیکه دانه های آن سفت و غلافهای آن زرد یا سیاه شدند محصول آن را در چند نوبت برداشت می کنند. مقدار عملکرد آن از 400 تا 700 کلوگرم درهکتار بوده و تا 1500 کیلوگرم در هکتار می توان از آن محصول گرفت.
تذکر: در مناطق گرمسیری اغلب ماش را به صورت درهم با سایر غلات می کارند.

دامنه انتشار

در بعضی نقاط کشور پرورش داده می شود.


نوشته شده در تاريخ سه شنبه هفدهم اردیبهشت 1387 توسط سعید

راسته آلبومینال به دو گروه تقسیم می‌شود که یکی از آنها گلهای منظم دارد بجز زیرین بودن تخمدان در دیگر اختصاصات مشابه لاله هستند و دیگری دارای گلهای نامنظم هستند. در این گروه معمولا از تعداد پرچمهای نافه کاسته شده و یا برخی از آنها به ناپرچمی مبدل می‌گردند و یا کاملا گلبرگ مانند هستند. این راسته دارای تیره‌های متعددی است. گیاه آناناس به تیره بروملیاسه از این راسته تعلق دارد.

تیره بروملیاسه

گیاهان این تیره غالبا علفی و بسیاری از آنها گیاهان سطح چسب و برخی نیز تقریبا درختچه مانند هستند. ساقه این گیاهان عموما بسیار کوتاه ، گاهی استولون‌دار ، دارای برگهای طوقه‌ای ، کم و بیش خطی و یا درفشی هستند. برگها واجد نیام ، وسیع ، گشوده ، محکم و در حاشیه دارای دندانه‌های منتهی به خار هستند. گل آذین‌ها به صورت سنبله دو ردیفی یا کپه‌ای ویا خوشه مرکب هستند و گاهی نیز گلها منفرد هستند.
گلپوش شامل کاسه و جام متمایز از هم است. این تیره دارای 60 جنس و حدود 2000 گونه است که همگی در آمریکای گرمسیری تا ارتفاع نزدیک به 4300 متر می‌رویند و فقط یک گونه آن در آفریقا می‌روید. از این تیره در رویشهای ایران هیچ نمونه‌ای وجود ندارد. از جنسهای معروف آن باید آناناس را نام برد که اخیرا در برخی نواحی گرم جنوبی به کشت آن مبادرت شده است

جنس آناناس

گونه معروف این جنس همان آناناس معمولی Ananas sativa است که در جزایر آنتیل و هاوایی به صورت وسیعی کشت می‌شود. از وسط طوقه برگهای قاعده‌ای آن که در سطح خاک قرار دارند، در سال سوم ساقه هوایی خارج می‌شود که در انتها حامل گل آذین سنبله‌ای است. گل آذین مزبور گوشت‌دار و دارای گلهای متعدد نازا ، بدون دمگل ، آبی رنگ و در انتها واجد تاجی از برگهای نسبتا کوچک بهم فشرده است.
از آنجا که گلها در گونه‌های پرورش یافته آناناس هیچگاه دانه ایجاد نمی‌کنند و به عبارت دیگر گلها در این گونه نازا هستند، لذا تکثیر گیاه بوسیله قلمه زدن برگهای رویشی تاج صورت می‌گیرد. میوه سته و عموما سترون است و همراه با برگکها و محور گوشتی گل آذین خورده می‌شود. بنابراین بخش خوراکی آناناس در واقع اجتماعی از میوه‌ها و اندامهای همراه آن است و نوعی میوه مرکب به شمار می‌آید.

تركيبات

آناناس سرشار از ويتأمين ها و مواد مغذى مثل كلسيم، پتاسيم، فيبر و ويتامين ث است علاوه بر اينها بسيار كم چربى و كم كلسترول است.
اين خواص را مى توانيد از مصرف كمپوت آناناس، ميوه تازه آن، ميوه يخ زده يا حتى آب آناناس به دست آوريد.

و دارای ویتامینهای A, B1,Cاست.

کربوهیدرات 13 گرم

پروتئین  4/0گرم

کلسیم  17میلی گرم

فسفر 11میلی گرم

آهن 5/0میلی گرم

ویتامین  A80واحد بین المللی

تیامین 09/0میلیگرم

ریبوفلاوین 02/0 میلی گرم

نیاسین یاویتامین PP  2/0 میلی گرم

اسید اسکوربیک 18 میلی گرم

خواص داروئي‌:

1) يكى از خواص مهم آناناس كمك به ساخت استخوان هاى سالم و استحكام استخوان ها است.

2) آناناس غنى از منيزيم ماده معدنى اى است كه وجودش براى ساخت استخوان ها و ارتباط بافت ها ضرورى است.

3) آناناس باعث رشد استخوان ها در بدن جوانان و استحكام استخوان ها در پسران مى شود.

4) بهبود سرماخوردگى و كاهش ميزان سرفه.

(«بروملين» موجود در آناناس باعث كاهش شديد سرفه يا توقف سرفه هاى شديد و كاهش ميزان لحاظ مى شود. پس هنگام سرماخوردگى خوردن آناناس را فراموش نكنيد.)

5) آب آناناس مدر است و ادرار را زیاد می کند.

6) در مورد عقب افتادن عادت ماهانه خانمها و منظم کردن آن نیز تأثیر فوق العاده ای دارد.

7) در هند و چین از میوه ی رسیده آن به عنوان خونساز و تصفیه کننده خون استفاده می شود و مدر است.

8) میوه ی نرسیده ی آن برای سقط جنین مؤثر است. و مسهل قوی می باشد(در شبه جزیره بالی از آن استفاده می کنند(

9) برگهای له شده ی آن را مخلوط با نمک برای مالش کمر و تسکین درد کمر بکار می برند(در فیلیپین(

كشت (پرورش) آناناس‌:

در حال حاضر کشت و کار آناناس در گلخانه های احداث شده در سطح کشور کم و بیش به چشم می خورد بطوریکه اخبار مربوط به کشت و کار آناناس از شبکه های مختلف تلویزیونی و رادیویی به سمع و نظر هموطنان گرامی می رسد. از آنجا که محصول آناناس جزء میوه های گرانقیمت محسوب می شود کشت و پرورش آن در گلخانه از ارزش اقتصادی خوبی برخوردار است مضافاً توجه به نکته نیز اهمیت دارد که کشت آناناس همرا با موز نیز به صورت مخلوط امکان پذیر است.که مزایای انجام چنین کشتی بیش از معایبی چون کاهش اندک قندها و اسیدهای موجود در میوه و یا استحکام بافت میوه است.اناناس گیاهی چند ساله و تک لپه است که از آمریکای جنوبی و هاوایی به سایر نقاط دنیا برده شده. آناناس میوه ای است گرمسیری از خانواده برومیلیاسه(Bromeliacea) که تا کنون 1800 گونه از آن در 46 جنس شناسایی شده است. گیاهان این خانواده دارای صفات مشترکی می باشند از جمله این خصوصیات می توان به تشکیل برگ بر روی ساقه ای کوتاه و فشرده (حالت روزت) اشاره کرد که وسط آنها حفره ای به وجود می آید که ساقه گل دهنده از میان آنها ظاهر می شود گلها بسیار زیبا و جذابند و درخشندگی آنها در کنار جذابیت برگها خود نمایی می کند  همه آنها ریشه گوشتی دارند ولی مقدار زیادی از آب مورد نیاز خود را از طریق آب جمع شده در حفره وسط برگها جذب می کنند که اهمیت وجودی ریشه ها را کم رنگ می کند بطوریکه می توان تا ریشه دار شدن اندامهای گیاه در زمان تکثیر آب مورد نیاز گیاه را از طریق حفره میانی برگها تامین کرد. این موضوع در نهالهای به وجود آمده از بذر نیز دیده می شود بطوریکه ریشه های اولیه عمر زیادی ندارند و از بین می روند و ریشه های ثانویه که قدرت انشعاب و نفوذ بهتری در خاک دارند جای آنها را می گیرند و رطوبت مورد نیاز از حفره میانی تامین می شود.آناناس در مقابل خشکی و گرما نیز مقاومت خوبی دارد و سرمای 0 تا 5 درجه سانتیگراد را نیز تحمل می کند اما میوه آن در صورت مواجهه با دمای کمتر از 1 درجه سانتیگراد سرمازده می شود و از نظر شکل تغییر می کند و ویتامین C و قند موجود در آن کاهش می یابد که سبب تغییر مزه در آن می گردد و اگر این سرما در زمستان تشکیل و ظهور گل باشد سبب کاهش کیفیت گل می شود.به لحاظ شکل ظاهری بوته آناناس دارای 70 تا 80 برگ است که بیشترین طول آنها معادل یک متر و عرض آنها 6 تا 7 سانتیمتر است. قسمت فوقانی برگها قرمز ابلق و زیر آنها خاکستری نقره ای است در بعضی ارقام کناره و زیر برگ دندانه دار است حالت قرار گرفتن برگها مارپیچی است بطوریکه برگ اول و سوم بر روی یکدیگر قرار می گیرند(در کشور فیلیپین از فیبر موجود در برگ آناناس نوعی پارچه تهیه می کنند) حداکثر ارتفاع بوته یک متر که با گذشت زمان بوته پهن می شود و تا 5/1 متر مربع فضا را اشغال می کند که می تواند ناشی از تولید پاجوش باشد در حال حاضر مزارعی در دنیا وجود دارد که 30 سال قدمت دارند اما بهترین و عاقلانه ترین راه احیاء، احداث مجدد باغ هر 3 تا 4 سال یکبار است میوه آناناس بر روی یک دمگل بلند و در انتهای ساقه گل دهنده ای به طول 7 تا 15 سانتیمتر تشکیل می شود تعداد گل بر حسب رقم 100 تا 200 عدد است که اجزاء آن مضربی از عدد 3 شامل 3 کاسبرگ که حفره ای به وجود می آورند که در قسمت بالایی به رنگ آبی و بنفش و در پایین سفید رنگ است که بسیار جذابند 6 پرچم با تخمدانی تحتانی و 3 برچه ای که هر برچه 14 تا 20 تخمک دارد که در دو ردیف قرار دارند کلاله از نوع 3 قسمتی است باز شدن گلها از زمان ظهور گل 10 تا 20 روز طول می کشد و میوه از کلیه قسمتهای تخمدان، گل ونهنج به وجود می آید. دو خصوصیت در آناناس باید مد نظر قرار گیرند اول اینکه ظهور گل را می توان با اضافه کردن پودر سفید رنگ اتفون به غلظت PPM1000 در آب و پر کردن حفره وسط برگها جلو انداخت و سبب گل انگیزی در آناناس شده زیرا اتفون سبب آزاد شدن اتیلن و تحریک گل دهی و رشد و نمو سلولهای گیاهی است.گل معمولاً بعد از 15 ماه از زمان کاشت ظاهر می شود که دو جنسی است اما میوه بدون دخالت گل نر تشکیل می شود در ارقام دارای بذر (N2) گرده فعال است که بدلیل خود ناسازگاری عمل اخته کردن گل و گرده افشانی توسط دست از سایر ارقام سازگار انجام می شود بهترین زمان این کار صبح زود در زمان باز شدن گلها است و این کار برای تهیه بذر و بررسی صفات بوجود آمده از توارث انجام می شود.(نکته قابل توجه اینکه عمل گرده افشانی بر روی ارقام دارای بذر    N2در طبیعت توسط پرندگان انجام می شود) میوه هایی که عموماً در بازار دیده می شود یک میوه مجتمع هستند که از بوته های بوجود آمده از طریق تکثیر غیر جنسی(از طریق ریشه دار کردن اجزاء مختلف اندام گیاه)تولید شده اند و میوه هایی تا 5/2 کیلوگرم نیز تولید می کنند اولین محصول بوته آناناس در سال دوم تشکیل می شود که بهترین محصول به شمار می رود. سال بعد شاخه 2 تا شده و دو آناناس کوچکتر به وجود می آورد و در سال سوم میوه دهی 4 میوه کوچکتر تولید می کند که به ترتیب کیفیت میوه در هر سال پایین تر می آید گلهای بوجود آمده در زمستان میوه خود را در تابستان می توانند عرضه کنند


نوشته شده در تاريخ سه شنبه هفدهم اردیبهشت 1387 توسط سعید

رازیانه گیاهی است معطر ، علفی و دوساله که ارتفاع آن تا 2 متر می رسد ساقه آن دارای شیارهای هم دریف و موازی می باشد برگهای آن نازک و نخی مانند شود است .گلهای رازیانه زرد وبصورت خوشه در انتهای ساقه ظاهر می شود . یوته رازیانه کوچک و بطول حدود 8 میلیمتر و عرض 3 میلیمتر بوده و دارای بوئی معطر و طعمی شیرین می باشد .
رازیانه درمناطق مدیترانه ای بخوبی رشد می کند و در  ایراندر مناطق شمالی کشور دردامنه های کوههای البرز بطور خود رو می روید .
رازیانه دارای حدود 10% روغن ، کمی مواد قندی و مس ویلاژ و حدود 4% اسانس می باشد . روغن رازیانه دریا 4% اسید پال میتیک ، 22% اسید اولیئک ، 14% اسید لینوئیک و 60% اسید پتروسلینیک می باشد.
اسانس رازیانه که از تقطیر میوه آن بوسیله بخار بدست می آید مایعی است زرد .

رازیانه
ترکیبات:

آب 90 گرم

پروتیئن 2/5 گرم

چربی 0/4 گرم

مواد نشاسته ای ا4/5 گرم

کلسیم 100 میلی گرم

فسفر 50 میلی گرم

آهن 2/5 میلی گرم

پتاسیم 400 میلی گرم

ویتامین آ 3500 واحد

ويتامين ث ۳۰ ميلي گرم

 خواص دارویی
رازیانه از نظر طب قدیم ایران گرم و خشک است . ریشه رازیانه گرمتر از بقیه قسمت های گیاه است .

رازیانه اثر زیاد کنده شیر را در زنان شیر ده دارد و بدین منظور می توان از دم کرده رازیانه استفاده کرد .

1) اشتها آور و مقوی است .

2) نفخ و گاز معده رااز بین می بر د .

3) قاعده آور است .

4) برگهای رازیانه ادرار آور است .

5) جوشانده ریشه رازیانه ملین و مسهل است .

6) روغن تخم رازیانه کرم روده را از بین یم برد .

7) حالت تهوع رابر طرف می کند .

8) برای برطرف کردن آُسم ، سرفه و تنگی نفس از دم کرده تخم رازیانه بمقدار سه فنجان در روز استفاده کنید .

9) برای رفع اسهال رازیانه را با زیره سبز به نسبت مساوی دم کرده و به مریض بدهید .

10) میتوان از رازیانه به عنوان داروی ضد نفخ بصورت زیر استفاده کرد :5 گرم پودر انیسون و 5 گرم پودر زیره کرمان ، 5 گرم پودر تخم گشنیز و 5 گرم پودر رازیانه رابا هم مخلوط کرده در یک لیتر آب جوش بریزید و آنرا بمدت 10 دقیقه دم کنید سپس آنرا صاف کرده و کم کم بنوشید.

11) رازیانه بعلت داشتن هورمون زنانه رشد دخترها را جلو می اندازد .

12) رازیانه مغز را فعال می کند .

13) ریشه رازیانه دارای کومارین Coumarin می باشد . چون این ماده رقیق کننده خون است بنابراین آنهایی که مبتلا به تصلب شرائین یا انسداد رگها هستند می توانند از جوشانده ریشه رازیانه استفاده کنند .

14) دردهای مفاصل را برطرف می کند .

15) اشتها را زیاد می کند .

16) برای از بین بردن درد آرتروز روغن رازیانه را در محل درد بمالید .

17) رازیانه آب چشم را از بین میبرد و تاریکی چشم را برطرف می سازد.

18) برای درمان بیوست بهتره که رازیانه را با شیرین بیان دم کرده و در مواقع لزوم مصرف شود.
طرز استفاده:

دم کرده رازیانه : مقدار یک قاشق چایخوری رازیانه را کوبیده و در یک لیوان آب جوش بریزید و آنرا بمدت 10 دقیقه دم کنید .

دم کرده برگ رازیانه : 30 گرم برگ رازیانه را در یک لیتر آب جوش ریخته و بمدت ده دقیقه دم کنید . این دم کرده مقوی اعصاب بوده و هضم غذا را سریع می کند .
مضرات:رازیانه چون گرم است بنابراین برای گرم مزاجها خوب نیست و اینگونه افراد باید آنرا با سکنجبین بخورند . زیاده روی در مصرف رازیانه معده راسست کرده و تشنج می آورد .

نیاز های اکولوژیکی

رازیانه گیاهی است مدیترانه ای ، هوای گرم برای رشد ونمو آن مطلوب می باشد بطور کلی کشت این گیاه درمناطق باهوای گرم ( که تابستان طولانی وزمستان سرد زیاد نداشته باشند ) موفقیت آمیز است . جوانه زنی بزودی در دمای 6 تا8 درجه سانتی گراد انجام می گیرد ولی درجه حرارت مطلوب برای جوانه زنی 65 تا 16 درجه سانتی گراد می باشد . PH خاک برای رازیانه بین 8/4 تا8 مناسب است. خاکهای لوم رسی با مواد وعناصرغذایی وترکیبات هوموسی کافی خاکهای مناسبی برای رویش این گیاه می باشند کشت باید درزمینهای باآب کافی باشد. دمای مطلوب درطول رویش ودرطی زمان تشکیل میوه 20تا22 درجه سانتی گراد است.در زمستانهای طولانی و بسیار سرد ریشه گیاه دچار سرمازدگی می شوند . آبیاری درزمان مناسب تاثیر مثبتی برکمیت و کیفیت مواد موثر رازیانه دارد.بهترین زمان برای ابتکار ابتدای رویش گیاه ، مرحله تشکیل ساقه و همچنین مرحله نمو گلها می باشد.

آماده سازی خاک

رازبانه درطول رویش به مواد غذایی نسبتاً زیادی نیاز دارد کود های حیوانی کاملا نپوسیده تاثیر نامناسبی برریشه این گیاه دارند. ازاین رو نهایت دقت درافزودن کودهای حیوانی به زمینهای که درآنها رازیانه کشت می شود الزامی است. دقت دراضافه کردن کودهای ازته به آین گیاه نیز ضرورت دارد زیرا کودهای ازته به مقدار زیاد سبب تحریک رشد رویشی گیاه می شوند رشد زایشی ( گل دهی وتشکیل میوه ) گیاه را مختل می کند وسبب کاهش شدید عملکرد می گردند ضمناً افزایش نامناسب ازت خاک علاوه بر کاهش و عملکرد سبب کاهش مقاومت گیاه درمقابل سرمای زمستان نیز خواهد شد . پس اواخر تابستان کودهای کاملا پوسیده رابه زمین می افزایند سپس شخم عمیقی زده می شود وکودهای شیمیایی مورد نیاز گیاه را به خاک می افزایند وآنرا به وسیله دیسک به عمق 20 تا25 سانتی متری خاک می فرستند سپس زمین راتسطیح نموده وبستر خاک رابرای کاشت آماده می نمایند .

تاریخ و فواصل کاشت

رازیانه دوره رویش نسبتاً بلندی دارد. لذا کاشت این گیاه باید اوایل سال ( اواخر زمستان ، اوایل بهار ) انجام پذیرد. بذوری که درپاییز کاشته شده اند (دربهار سال بعد دردرجه حرارت 6 تا 8 درجه سانتی گراد درشرایط مناسب ازنظر رطوبت خاک و... ) رویش می نمایند. بذور درردیفهایی به فاصله 36 تا 48 سانتی متر کشت می شوند چانچه فاصله ردیفها کمتراز اندازه ذکر شده باشد نقش موثری درکاهش عملکرد دارد. عمق بذر رازیانه درموقع کاشت 2تا 3 سانتی متر باید باشد تعداد بذردردرهرمتر طول ردیف 60تا80 عدد ومقدار بذر برای هرهکتارزمین 8 تا10 کیلوگرم مناسب است.

کاشت

ازآنجا ئیکه بذررازبانه ازقوه رویشی مناسبی برخوردار است کشت مستقیم درزمین اصلی نتایج مطلوبی دارد ودراکثر کشورها برای کشت رازیانه روش کشت مستقیم استفاده میشود . کشت رازیانه به صورت ردیفی وبااستفاده ازردیف کار غلات انجام می گیرد. پس از کشت زمین را باید آبیاری نمود .

داشت(مراقبت و نگهداری)

وجین علفهای هرز درفصل بهار ( خرداد ) ضروری می باشد. بااستفاده ازعلف کشهای مناسب نیز می توان به مبارزه با علفهای هرز پرداخت. ازبین این علف کشها می توان مرکازین (Merkazin)آفالون (Afalon)را نام برد.آفات درطول رویش ممکن است خسارات سنگینی به رازبانه وارد نمایند. رازیانه را هیچگاه نباید درمجاورت گیاهان سمی مانند بذرالبنج وگیاهانی ازاین قبیل کشت نمود زیرا هنگام برداشت ممکن است بذر رازیانه با بذور این گیاهان مخلوط شوند و استفاده ازآن ایجاد مسمومیت نماید.

برداشت

میوه های رازبانه به طور همزمان نمی رسند پس ازرسیدن ازگیاه جدا و به اطراف پراکنده می شوند. ازاینرو قبل ازریزش باید محصول رابرداشت نمود .چون رازیانه ساقه بلند دارد معمولا برداشت محصول آن کم وبیش مشکل است بااستفاده ازماشین برداشت غلات می توان دانه های رازیانه رانیز برداشت کرد . زمان مناسب برای برداشت محصول درسال اول رویش اوایل مهر می باشد درحالیکه درسال دوم وسوم این زمان به اوایل شهریور تغییر می یابد .محصول رامی توان دردومرحله برداشت کرد . درمرحله اول شاخه ها وسر شاخه های حامل چتر ( به طول 30 تا 50 سانتی متر) رابرداشت می کنند وبه مدت 7 تا 14 روز روی زمین باقی می گذارند .(این مدت به آب و هوای منطقه بستگی دارد ). درمرحله دوم این اندامها رابا کمباین برداشت وبذور را ازسایر قسمتها جدا می نمایند .برداشت گیاهان در دو مرحله بستگی به اوضاع اقلیمی محل کشت گیاه دارد. درصورت نامساعد بودن هوا، رطوبت بالا برداشت دردو مرحله توصیه نمی شود زیرا ممکن است طی مدتی که اندامها روی زمین قرار دارند مورد حمله قارچها، باکتریها وسایر عوامل مخرب قرارگیرند واثرات نامطلوبی برکمیت وکیفیت مواد موثر آن بگذارند. ازاینرو بهتراست برداشت محصول دریک مرحله انجام شود دراینصورت شاخه ها و سرشاخه های حامل چتر برداشت می شوند . رطوبت بیش ازحد مجاز دربذر رازیانه مناسب نیست وبرکیفیت رویشی و همچنین مواد موثر آنها تاثیر منفی دارد ازاینرو پس از برداشت آنها راباید خشک کرد عمل خشک کردن بذر رامی توان درسایه یا با استفاده از خشک کن های الکتریکی انجام داد. عملکرد رازیانه متفاوت است و بستگی شرایط اقلیمی محل رویش دارد.بطور کلی عملکرد درسال اول 4/0تا 6/0 تن درهکتار درسال دوم 1تا 2 تن درهکتار دارد سال سوم رویش 6/0 تا 5/1 تن درهکتار می رسد .

دامنه انتشار(گستردگی جغرافیایی)

گرگان ، حاجی لنگ در ارتفاعات 200 متری، رحیم آباد بین فارسیان و امام شهر در550 متری ، وتپه مراوه مازندران : پنجاب دردره هراز در1000متری آذربایجان : تبریز ( پرورش یافته ) کردستان : کوه شاهو ، کوه کلیسر در2100متری کرمان : ده بکری در1900 متری خراسان : 8 کیلومتری شمال غربی علی آباد به سمت اسفک در800متری گیلان :شمال منجیل کناررود خانه


نوشته شده در تاريخ دوشنبه شانزدهم اردیبهشت 1387 توسط سعید

در جریان تبدیل تخمک به دانه ، جدار تخمدان نیز بر اثر رشد و تغییرات تبدیل به میوه شده، دانه را دربرمی‌گیرد. دانه‌های درون میوه بر اثر باز شدن یا شکستگی و یا تخریب جدار میوه از آن آزاد شده یا در آن باقی می‌مانند مانند میوه‌های ناشکوفا . در برخی از گیاهان تخمدان بدون تلقیح تخمک به میوه تبدیل می‌شود. این قبیل میوه‌ها را میوه بکر (پارتنوکارپیک)می‌گویند.
با رشد و تحولات جدار تخمدان و تبدیل آن به میوه ، سایر بخشهای مادگی معمولا از بین می‌روند. در برخی از گیاهان قسمتهایی از گل به صورت زوایدی که سبب سهولت پراکنش میوه می‌شود در آن باقی می‌مانند. مانند میوه آلاله ، شقایق و فندق. اگر مادگی از برچه‌های جدا از هم تشکیل شده باشد، هر برچه آن ایجاد میوه مستقلی را می‌کند و مجموعه‌ای به نام میوه مرکب روی نهنج بوجود می‌آید مانند میوه آلاله و ماگنولیا.

ساختمان میوه رسیده

میوه مرکب از سه بخش زیر است.

برون‌بر ، که از اپیدرم خارجی تخمدان بوجود می‌آید.

میان‌بر ، که از مزوفیل یا پارانشیم برگ برچه‌ای (اسپوروفیل) حاصل می‌شود.

درون‌بر ، با آنکه ظاهرا اپیدرم داخلی تخمدان به نظر می‌آید، ولی از لایه داخلی اپیدرم و از پارانشیم جدار تخمدان ناشی می‌شود. حد رشد و توسعه قسمت مختلف جدار میوه ، یا دوام آنها نسبت بهم برابر نیست.

میوه‌های گوشتی

در میوه‌های گوشتی ، فرابر از سلولهای آبدار و اپیدرم از سلولهای درشت و گاه پوشیده از کرکهای پرز مانند تشکیل می‌یابد. میان‌بر میوه‌های گوشتی را نوعی بافت پارانشیم مرکب از سلولهای درشت آبدار ، با جدار نازک سلولزی و واکوئل بزرگ محتوی مواد ذخیره‌ای فراوان تشکیل می‌دهد. مواد اندوخته در سلولهای میان‌بر و میوه‌ها بسیار متفاوت و بطور کلی مرکب از قندها و اسیدهای آلی ، مواد روغنی و گاهی نشاسته و رنگیزه‌های آنتوسیانیک یا کاروتنوئید است.
درون بر میوه‌های گوشتی ممکن است آبدار و یا به صورت پرده نازکی درآید. در حالت اخیر میوه تقریبا تماما گوشتی می‌شود که به آن میوه سته می‌گویند. در بعضی از میوه‌های گوشتی درون‌بر و حتی بخشهای میان بر نیز چوبی و استخوانی شده، تشکیل هسته را می‌دهند. به میوه‌های دارای هسته مانند گیلاس و هلو میوه‌های شفت می‌گویند.

میوه‌های خشک

در این میوه‌ها فرابر ، خشک و غیر قابل نفوذ شده، در هنگام رسیدن دانه‌ها ، بخش رویی آن به صور و اشکال مختلف تحلیل رفته، حالت غشایی پیدا می‌کند. بدیهی است در طبیعت فقط همین دو نوع میوه ، یعنی خشک و آبدار وجود نداشته، بلکه صور حد واسط بین میوه خشک و آبدار بسیار فراوانند.

پراکنش دانه و بذر افشانی

خروج و پراکندگی دانه از محفظه تخمدان را بذر افشانی می‌گویند. بذر افشانی در میوه‌های آبدار گوشتی بر اثر تاثیر عوامل بیولوژیک مانند باکتریها و قارچها صورت می‌گیرد. بذر افشانی در میوه‌های خشک ممکن است بر اثر مکانیسم خاصی که منجر به شکوفایی میوه می‌شود صورت گیرد و یا دانه هنگام رویش درون میوه باقی می‌ماند. بنابراین میوه‌های خشک را می‌توان به 2 گروه شکوفا و ناشکوفا تقسیم نمود.

میوه‌های خشک ناشکوفا

برون بر آنها تا موقع جوانه زدن دانه به آنها دربرمی‌گیرد. این دسته از میوه‌های خشک غالبا تک دانه‌ای بوده و از نظر ساختمان برون‌بر و جنس مادگی دارای انواع مختلف زیر هستند.

فندق: میوه‌ای یک برچه‌ای با فرابر کم و بیش چوبی شده است. در آلاله‌ها که مادگی مرکب از برچه‌های متعدد است میوه نیز مرکب از فندقه‌های متعدد است.

فندقه‌های بالدار:

برون‌بر این فندقه‌ها تبدیل به بالی غشایی و بادار می‌شود. ثمرها ممکن است مانند ثمر نارون یا زبان گنجشک ساده یا مانند ثمر افرا از یک تخمدان دو برچه‌ای بوجود آمده، دو گانه و کنار هم قرار گیرند. به ثمرهای دوتایی دی سامار می‌گویند.

گندمه:

در این فندقه‌ها که مخصوص گیاهان تیره گندم هستند، قشر آلبومین پوشش دانه را کاملا جذب کرده کم و بیش به برون‌بر می‌چسبند.

میوه‌های خشک شکوفا

در موقع رسیدن دانه‌ها باز شده، دانه رها می‌شوند. این میوه‌ها معمولا محتوی چندین دانه، ندرتا مانند میوه ماگنولیا دارای یک دانه‌اند. میوه‌های شکوفا ممکن است از مادگی یک برچه‌ای یا از مادگی چند برچه‌ای پیوسته و یا جدا از هم بوجود آمده و دارای حالات زیر هستند.

میوه‌های که از یک یا چند برچه جدا از هم حاصل می‌شوند.

برگه:

میوه‌هایی هستند که از برچه‌های آزاد بوجود آمده، با ایجاد دیواره بین برچه‌ای، برچه‌ها از یکدیگر جدا و باز می‌شوند. مانند برگه (فولیکول) گیاهان ماگنولیا ، آلاله و بارهنگ آبی.

نیام:

میوه‌هایی هستند که در اغلب گیاهان تیره نخود از مادگی یک برچه‌ای بوجود آمده، در هنگام رسیدن با دو شکاف طولی باز می‌شوند.

میوه‌هایی که از برچه‌های پیوسته و یا متصل بهم با تمکن محوری یا جانبی بوجود می‌آیند.

مانند میوه کپسول که از فراوان‌ترین نوع میوه در غالب گیاهان هستند.

میوه‌های سته    

سته‌های یک دانه‌ای: محتوی یک دانه هستند نظیر میوه برگ‌بو ، فلفل و خرما

سته‌های چند دانه‌ای: مانند میوه‌های انگور ، بلادون ، سیب زمینی ، زرشک و برخی گیاهان دیگر مثل موز ، نارنج ، پرتقال و لیمو که از سته ‌های چند دانه‌ای هستند.

میوه‌های شفت

درون‌بر در میوه‌های شفت چوبی یا غضروفی است. میوه‌های شفت نیز دو نوع یک خانه‌ای و چند خانه‌ای دارند.

میوه‌های کاذب

این میوه‌های از تغییر اندام‌های مختلف گل (به جز تخمدان) و رشد آنها مانند نهنج گل ، محور گل ، نهنج مشترک چندین گل و یا اساسا یک گل آذین کامل بوجود می‌آید. بهترین مثال این نوع میوه‌ها که از تغییر شکل گل آذین حاصل می‌شوند میوه توت و شاه توت هستند که در عین حال از میوه‌های مرکب نیز می‌باشند.

میوه‌های مرکب

میوه‌های مرکب که در عین حال میوه کاذب نیز هستند از اتحاد و تجمع میوه‌های ساده و بهم فشرده، مانند میوه توت و میوه اکثر گیاهان گل شیپوری تشکیل می‌یابند.


نوشته شده در تاريخ دوشنبه شانزدهم اردیبهشت 1387 توسط سعید

کنگر فرنگییا ارده شاهی (نام گیاهشناسی: Cynara scoolymus) نوعی گیاه یکساله است که بومی جنوب اروپا و کنارهٔ مدیترانه است. غنچهٔ این گیاه خوراکی است و بیشتر به صورت آب‌پز پخته می‌شود. همچنین، در ایتالیا، این گیاه سبزی اصلی پیتزای چهارفصل در فصل بهار است.

در عربی به این گیاه عکوب، سلبین، خربع میگویند.
این گیاه خود رو بوده و در صحراهای ایران به عمل میآید

کنگر

1) دارای ویتامینهای ,A ,B ,E میباشد
2) دارای هورمونهای گیاهی بوده و ترشحات غده را تقویت مینماید
3) محرک شهوت است و آنرا لذتبخشتر مینماید.
4) باد شکن و پیشاب آور است.
5)  از اسهال جلوگیری مینماید.
6) برای درمان مرض قند مفید است.
7)  در هضم غذا موثر است.
8)  کلیه و مثانه را گرم میکند.
9) برای زخم ریه و جراحات روده مفید است.
10)  ضماد آن جهت خوشبو کردن عرق بدن توصیه شده است.
11) مرهم آن برای درمان ورمهای سخت و خارشهای پوستی توصیه شده است.
12) ضماد ریشه آن برای سوختگی آتش و پیچیدگی عصب مفید میباشد.
13)  صمغ بوته ی آن ایجاد قی میکند و همراه با آن بلغم و صفرای اضافی بدن را دفع میکند.

در عربی به این گیاه عکوب، سلبین، خربع میگویند.
این گیاه خود رو بوده و در صحراهای ایران به عمل میآید
1) دارای ویتامینهای ,
A ,B ,E میباشد
2) دارای هورمونهای گیاهی بوده و ترشحات غده را تقویت مینماید
3)  محرک شهوت است و آنرا لذتبخشتر مینماید.
4) باد شکن و پیشاب آور است.
5)  از اسهال جلوگیری مینماید.
6) برای درمان مرض قند مفید است.
7) در هضم غذا موثر است.
8)  کلیه و مثانه را گرم میکند.
9)  برای زخم ریه و جراحات روده مفید است.
10) ضماد آن جهت خوشبو کردن عرق بدن توصیه شده است.
11) مرهم آن برای درمان ورمهای سخت و خارشهای پوستی توصیه شده است.
12) ضماد ریشه آن برای سوختگی آتش و پیچیدگی عصب مفید میباشد.
13) صمغ بوته ی آن ایجاد قی میکند و همراه با آن بلغم و صفرای اضافی بدن را دفع میکند.

کنگر

خواص کنگر فرنگي

کنگرفرنگي گياه بومي مناطق مرکزي مديترانه است ولي در حال حاضر در بيشتر نقاط معتدل دنيا کشت يم شود . رومي ها در حدود ۲۰۰۰ سال پيش اين گياه را پرورش مي دادند و بعنوان سبزي در سالاد استفاده مي كردند . کنگرفرنگي در قرن شانزدهم در انگلستان و فرانسه برده شد و سپس در قرن نوزدهم در آمريکا کشت شد .
اکنون کاليفرنيا و سواحل اقيانوس آرام مرکز کشت کنگرفرنگي مي باشد . کنگرفرنگي براي رشد احتياج به آب و باران فراوان دارد .
کنگرفرنگي گياهاي است چند ساله دراي ساقه اي راست که ارتفاع آن بحدود يک متر مي رسد . برگهاي آن پهن و دراز مانند برگهاي کاهو است که برنگ سبز تيره است . در انتهاي ساقه ميوه آن که بشکل ميوه کاج يا سيب فلس دار است مشاهده مي شود .گلبرگهاي آن ضخيم و گوشتي بوده و انتهاي گلبرگها ضخيم تراست که مصرف خوراکي دارد .
براي خريد کنگرفرنگي دقت کنيد که برگها باز نشده و سفت و سبز باشد . هنگاميکه برگهاي کنگرفرنگي قهوه اي است نشان دهنده کهنه بودن آن مي باشد . فصل کنگرفرنگي معمولا ماههاي فروددين و ارديبهشت ( آپريل و مي )است

 .

کنگر
تركيبات شيميايي

برگهاي خوردني کنگرفرنگي داراي اينولين ، اينولاز و ماده اي تلخ بنام سينارين Cynarine مي باشد .
سينارين زياد کننده ترشحات صفرا است و علت صفرا بري کنگرفرنگي داشتن اين ماده است . در صد گرم کنگرفرنگي پخته مواد زير موجود است :
انرژي: ۱۴ کالري
پروتئين : ۱.۵ گرم
آب : ۸۶ گرم
مواد چرب : ۰.۱ گرم
مواد نشاسته اي: ۵ گرم

کلسيم : ۲۲ ميلي گرم
فسفر : ۴۰ ميلي گرم
آهن : ۰.۶ ميلي گرم
سديم : ۳۰ ميلي گرم
پتاسيم : ۰ ۲۵ ميلي گرم
ويتامين آ : ۴۰ واحد بين المللي
ويتامين ب ۱ : ۰.۰۴ ميلي گرم
ويتامين ب ۲ : ۰.۰۲ ميلي گرم
ويتامين ب ۳ : ۰.۶ ميلي گرم
ويتامين ث : ۵.۲ ميلي گرم

خواص داروئي

کنگرفرنگي از نظر طب قديم ايران گرم و کمي خشک است . قسمت مورد استفاده کنگرفرنگي برگها و قسمت وسط آن است که بنام قلب کنگرفرنگي معروق مي باشد . کنگرفرنگي :
۱) کبد را تميز و اعمال کبد را تنظيم مي کند .
2) ترشح صفرا را افزايش مي دهد .
۳) از جمع شده چربي در کبد جلوگيري مي کند و آنهايي که کبد چرب دارند بهتر است از کنگرفرنگي استفاده کنند
۴) يرقان مزمن را درمان مي کند .
۵) تقويت کننده بدن است .
۶) موجب دفع ادرار مي شود .
۷)  تب بر است .
۸) در درمان رماتيسم موثر است .
۹) يبوست هاي ناشي از عدم صفرا را درمان مي کند.
۱۰) در درمان ورم روده موثر است .
۱۱) باعث دفع سنگهاي کيسه صفرا مي شود .
۱۲) نيروي جنسي را افزايش مي دهد .
۱۳) کليه و مثانه را گرم مي کند .
۱۴) گاز و نفخ معده و روده را از بين مي برد .
۱۵) باعث هضم غذا مي شود .
۱۶) بيماريهاي کبدي را درمان ميکند .
۱۷) کلسترول خون را پائين مي آورد .
۱۸) داروي لاغري است و کسانيکه مي خواهند وزن کم کنند و لاغر شوند مي توانند هر روز کنگرفرنگي بخورند .
۱۹) سرگيجه را برطرف مي کند .
۲۰) آنهائيکه گوششان زنگ مي زند اگر کنگرفرنگي را بخورند آنرا برطرف مي کند .
۲1) مبتلايان به بيماري قند مي توانند با خوردن کنگرفرنگي قند خود را تنظيم کنند .
۲۲) در درمان ميگرن موثر است .
۲۳) در برطرف كردن بيماري آسم اثر مفيد دارد .
۲۴) نقرس را برطرف مي کند .
۲۵) کنگرفرنگي رگها را تميز كرده و تصلب شرائين را درمان مي کند .
۲۶) در برطرف كردن اگزما موثر است .
۲۷) در درمان اکثر بيماريهاي پوستي اثر مفيد دارد .
۲۸) سموم بدن را دفع مي کند .

29) زخم هاي ريه و روده را درمان مي کند .

30) براي جلوگيري از ريزش مو ار برگهاي کنگرفرنگي ضماد تهيه كرده و به سر بماليد .
۳۱) براي برطرف كردن بوي بد زير بغل عصاره برگ کنگرفرنگي را به زير بغل بماليد .
۳۲) عصاره کنگرفرنگي را اگر به بدن بماليد خارش را برطرف مي کند .
کنگرفرنگي چون گرم است بهتر است با سرکه خورده شود .

طرز تهیه چای آرتیشو :

برای تهیه چای آرتیشو ده تا پانزده گرم برگ خشک و بیست تا چهل گرم برگ تازه آنرا در یک قوری کوچک آبجوش دم کرده و پس از بیست دقیقه آنرا صاف کنید و هر روز یکی دو استکان آز آن بنوشید.
در ضمن آب آرتیشو نیز دارای خواص درمانی بوده و شیره برگ آرتیشو یا کنگر فرنگی دارای املاح املاح معدنی مختلف و سینارین Cynarine است و مصارف درمانی فراوان دارد ولی تهیه آن امروزه چندان معمول نیست. مصرف آن اوره خون و مقدار درصد غیر طبیعی کلسترول خون را کاهش می دهد. معمولاً آب آرتیشو به آب سبزیهای دیگر برای تأثیر بیشتر بر روی کبد افزوده می شود.

احتیاط : بهتر است زنان در طى دوره شيردادن از مصرف آرتيشو خوددارى كنند زيرا ترشح شير را كاهش مى دهد.

 

نیاز اکولوژیکی

آرتیشو محصول فصل خنک است و بهترین رشد در 24 درجه در روز و 13 درجه در شب انجام می شود. آرتیشو به سرما مقاوم است ولی قسمت هوایی آن در اثر سرمای زمستان و یخبندان خشک می شود. آرتیشو چندین درجه سرمای زیر صفر را تحمل می کند ولی اگر یخبندان در طی رشد گیاه برای مدت زیادی ادامه یابد می تواند گیاه را از بین برد و یا به آن صدمه بزند. به همین دلیل آرتیشو را در مناطقی که دارای آب و هوای ملایم در زمستان است می کارند. ساقه گوشتی زیرزمینی آن در مجاورت سرمای منهای 10 درجه سانتی گراد به مدت چند روز از بین می رود. قسمت خوراکی آرتیشو در سرمای پائین تر از منهای 2 درجه سانتی گراد از بین می رود.‌آرتیشو را می توان در کلیه خاکها کشت نمود. مناسب ترین زمینها برای کشت آرتیشو خاکهای رس و شنی حاصلخیز بازهکشی و مواد کافی است. pH مناسب خاک بین 8-6 است.

آماده سازی خاک

برای تولید حداکثر محصول می توان مقدار 224-112 کیلوگرم در هکتار ازت و 112-56 کیلوگرم در هکتار P2O5 و 112-34 کیلوگرم در هکتار K2O به خاک اضافه نمود. دادن کود اضافی باعث هدر رفتن سرمایه آلوده شدن آب زیرزمینی و کاهش کیفیت محصول خواهد شد.

تاریخ و فواصل کاشت

فاصله کاشت در زمین اصلی به فواصل 100*75 و 100*100 و یا 80*80 سانتی متر می باشد.

کاشت

در کاشت یکساله از کشت مستقیم بذر استفاده می شود. به دلیل جوانه زنی ضعیف و یا عدم جوانه زنی بذرها ، نیازمند کاشت با تراکم بیشتر و با فاصله نزدیک تر هستیم و بعد از آن باید گیاهان اضافی تنک شوند. آرتیشو با بذر زیاد می شود پس از جوانه زدن برگهای طوقه ای شکل تشکیل می شود که در ادامه رشد ساقه گل دهنده از آن ظاهر می شود ریشه ها و قسمتهای تحتانی ساقه گوشتی شده و به صورت اندام ذخیره ای در می آید. بذر آرتیشو نسبتاً درشت است.نشأ کاری برای بهبود جوانه زنی غیر یکنواخت و طول رویش طولانی استفاده می شود. در کاشت چند ساله از تقسیم طوقه استفاده می شود. که این قطعات ریشه در گودالهایی به عمق 15-10 سانتی متر کاشته می شوند که فاصله گیاهان در ردیف ها 2/4 تا 1/2 سانتی متر و فاصله ردیفها 3 تا 4/2 سانتی متر است. کشت گیاهان در سیستم شبکه ای برای راحت تر شدن حذف علف های هرز انجام می شود. بذر معمولاَ در اواخر زمستان در محل گرم می پاشند. بذر پاشی بهتر است در گلدانهای توربی انجام گیرد. بنابراین در هر گلدان یک عدد بذر قرار می گیرد و روی آنرا با مقداری خاک می پوشانند. دمای خزانه 18 تا 22 درجه سانتی گراد تا زمان جوانه زنی و سپس 12 تا 16 درجه سانتی گراد می باشد. پس از آماده شدن نشاء که حدود 6 هفته به طول می انجامد آنرا در زمین اصلی به فواصل 100*75 و یا 100*100 و یا 80*80 سانتی متر منتقل می کنند. عمق کاشت تشاء عمیق تر از آنچه در خزانه بود می باشد.از سال سوم در پائیز برگها و ساقه های باقیمانده را چند سانتی متر بالاتر از خاک بریده و گیاه را با مقداری خاک نفوذ پذیر، کود حیوانی ، کاه، خاک و برگ یا تورب می پوشانیم . این مواد گیاه را در مقابل یخبندان محفوظ نگه می دارند. در روش از دیاد باپا جوش (Sucker) ، قسمت زیرزمینی آنرا به نحوی تقسیم کرده که هر کدام دارای یک پا جوش باشند. در تهیه پا جوش باید دقت کرد که آنها را از پایه های قوی که محصول زیاد می دهند،انتخاب کرد. طول یا جوش در هنگام قطع باید حدود 25 تا 30 سانتی متر بوده و در صورت امکان با کمی ریشه همراه باشد. تذکر : از ارقام رایج آرتیشو می توان رقم Green Glob را نام برد که 90 درصد به ازدیاد رویشی جواب می دهد. ارقام بذری آرتیشو عبارتند از : Green Glohe Emerald Imperial starImproved

داشت

آرتیشو نیاز به آب کافی در طول دوره رویش دارد. رطوبت کم خاک بویژه در زمان تشکیل جوانه باعث کوچک شدن و کاهش تعداد آن می شود. آبیاری زیاد باعث پوسیدگی ریشه می شود. دفع علف های هرز باید پس از آبیاری انجام گیرد و بوته آرتیشو را باید در اواخر پائیز قبل از فرا رسیدن سرما و یخبندان ، با مقداری کاه پوشاند و با طناب آنرا بست. بدین ترتیب می توان گیاه را برای سال بعد حفظ نمود. در اوایل بهار کاه را دور کرده و یا اینکه آنها با خاک اطراف مخلوط می کنیم. در این زمان عمل گیاه زنی نیز می تواند انجام گیرد. برای این کار مقداری از خاک اطراف بوته را کنار زده و با یک بیل پا جوشها را از ریزوم قطع می کنند و به همراه مقداری خاک در محل دیگر می کارند. قبل از پر کردن گودالها با خاک بهتر است که مقداری کود حیوانی پوسیده در داخل گودال قرارداد. یکی از روشهای درست مدیریت رشد، قطع کردن دوباره و هرس قبل از جابجایی است، که از سطح زمین و بالای رویش انجام می گیرد. قطع شاخه و برگ برای کاهش هجوم حشرات انجام می گیرد. قطع دوباره، گیاهان را از بین نمی برد بلکه آنها را تحریک به توسعه و رشد،و تولید جوانه های جدید می کند که به زودی ظهور می یایند. وقتی گیاه هرس و یا دوباره قطع می شود اگر رطوبت کافی باشد با بکار بردن 25 تا 50 ppm اسید جیبرلیک گیاه قادر خواهد بود شاخ برگ تولید کند و نمو جوانه تشدید یابد. این عمل می تواند جوانه را حدود 5 تا 7 هفته ترقی دهد. مبارزه با آفات آرتیشو در مراقبت از رشد گیاه باید مدنظر باشد از مهمترین آفات گیاه پروانه آلو (Platyptillia Cardnidactyla) و سفیدک حقیقی،ته ها مثل Aphis Faba و شته سبز هلو می باشد.

برداشت

عمل برداشت زمانی صورت می گیرد که گل به صورت غنچه باشد( قبل از باز شدن گلها)نهنج این گیاه خوراکی بوده و چون گوشتی است با ارزشترین قسمت گیاه می باشد. به غیر از ساقه اصلی گل دهنده در آرتیشو ساقه های گل دهنده فرعی نیز به وجود می آیند که غنچه های آنها کوچکتر است. عمل برداشت غنچه ها قبل از آنکه نرم و یا فیبری شوند، صورت می گیرد. در هنگام برداشت محصول همواره باید سعی نمود تا همیشه حدود 5 ساتی متر از ساقه با گل همراه باشد. برداشت معمولاً با دست و با زحمت انجام می گیرد که شامل قطع تمامی ساقه ها در زیر پایه جوانه گل می باشد. جوانه های برداشت شده با ساقه حدود 15-10 سانتی متر در درازای پایه جوانه و گاهی به طور کوتاه تا هم سطح شدن، با پایه جوانه انجام می گیرد. برداشت های مکرر شدیداً تحت تاثیر دما است در دماهای پائین دوهفته یا بیشتر ممکن است انجام شود و در طول دوره های گرمایی برداشت در هر 4 تا 5 روز انجام می شود. دوره برداشت می تواند 8 تا 9 ماه نیز ادامه داشته باشد که اغلب حدود یکسال است و تقریباً 25 بار برداشت می شود. جوانه های بالاتر از حد بلوغ تلخ و چوبی می باشند و بافت خوراکی و گوشتی کمتری دارند.گیاه باید در زمان حداکثر اندازه و قبل از باز شدن براکته ها برداشت شود.

دامنه انتشار

براکته های گوشتدار آرتیشو برای مصارف تغذیه در ایران پرورش می یابد.


نوشته شده در تاريخ شنبه چهاردهم اردیبهشت 1387 توسط سعید

کاسنی (نام علمی: Cichorium intybus L) گیاهی است از راسته گل مینا (Asterales) تیره گل‌ستاره‌ای‌ها (Asteraceae) از سرده کاسنی‌ها (Cichorium). از این گیاه دو گونه کِشتی و چهار تا شش گونه وحشی موجود است.

کاسنی، گیاهی علفی است که ارتفاع آن به طور متوسط به یک متر می‌ رسد؛ دارای ریشه ‌های قوی و نسبتاً طویل می ‌باشد. بر روی برگ ‌ها، بریدگی ‌های عمیقی وجود دارد که در قسمت انتهایی شبیه به مثلث می ‌شوند. گل‌های آبی رنگ بسیار زیبایی دارد. عمر این گیاه با توجه به شرایط زندگی، یک ساله، دوساله یا چند ساله می ‌باشد. کاسنی در نواحی نسبتاً مرطوب، با ارتفاع کم رشد می ‌کند و بومی نواحی اروپا، هندوستان و مصر می ‌باشد. البته گسترش آن در دنیا زیاد است و در نقاط دیگر از جمله آسیا، آفریقا و قسمت‌ هایی از آمریکا هم می ‌روید.

کاسنی، در نقاط مختلف ایران به طور خودرو وجود دارد. قسمت‌ های مورد استفاده‌ ی آن، ریشه و برگ ‌ها ی آن می ‌باشد. البته ممکن است به غیر از برگ ‌ها از سایر قسمت ‌های هوایی گیاه نیز استفاده شود.

کاسنی به نام عمومی CHICORY در جهان معروف می ‌باشد و نقاط اصلی رویش آن در ایران شامل نواحی کم ارتفاع البرز، قزوین، رشت، اطراف تهران، کرج، آذربایجان، رودبار، ارومیه، لاهیجان، بلوچستان، بجنورد، مشهد، فریمان و بسیاری از نقاط دیگر می‌ باشند.

دو گونه آن مورد استفاده قرار می‌گیرد یکی سیکوریوم اندیووم یا کاسنی فری و دیگری سیکوریوم انتیموس یا کاسنی وحشی. این دو نوع کاسنی از نظر رنگ و طرز مصرف متفاوت بوده ولی هر دو گیاهی دو ساله هستند که در سال اول تولید برگ یا ریشه ضخیم نموده و در سال دوم گل کرده و بذر می‌دهند. اگر بذر انواع کانی زود کاشته شود در همان سال اول بذر خواهند داد و برگ و ریشه آنها برای مصرف به عنوان سبزی قابل استفاده نخواهد بود.

کاسنی معمولی، یک گیاه دارویی پایا با گل‌های آبی یا ارغوانی است. کاسنی در اصل بومی جهان قدیم است و بعداً در قاره آمریکا نیز به‌صورت گیاه خودروی کنار جاده‌ای درآمده ‌است. منشا اصلی اين گياه اروپای مركزی ، مناطق غربی و مركزی آسيا و شمال افريقا است و پراكندگی وسيعی در نواحی مختلف ايران به خصوص شمال ايران ، آذربايجان و مناطق كوهستانی خراسان دارد . به آب و هوای خنك ، آفتابی يا كمی سايه نياز دارد و گرمای شديد تابستان راتحمل نمی كند .

کاسنی

ترکیبات مهم:

ریشه ‌ی این گیاه، حاوی حدود 8 درصد پلی ساکاریدی به نام اینولین(INULIN) است. ترکیبات تلخ از جمله لاکتوسین((LAKTUCIN و لاکتوکوپیکرین (LACTUCOPICRIN) ، شیکوریک اسید، فلاونوئیدها، گلوکوزیدها، قندها و تانن‌ها از دیگر ترکیبات ریشه می ‌باشند. همچنین ریشه ‌ی گیاه، حاوی بسیاری ترکیبات بخار شونده ‌ی معطر است که "استوفنون ((ACETOPHENONE" شاخص ‌ترین آنها می ‌باشد.

خواص داروئی :

1)  ترکیبات محلول در آب کاسنی، خاصیت مسکن دارند و بعضی از قندهای موجود در آن (اولیگوساکاریدها OLIGOSACHARIDES) دارای خاصیت افرایش میکروب‌ های مفید و کاهش باکتری‌ های بیماری ‌زا در روده می ‌باشند. مطالعات جدید نشان می ‌دهند که برخی ترکیبات موجود در کاسنی، در مشکلاتی از جمله یبوست ، اسهال های میکروبی، سرطان و بیماری ‌های قلبی- عروقی،  می ‌توانند موثر واقع گردند.

همچنین طبق مطالعات انجام شده بر حیوانات آزمایشگاهی، مواد موثر کاسنی می ‌توانند از سرطان روده  جلوگیری کند. از دیگر اثرات مفید کاسنی، حفاظت کبد  در برابر سموم کبدی است و این اثر با ماده‌ای به نام تتراکلروکربن(CARBON TETRACHOLORIDE) به اثبات رسیده است.

2) عصاره‌ی الکلی ریشه ی کاسنی، اثرات ضد ورم و ضد التهابی نیز دارد.

3) از دیگر اثرات کاسنی، اشتها آوری  و خاصیت ضد ترش کردن معده  را می ‌توان نام برد.

4) قلب، كبد و كليه را فعال مي كند.

5) كاسني مسكن عطش و حرارت دروني است.

6) كاسني در درمان التهابات معده و پاك كردن مجاري ادراري، مؤثر است.

7) اگر آب پخته كاسني را با سكنجبين ميل كنيد بهترين داروي تب هاي طولاني و مداوم است.

8) ماليدن آب كاسني به محل هاي خارش بدن بسيار مفيد است.

9) غرغره آب كاسني با فلوس براي درد گلو، ورم و سوزش گلو مفيد است. فرمول مذكور براي درمان ورم حلق (لارنژيت) و تورم مفصلي نافع است.

10) مصرف تخم كاسني، كمي با حالت تهوع همراه است كه بايد در آن سكنجبين اضافه كنيد.

11) ريشه كاسني در باز كردن و روان شدن اخلاط بسيار مؤثر است.

12) ريشه كاسني، مجاري گوارشي را پاك مي كند و بهترين تصفيه كننده خون است. ريشه كاسني در از بين بردن ورم احشا خيلي مؤثر است.

13) ريشه كاسني بهترين دارو براي آب آوردن شكم است و در نفخ و تحليل مواد بسيار نافع است.

14)  ريشه كاسني براي تقويت معده، زياد كردن ادرار و رفع درد مفاصل و ضد يرقان مفيد است.

15) عرق كاسني كه از گياه تازه كاسني گرفته شده باشد براي خنكي به كار مي رود.

16) برگ هاي كاسني داراي املاح پتاس است و جوشانده آن براي تصفيه خون، تقويت معده و اعضا به كار مي رود.

17) كاسني انواع مختلف دارد كه ريشه و برگ هاي آن در پزشكي، در بهبود تب ها، يرقان (زردي) و انسداد مجاري صفراوي مفيد است.

18) تمام قسمت هاي كاسني مخصوصاً ريشه و برگ آن، محرك صفرا است و به عمل هضم كمك مي كند و اثر آن در نارسايي هاي كبدي، قولنج هاي كبدي و ناراحتي هاي صفراوي بارز است.

19) كاسني در ازدياد نطفه و زيبايي چهره كودك تازه متولد مفيد است.

20) كاسني انسان را از ابتلا به قولنج نگه مي دارد.

21) كاسني، توان و نيروهاي بدني را تجديد مي كند. كاسني در ضعف اعصاب، ضعف چشم و فشار خون مفيد است.

22) برگ كاسني، داراي مقداري ويتامين«ث»‌است و لذا در حفظ جواني مؤثر است. برگ كاسني، زهر طحال را از بين مي برد و كيسه صفرا، يرقان و دردهاي معده و كبدي را معالجه مي كند.

 

کاسنی

مضرات:

گیاه کاسنی، مانند سایر گیاهان ممکن است عوارض محدودی ایجاد نماید. این عوارض شامل ایجاد حساسیت های پوستی  و ایجاد درماتیت می ‌باشد که این امر به ترکیبات لاکتونی آن مربوط است.

همچنین بر اساس مطالعه ‌ای، ریشه ی گیاه کاسنی می‌ تواند بعضی قارچ کش ‌ها را جذب نماید که در این صورت باعث سمیت می شود. البته موارد مذکور بسیار محدود می ‌باشند، ولی نباید آنها را از نظر دور داشت.

مصرف کاسنی از زمان قدیم و حداقل از قبل میلاد مسیح مرسوم بوده است. از جمله مصارف مهم این گیاه که از قدیم نیز رواج داشته، مصرف آن به عنوان مقوی کبد و کاربرد آن در بیماری‌های کبدی بوده است.امروزه نیز یکی از مصارف مهم آن در مشکلات کبدی است. همچنین اثراتی از جمله مقوی معده، مدر(ادرار آور)، تصفیه کننده ‌ی خون، صفرا  بر، تب بر، اشتها آور، درمان نقرس ، کمک در درمان  رماتیسم، دفع رسوبات ادراری و رفع کم‌ خونی  برای آن قائل می‌ باشند که البته این موارد در حال تحقیق بوده و در آینده‌ای نه چندان دور موارد درمانی قطعی و جدیدی برای آنها پیش ‌بینی می ‌شود.

کاسنی

نحوه مصرف :

15- 8 گرم از برگ ‌های تازه یا خشک را در یک لیتر آب، به مدت یک ربع ساعت دم می‌ کنند. سپس مخلوط به دست آمده را از صافی عبور می ‌دهند. یک لیوان از این دم کرده را قبل از هر وعده ی غذایی می‌ توان میل کرد یا جوشانده ی آن را به همین روش (15- 8 گرم برگ گیاه، در یک لیتر آب به مدت 5 دقیقه جوشیده شود) مورد استفاده قرار می‌ دهند.

در صورتی که از ریشه ‌ی کاسنی استفاده شود(دم کرده یا جوشانده)، 20- 15 گرم ریشه ‌ی له شده در یک لیتر آب، مانند روش قبل تهیه و مصرف می ‌شود.

در گذشته، سالاد برگ تازه ی کاسنی را مقوی معده می ‌دانسته ‌اند و هنوز هم در بعضی نقاط دنیا مورد استفاده قرار می ‌گیرد.

کاسنی

آب و هوای مطلوب کاسنی

کاسنی محصول آب و هوای خنک و فصل نسبتا سرد است و گرمای شدید نواحی گرمسیر باعث زود بذر دادن آن می‌شود.

خاک و کود مطلوب کاسنی

بهترین و مناسب‌ترین زمین برای این گیاه خاکهای لیمونی سبک که دارای مقدار زیادی مواد آلی است می‌باشد. در خاکهای هوموسی نیز محصول فراوان حاصل می‌شود. در زمینهای هوموسی که معمولا فسفر و پتاس ضعیف هستند کافی است که فسفر و پتاس به خاک اضافه شود و زمینهایی که فاقد هوموس و مواد آلی هستند ازت و فسفر به خاک اضافه می‌کنند